Εννέα ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμφώνησαν να επεκτείνουν την υπεράκτια αιολική δυναμικότητα στη Βόρεια Θάλασσα σε έως και 100 GW, διευκολύνοντας βασικά διασυνοριακά έργα. Οι υπουργοί δήλωσαν ότι η ολοκλήρωση αυτών των φιλοδοξιών θα μειώσει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2040.
Υπουργοί Ενέργειας χωρών - μελών της ΕΕ συγκεντρώθηκαν τη Δευτέρα στο Αμβούργο και υποσχέθηκαν να αυξήσουν την υπεράκτια αιολική δυναμικότητα στη Βόρεια Θάλασσα με στόχο τη μείωση των τιμών της ενέργειας.
Το Βέλγιο, η Δανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Ισλανδία και το ΝΑΤΟ υπέγραψαν δήλωση με τους ηγέτες της αιολικής βιομηχανίας για την αύξηση της υπεράκτιας αιολικής δυναμικότητας στα 100 GW στο πλαίσιο του κοινού στόχου της μαζικής επέκτασης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας έως το 2050 και της μείωσης των τιμών της ενέργειας.
Η υπογραφή έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε τις κλιματικές και ενεργειακές φιλοδοξίες της Ευρώπης και την ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται οι ανεμογεννήτριες.
Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας για την ενεργειακή ασφάλεια και το καθαρό μηδέν Εντ Μίλιμπαντ απέρριψε την καταδίκη του Τραμπ, λέγοντας ότι η καθαρή ενέργεια είναι "η σωστή επιλογή".
"Η άποψή μας για την υπεράκτια αιολική ενέργεια είναι σκληρή και όχι μαλθακή", δήλωσε. "Πιστεύω ότι η υπεράκτια αιολική ενέργεια είναι για τους νικητές. Διαφορετικές χώρες θα επιδιώξουν τα εθνικά τους συμφέροντα, αλλά εμείς είμαστε πολύ σαφείς ως προς τα δικά μας συμφέροντα".
Ο επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen δήλωσε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι φθηνότερες από τα ορυκτά καύσιμα και μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των τιμών ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, ο Δανός επίτροπος δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων "διαρκεί επί του παρόντος πάρα πολύ", λέγοντας ότι ελπίζει ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί εάν τεθεί σε ισχύ μια πρόταση της Επιτροπής που κατατέθηκε τον Δεκέμβριο για την επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης.
Ο Ιρλανδός υπουργός για το κλίμα και την ενέργεια Darragh O'Brien τόνισε ότι είναι επείγον να υπάρχει "ισχυρό δίκτυο και ικανότητα διασύνδεσης" για τη μεγιστοποίηση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, ένα βασικό στοιχείο για τη βελτιστοποίηση της χρήσης καθαρής ενέργειας.
Οι εννέα κυβερνήσεις δήλωσαν ότι δεσμεύονται να επιταχύνουν την υπεράκτια αιολική δυναμικότητα μέσω νέων επιχειρηματικών εγχειρημάτων και διασυνοριακών έργων, με στόχο να φθάσουν τα 300 GW έως το 2050, όπως συμφωνήθηκε από τις χώρες της Βόρειας Θάλασσας το 2023 στην Οστάνδη, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία προκάλεσε φόβους για την εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι υπουργοί της ΕΕ δήλωσαν ότι η ολοκλήρωση αυτών των φιλοδοξιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2040, σε σύγκριση με τις τιμές του 2025.
Εργαλεία χρηματοδότησης
Η δήλωση που υπογράφηκε τη Δευτέρα αναφέρει ότι οι επικεφαλής των κρατών που υπέγραψαν το κείμενο δεσμεύτηκαν να παράσχουν ένα υπεράκτιο χρηματοδοτικό πλαίσιο για διασυνοριακά έργα αιολικής ενέργειας, καθώς ο στόχος απαιτεί "σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις κεφαλαίων".
"Έχουμε οξύνει τα κριτήριά μας με γνώμονα το ευρωπαϊκό πλαίσιο, αλλά και τη γερμανική νομοθεσία, και εξετάζουμε κάθε άμεση ξένη επένδυση και την εξετάζουμε εξονυχιστικά", δήλωσε στους δημοσιογράφους η Γερμανίδα υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας Katherina Reiche.
Η βιομηχανία και οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να χρησιμοποιούν στοχευμένους μηχανισμούς, όπως οι αμφίπλευρες συμβάσεις επί της διαφοράς και οι συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΑΠ), συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών ΣΑΠ, μέσα που αναπτύχθηκαν για να εγγυηθούν στους κατασκευαστές ότι τα έργα τους θα έχουν απόδοση της επένδυσης ανεξάρτητα από τη μεταβλητότητα των τιμών που οφείλεται στην οριακή τιμολόγηση.
Ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz τόνισε ότι η συνεργασία στη Βόρεια Θάλασσα είναι "κρίσιμη" για την ασφάλεια και την ανεξαρτησία της Ευρώπης και ότι όλοι οι συμμετέχοντες είναι ενωμένοι γύρω από τον στόχο της "ανάπτυξης της Βόρειας Θάλασσας στη μεγαλύτερη δεξαμενή καθαρής ενέργειας στον κόσμο".
Η υπεράκτια αιολική ενέργεια μένει πίσω
Σύμφωνα με τα στοιχεία του κλάδου, η ΕΕ27 διαθέτει σήμερα 236 GW αιολικής ισχύος, με τη συντριπτική πλειονότητα να είναι χερσαία. Η σύνοδος κορυφής της Βόρειας Θάλασσας θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για 60 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος έως το 2030, η οποία θα αυξηθεί σε 300 GW έως το 2050.
Όπως έχουν τα πράγματα, η ΕΕ των 27 υπολείπεται των στόχων της, με περίπου 21 GW εγκατεστημένα το 2025. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η συνολική εγκατεστημένη υπεράκτια αιολική ισχύς της ΕΕ το 2023 ήταν 19,38 GW- τα στοιχεία της βιομηχανίας για το 2025 δείχνουν ότι η υπεράκτια αιολική ισχύς έχει αυξηθεί σε 37 GW - το ισοδύναμο του μακροπρόθεσμου στόχου της Ιρλανδίας μέχρι το 2050.
Περισσότερες από 6.000 υπεράκτιες ανεμογεννήτριες παρέχουν επί του παρόντος καθαρή ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη, αλλά η ανάπτυξη έχει παρασυρθεί από τον κακό σχεδιασμό των δημοπρασιών, το υψηλότερο κόστος κεφαλαίου και την περιορισμένη ορατότητα της αλυσίδας εφοδιασμού λόγω της αβέβαιης σειράς έργων, σύμφωνα με τους αναλυτές του κλάδου.
Η προσωρινή διευθύνουσα σύμβουλος της WindEurope Malgosia Bartosik εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της Ευρώπης να διπλασιάσει την υπεράκτια αιολική ενέργεια.
"Η κυβερνητική συνεργασία για την ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας μπορεί να βοηθήσει στη συγκέντρωση επενδύσεων ύψους 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ την επόμενη δεκαετία", δήλωσε η ίδια. "Αυτή είναι η καλύτερη δυνατή απάντηση σε όσους αμφισβητούν την Ευρώπη. Και την προσπάθειά μας να παρέχουμε ενέργεια που είναι εγχώρια, ασφαλής και οικονομικά προσιτή".