"Το ποτήρι μισογεμάτο": Η ΕΕ οφείλει να κινηθεί ταχύτερα για τη στήριξη της Ουκρανίας και την κοινή άμυνα, δηλώνει στο Euronews ο Λετονός υπουργός Άμυνας
Η αντίδραση της Ευρώπης στην ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν ήταν ξεκάθαρη, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Λετονίας στο Euronews, καλώντας την ΕΕ να λάβει ταχύτερες αποφάσεις σχετικά με τις κυρώσεις προς την Μόσχα και τη συλλογική άμυνα, με αφορμή την τέταρτη επέτειο της εισβολής.
Ο Andris Spruds απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ευρώπη έχει απογοητεύσει την Ουκρανία, επισημαίνοντας ωστόσο στο Euronews στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια ότι ενώ υπάρχει ευρεία συμφωνία αρχών εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σχετικά με την ανάγκη να υποστηριχθεί η Ουκρανία, η υλοποίηση δεν ήταν πάντα αντίστοιχη με τις φιλοδοξίες.
"Το ποτήρι είναι μισογεμάτο όσον αφορά την αποφασιστικότητα, την έμπνευση, την ισορροπία αξιών και συμφερόντων και την υποστήριξη της Ουκρανίας σε πολιτικό επίπεδο", είπε. "Εκεί που το ποτήρι μπορεί να είναι λίγο μισοάδειο, είναι στον όγκο και την ταχύτητα της υλοποίησης".
Η Ευρώπη είναι μακράν ο κύριος δωρητής της Ουκρανίας μετά την απόφαση της Ουάσινγκτον πέρυσι να σταματήσει όλες τις στρατιωτικές και οικονομικές δωρεές προς την εμπόλεμη χώρα κάτι που δεν αναμένεται να αλλάξει. Το μπλοκ συμφώνησε να καλύψει με 90 δισεκατομμύρια ευρώ μέρος των αναγκών της Ουκρανίας τα επόμενα δύο χρόνια.
Η ΕΕ συζητά επίσης επί του παρόντος την 20ή δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η οποία αναμένεται να εγκριθεί μέχρι την τέταρτη επέτειο του πολέμου, στις 24 Φεβρουαρίου. Το κύριο στοιχείο του νέου πακέτου, που προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή νωρίτερα αυτό το μήνα, είναι η πλήρης απαγόρευση των θαλάσσιων υπηρεσιών με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας.
Στο στόχαστρο μπαίνουν 20 ρωσικές περιφερειακές τράπεζες, καθώς και εταιρείες και πλατφόρμες που εμπορεύονται κρυπτονομίσματα, τα οποία το Κρεμλίνο έχει χρησιμοποιήσει για να παρακάμψει τις κυρώσεις και να δημιουργήσει εναλλακτικά συστήματα πληρωμών.
Ο Spruds δήλωσε στο Euronews ότι οι κυρώσεις για τη συμπίεση των πετρελαϊκών εσόδων της Μόσχας "είναι θεμελιώδεις" και ότι παραδέχθηκε ότι "οι κυρώσεις πιθανότατα δεν θα αλλάξουν τα πράγματα άμεσα ή δραματικά. Αλλά ως μέρος του πακέτου, είναι σημαντικές".
Παρόλα αυτά, υποστήριξε ότι με την έναρξη της εισβολής, η Ρωσία έχει τεθεί σε μια πορεία "μακροπρόθεσμης αυτοκαταστροφής", ακόμη και αν ίσως περάσουν χρόνια πριν οι συνέπειες διαφανούν. Ο πόλεμος, υποστήριξε, υπονομεύει τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας, αποδυναμώνει την κοινωνική και πολιτική της σταθερότητα και βαθαίνει την απομόνωσή της από τη διεθνή κοινότητα.
"Ας πιέσουμε, ας επιβάλουμε αυτές τις κυρώσεις, ας στηρίξουμε πρώτα απ' όλα την Ουκρανία. Αυτή είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, ακόμη και αν επιτευχθεί η ειρηνευτική διευθέτηση τώρα, ας είμαστε ρεαλιστές σχετικά με το τι πρέπει να κάνουμε ούτως ή άλλως μακροπρόθεσμα", δήλωσε.
