Το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε ότι το μπλοκ θα πρέπει να υιοθετήσει μια στρατηγική "κλιμάκωσης προς αποκλιμάκωση" έναντι της Κίνας, συνιστώντας την ταχύτερη ανάπτυξη του λεγόμενου "εμπορικού μπαζούκα" του μπλοκ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να αποφύγει έναν εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, αν θέλει να αποφύγει την αποβιομηχάνιση, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από τη δεξαμενή σκέψης για την εξωτερική πολιτική του μπλοκ, το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι η αντιπαράθεση με το Πεκίνο είναι μάλλον αναπόφευκτη και καλεί τις Βρυξέλλες να διευκολύνουν την ανάπτυξη του ισχυρότερου όπλου εμπορικής άμυνας, του μέσου κατά του εξαναγκασμού (ACI).
Η ανάλυση προσγειώνεται μετά από ένα έτος κατά το οποίο η Κίνα συνέχισε να θέτει ως όπλο την εξάρτηση της Ευρώπης από τις σπάνιες γαίες και τα τσιπ μέσω των ελέγχων των εξαγωγών, ενώ το εμπορικό της πλεόνασμα με το μπλοκ εκτοξεύτηκε στα 359,3 δισ. ευρώ.
"Η ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσει μια προσέγγιση "κλιμάκωσης για την αποκλιμάκωση" παρόμοια με αυτές που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ και η Κίνα. Πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει το ισχυρότερο εργαλείο της - το μέσο κατά του εξαναγκασμού - για να υπερασπιστεί τα βασικά της συμφέροντα", αναφέρει η έκθεση.
Σύμφωνα με τους συντάκτες, η ΕΕ δεν θα πρέπει να φοβάται τα αντίποινα του Πεκίνου, υποστηρίζοντας ότι το κόστος θα είναι ακόμα χαμηλότερο από το να μην κάνει τίποτα.
"Εξάλλου, ένας προσωρινός εμπορικός πόλεμος με την Κίνα θα ήταν επώδυνος, αλλά θα άξιζε τον κόπο αν βοηθούσε στην αποτροπή της αποβιομηχάνισης της ΕΕ. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να επικοινωνήσουν αυτή την πραγματικότητα με σαφήνεια στους πολίτες τους".
Μεταρρύθμιση του εμπορικού μπαζούκα
Παρόλο που η ACI είναι ένα ισχυρό όπλο κατά του οικονομικού εξαναγκασμού, η ΕΕ συγκρατήθηκε από το να το χρησιμοποιήσει το 2025.
Συχνά αποκαλούμενο ως το "εμπορικό μπαζούκα" του μπλοκ, το εργαλείο αυτό επιτρέπει στις Βρυξέλλες να επιβάλλουν μέτρα όπως ελέγχους εξαγωγών, περιορισμούς στις άδειες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή περιορισμούς στην πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις όταν μια χώρα εκτός ΕΕ ασκεί οικονομική πίεση.
Ωστόσο, η διαδικασία ενεργοποίησής του είναι αργή και πολιτικά εύθραυστη και μπορεί εύκολα να μπλοκαριστεί από τα κράτη μέλη.
Η έκθεση ζητεί μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά το εργαλείο κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής τετράμηνης φάσης έρευνας. Προτείνει επίσης την αντιστροφή του ισχύοντος συστήματος ψηφοφορίας, ώστε να απαιτείται ειδική πλειοψηφία για να εμποδιστεί η χρήση του ACI, αντί για να εγκριθεί.
Παίζοντας με τις αδυναμίες της Κίνας
Η έκθεση ξεχωρίζει για τον ασυνήθιστα μαχητικό τόνο της, παρουσιάζοντας την αυστηρότερη εμπορική τακτική ως αναπόφευκτη ως απάντηση στην εθνικιστική οικονομική στρατηγική του Πεκίνου.
Επισημαίνει τα τρωτά σημεία της Κίνας: την αδύναμη εγχώρια ζήτηση, την εξάρτηση από την αγορά της ΕΕ και την εξάρτηση από την ευρωπαϊκή τεχνολογία και έρευνα.
Οι Βρυξέλλες θα πρέπει να εκμεταλλευτούν αυτά τα αδύναμα σημεία διατηρώντας και δημιουργώντας "τεχνολογικά σημεία αποτροπής", παράλληλα με "στοχευμένη βιομηχανική πολιτική, σε συνδυασμό με ελέγχους εξαγωγών και έλεγχο εξερχόμενων επενδύσεων", αναφέρει η έκθεση.
Οι συντάκτες ζητούν επίσης τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού και των εξαγωγικών αγορών.
Σε συνδυασμό με τον "αξιόπιστο έλεγχο της κλιμάκωσης" με βάση το μέσο κατά του καταναγκασμού, η ΕΕ θα μπορούσε στη συνέχεια να επιδιώξει αυτό που η έκθεση αποκαλεί "διπλωματία με βάση τη μόχλευση" με το Πεκίνο.
"Έχοντας οικοδομήσει τη διαπραγματευτική της θέση, η ΕΕ θα μπορούσε στη συνέχεια να αναπροσαρμόσει τη διπλωματία της με το Πεκίνο και να υπερβεί την αντιμετώπιση της διπλωματίας ως αυτοσκοπό", αναφέρεται στην έκθεση.
"Η ΕΕ θα πρέπει να θέσει ρεαλιστικές αλλά ουσιαστικές απαιτήσεις που να αντικατοπτρίζουν τα βασικά συμφέροντα, σε συνδυασμό με μονομερή μέτρα εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία".