Η πρωθυπουργός της Λετονίας, Έβικα Σίλινα και ο πρόεδρος της Εσθονίας, Αλάρ Κάρις, ζήτησαν την τοποθέτηση ειδικού ευρωπαϊκού απεσταλμένου για την επαναπροσέγγιση του Κρεμλίνου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να ορίσει έναν ειδικό απεσταλμένο για να ανοίξει εκ νέου τους διπλωματικούς διαύλους με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, δήλωσαν η πρωθυπουργός της Λετονίας και ο πρόεδρος της Εσθονίας στο Euronews σε χωριστές συνεντεύξεις.
Τα σχόλια αντανακλούν μια ραγδαία αλλαγή στη στρατηγική σκέψη της Ευρώπης όσον αφορά στη Ρωσία, αφότου αποκλείστηκε από τις απευθείας συνομιλίες στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε τεχνικό επίπεδο για τον διορισμό ενός ειδικού απεσταλμένου, μια έκκληση που υποστηρίχθηκε επίσης από την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Η ιδέα αυτή διατυπώθηκε για πρώτη φορά το περασμένο καλοκαίρι, αλλά η πλειοψηφία των ηγετών την έκρινε τότε ακατάλληλη.
Η πρωθυπουργός της Λετονίας, Έβικα Σίλινα και ο πρόεδρος της Εσθονίας, Αλάρ Κάρις, δήλωσαν ότι οποιαδήποτε επικοινωνία με τη Ρωσία θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με την Ουκρανία και πρότειναν ο συνομιλητής, ο οποίος δεν έχει ακόμη διοριστεί, να είναι πρόσωπο συναίνεσης.
«Νομίζω ότι πρέπει να εμπλακούμε στη διπλωματία. Πρέπει πάντα να μιλάμε, αλλά πρέπει να απομονώσουμε και να εξακολουθήσουμε να έχουμε κυρώσεις στη Ρωσία», δήλωσε η Λετονή πρωθυπουργός σε συνέντευξή στο Euronews στο περιθώριο της Παγκόσμιας Συνόδου Κορυφής των Κυβερνήσεων στο Ντουμπάι και υπογράμμισε: «Πρέπει να είμαστε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, διότι οι ίδιοι οι Ουκρανοί έχουν αρχίσει να διαπραγματεύονται. Γιατί λοιπόν οι Ευρωπαίοι να μην διαπραγματευτούν;».
Η Σίλινα αναφέρθηκε στον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τον Πολωνό πρωθυπουργό, Ντόναλντ Τουσκ και τον Βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ, ως πιθανούς Ευρωπαίους εκπροσώπους. Σε αντίθεση με τον Μακρόν, ο Μερτς έχει αντιταχθεί σθεναρά στις απευθείας συνομιλίες.
«Ναι, χρειαζόμαστε πραγματικά έναν απεσταλμένο. Πιθανώς το ερώτημα είναι ποιος θα είναι. Και νομίζω ότι έχουμε πολλές επιλογές. Είμαι έτοιμη να πάω αν χρειαστεί, αλλά νομίζω (ότι) οι Ευρωπαίοι ηγέτες από τη Γερμανία ή τη Γαλλία, καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είναι μέλος του "Συνασπισμού των προθύμων", θα πρέπει να είναι εκείνοι που θα βρίσκονται στο τραπέζι μαζί με τους Αμερικανούς, βοηθώντας την Ουκρανία σε αυτές τις πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις» είπε η Έβικα Σίλινα.
Ο Εσθονός πρόεδρος Κάρις απέφυγε να δώσει ονόματα, αλλά τόνισε ότι ο απεσταλμένος που θα επιλεγεί θα πρέπει να προέρχεται από μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα και να χαίρει αξιοπιστίας και στις δύο πλευρές. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει επίσης να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις. Αν και δεν πολεμάμε άμεσα με τη Ρωσία, υποστηρίζουμε την Ουκρανία εδώ και τόσα χρόνια και συνεχίζουμε να το κάνουμε», δήλωσε ο Karis στο Euronews στην ίδια εκδήλωση στο Ντουμπάι.
«Θα έπρεπε να έχουμε κι εμείς λόγο, αλλά βλέπετε, έχουμε αργήσει λίγο. Θα έπρεπε να το είχαμε ξεκινήσει, ίσως όχι ο πρόεδρος Τραμπ, αλλά ίσως η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να αρχίσουμε να βρίσκουμε και διπλωματικές λύσεις σε αυτό. Πριν από μερικά χρόνια, ήμασταν σε μια θέση που δεν μιλούσαμε με τους επιτιθέμενους και τώρα ανησυχούμε ότι δεν είμαστε (στο) τραπέζι» είπε χαρακτηριστικά.
Το ερώτημα για το αν θα ανοίξουν ξανά οι διπλωματικοί δίαυλοι με τη Ρωσία, που είναι σε μεγάλο βαθμό κλειστοί από τον Φεβρουάριο του 2022, έχει κερδίσει έδαφος τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο ρυθμός της διαδικασίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ προχωρά και οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία παίρνουν σάρκα και οστά.
Η Γαλλία, η Ιταλία, η Αυστρία, το Λουξεμβούργο και η Τσεχία είναι μεταξύ εκείνων που έχουν υποστηρίξει την ιδέα της έναρξης απευθείας συνομιλιών για να αποφευχθεί η εξάρτηση από τον Λευκό Οίκο, ο οποίος είναι σήμερα ο κύριος συνομιλητής με τη Μόσχα.
Η Γερμανία, αντίθετα, την έχει απορρίψει, αναφέροντας τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του Πούτιν και τον συνεχιζόμενο βομβαρδισμό των ουκρανικών πόλεων σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν το χειμώνα ως απόδειξη ότι το Κρεμλίνο δεν έχει «πραγματική διάθεση για διαπραγματεύσεις».
Στην περίπτωση της Εσθονίας, ο πρόεδρος, ο οποίος κατέχει τελετουργική θέση, φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την κυβέρνηση, η οποία καθορίζει την εξωτερική πολιτική. Σε δήλωσή του στο Euronews, το υπουργείο Εξωτερικών της Εσθονίας προειδοποίησε κατά της επαναπροσέγγισης.
«Όσο η Ρωσία δεν έχει αλλάξει τις ενέργειες και τους στόχους της στην επιθετικότητά της κατά της Ουκρανίας, δεν είναι δυνατόν να εμπλακούμε σε συνομιλίες με τη Ρωσία, ούτε θα πρέπει να της προσφέρουμε διέξοδο από την απομόνωση. Δεν πρέπει να επαναλάβουμε τα λάθη που έχουν γίνει ξανά και ξανά, αποκαθιστώντας τις σχέσεις όταν η Ρωσία δεν έχει αλλάξει πορεία» είπε μεταξύ άλλων Εσθονός κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία πρέπει να ισορροπήσει σε μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στις έντονες διαιρέσεις, προέτρεψε τον Πούτιν να «σοβαρευτεί για την ειρήνη» πριν από οποιαδήποτε διπλωματική επανεκκίνηση. Ερωτηθείσα σχετικά με τις τεχνικές εργασίες που ανακοίνωσε ο Μακρόν, η Επιτροπή αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η εκτελεστική εξουσία αναμένεται να παρουσιάσει ένα νέο πακέτο κυρώσεων τις επόμενες ημέρες.