'Χρειαζόμαστε χρηματοδότηση'
Ο Spruds δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει επίσης να κινηθεί ταχύτερα για την ενίσχυση των δικών της αμυντικών δυνατοτήτων, προειδοποιώντας ότι η πρόοδος στην αύξηση της παραγωγής είναι αργή.
"Η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη", είπε, αναγνωρίζοντας ότι ενώ οι επενδύσεις αυξάνονται, πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερα για την ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων σε ολόκληρη την ήπειρο. Η προσπάθεια δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας, τόνισε, αλλά και την ενίσχυση των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων εν μέσω ανησυχιών για μακροπρόθεσμες απειλές ασφαλείας.
Με την Ουάσινγκτον να προτρέπει επανειλημμένα την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της άμυνα, δήλωσε ο Spruds, τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να αυξήσουν τις δαπάνες, τις προμήθειες και τη βιομηχανική παραγωγή.
Υπάρχουν, ωστόσο, σημάδια βελτίωσης.
"Είμαστε σε θετική κατεύθυνση όσον αφορά τα πυρομαχικά, την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τις (άλλες) δυνατότητες", δήλωσε. "Επενδύουμε και αγοράζουμε και αποκτούμε. Και πρέπει επίσης να βρούμε τρόπους να εξειδικευτούμε στρατηγικά".
Η Λετονία, σημείωσε, εστιάζει σε μεγάλο βαθμό στις δυνατότητες των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ιδίως των μικρότερων συστημάτων, και ηγείται ενός ευρωπαϊκού συνασπισμού μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Ρίγα έχει δημιουργήσει πεδία δοκιμών και επιδιώκει να επεκτείνει την παραγωγή και την καινοτομία στον τομέα. Άλλες χώρες επικεντρώνονται σε διαφορετικές κατηγορίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών ή σε συμπληρωματικές τεχνολογίες, προωθώντας αυτό που περιέγραψε ως μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση.
Για τον Spruds, η πρόκληση είναι η εξισορρόπηση των εθνικών βιομηχανικών φιλοδοξιών με τον βαθύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ήπειρος είναι καλύτερα προετοιμασμένη για τα επόμενα χρόνια.
Το εργαλείο της ΕΕ για την ασφάλειας για την Ευρώπη (SAFE) αποτελεί επομένως "σημαντικό μέρος της εργαλειοθήκης", δήλωσε ο Spruds.
Το SAFE, το οποίο αποτελεί μέρος του σχεδίου "Ετοιμότητα 2030" της Επιτροπής, προορίζεται να ενισχύσει την προμήθεια αμυντικών προϊόντων σε εννέα τομείς προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων πυρομαχικών και βλημάτων, συστημάτων πυροβολικού, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και συστημάτων κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και συστημάτων αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας.
Για να αξιοποιήσουν τα κονδύλια, τα κράτη μέλη πρέπει να προμηθεύονται από κοινού και να αγοράζουν κατά κύριο λόγο ευρωπαϊκά προϊόντα. Όμως ο Spruds δήλωσε ότι το μπλοκ θα πρέπει να προχωρήσει πέρα από τα δάνεια.
"Υποστηρίζουμε επίσης ότι χρειαζόμαστε πρόσθετη χρηματοδότηση, αν θέλουμε να οικοδομήσουμε κοινές ευρωπαϊκές δυνατότητες", εξήγησε.
Η Λετονία, η οποία πρόκειται να λάβει συνολικά 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τη χρηματοδότηση SAFE, θα τα δαπανήσει για την ενίσχυση της αεράμυνας, συνεργαζόμενη με την Εσθονία και τη Γερμανία για τα συστήματα IRIS-T, καθώς και για οχήματα μάχης πεζικού σε συνεργασία με την Ισπανία, ενώ και άλλες χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, δήλωσε ο Spruds.
Ο Spruds πρόσθεσε ότι οι κοινές προσπάθειες προμήθειας καλύπτουν επίσης τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, σε συνεργασία με χώρες όπως η Φινλανδία, η Δανία, η Σουηδία και η Γερμανία.