Στρατηγική για καθαρές τεχνολογίες, αυτοκινητοβιομηχανία και ενεργοβόρες βιομηχανίες
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Τετάρτη αποκάλυψε το πολυαναμενόμενο βιομηχανικό της σχέδιο, εισάγοντας μια «Ευρωπαϊκή Προτίμηση» που αποκλείει την Κίνα από την ευρωπαϊκή δημόσια χρηματοδότηση και σφίγγει τους όρους για τις μελλοντικές επενδύσεις του Πεκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την απώλεια 200.000 θέσεων εργασίας στην Ευρώπη σε ενεργοβόρες βιομηχανίες και τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας από το 2024, με προβλέψεις για 600.000 χαμένες θέσεις μόνο στην παραγωγή αυτοκινήτων αυτή τη δεκαετία, καθώς η Κίνα πλημμυρίζει την Ευρώπη με εξαγωγές ενώ χτίζει εργοστάσια που δημιουργούν ελάχιστη τοπική απασχόληση.
«Αντιμέτωπη με πρωτοφανή παγκόσμια αβεβαιότητα και αθέμιτο ανταγωνισμό, η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να στηριχθεί στις διατάξεις αυτού του νόμου για να ενισχύσει τη ζήτηση και να διασφαλίσει ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού σε στρατηγικούς τομείς», δήλωσε ο Επίτροπος Βιομηχανίας της ΕΕ Στεφάν Σεζουρνέ, παρουσιάζοντας τον πολυαναμενόμενο Νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (IAA).
Η στρατηγική στοχεύει σε τρεις στρατηγικούς τομείς: καθαρές τεχνολογίες, κατασκευαστές αυτοκινήτων και ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως το αλουμίνιο, ο χάλυβας και το τσιμέντο.
Εισάγει όρια «Made in Europe», συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για 70% ευρωπαϊκό περιεχόμενο στα ηλεκτρικά οχήματα – με σημαντικές εξαιρέσεις για τα περισσότερα εξαρτήματα μπαταριών – 25% για το αλουμίνιο και 25% για το τσιμέντο.
«Θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας κατευθύνοντας τα χρήματα των φορολογούμενων στην ευρωπαϊκή παραγωγή, μειώνοντας τις εξαρτήσεις μας και ενισχύοντας την οικονομική μας ασφάλεια και την κυριαρχία μας», πρόσθεσε ο Σεζουρνέ.
Κίνα στο στόχαστρο με αυστηρότερους κανόνες επενδύσεων
Η δημιουργία του IAA προκάλεσε έντονες διαμάχες μεταξύ κρατών-μελών και τμημάτων της Επιτροπής.
Ένα μπλοκ Σκανδιναβικών και Βαλτικών χωρών προειδοποίησε ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις επενδύσεις και να περιορίσουν την πρόσβαση των ευρωπαϊκών χωρών σε ξένες τεχνολογίες, ενώ η Γερμανία πρότεινε να ανοίξει η ετικέτα «Made in Europe» και σε αγαθά και εξαρτήματα από ομοϊδεάτες εταίρους. Στο μεταξύ, η Γαλλία υιοθέτησε μια πιο προστατευτική γραμμή.
Τελικά, η Επιτροπή πρότεινε την επέκταση του καθεστώτος προέλευσης ΕΕ σε προϊόντα που προέρχονται από εμπορικούς εταίρους με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου που εφαρμόζουν αμοιβαιότητα, ιδιαίτερα στις δημόσιες συμβάσεις.
«Θα εξετάσουμε προϊόντα ευρωπαϊκής προέλευσης που κατασκευάζονται σε τρίτες χώρες με τις οποίες έχουμε διεθνείς δεσμεύσεις», δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής.
Αυτό αποκλείει την Κίνα και τις ΗΠΑ, οι οποίες δεν έχουν τέτοιες συμφωνίες με την ΕΕ, αλλά μπορεί να αποκλείσει και άλλους ομοϊδεάτες εταίρους όπως ο Καναδάς, όπου σύντομα μπορεί να εφαρμοστεί πολιτική «Buy Canadian» στις εταιρείες της ΕΕ.
«Η πρόταση αναφέρει επίσης ότι θα ελέγξουμε αργότερα αν αυτές οι χώρες δεν είναι ανοιχτές προς εμάς στις ίδιες κατηγορίες τεχνολογιών ακόμα και όταν υποτίθεται ότι ήταν», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Νέες προϋποθέσεις για ξένες άμεσες επενδύσεις
Νέοι κανόνες θα ισχύουν για ξένες άμεσες επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ σε μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακούς συλλέκτες και κρίσιμες πρώτες ύλες – με έμφαση στην Κίνα.
«Βασικά έρχονται σε ευρωπαϊκό έδαφος, χτίζουν τα εργοστάσιά τους, φέρνουν χιλιάδες Κινέζους εργαζόμενους και τρέχουν το εργοστάσιο μόνοι τους με μικρή τοπική προστιθέμενη αξία», εξήγησε άλλος αξιωματούχος της ΕΕ, αιτιολογώντας την απόφαση της Επιτροπής να περιορίσει την πρόσβαση στην αγορά της.
Από εδώ και στο εξής, αν ένας επενδυτής προέρχεται από χώρα που κατέχει 40% της παγκόσμιας αγοράς σε έναν τομέα, το 50% πρέπει να αποδοθεί σε Ευρωπαίους εργαζόμενους. Εφαρμόζονται επίσης και άλλες προϋποθέσεις, όπως:
- Η ξένη συμμετοχή να παραμένει κάτω από 49%
- Κοινοπραξίες με ευρωπαϊκές οντότητες
- Μεταφορά τεχνολογίας
- 1% των παγκόσμιων εσόδων της εταιρείας να πηγαίνει στην ΕΕ για έρευνα και ανάπτυξη
- Το 30% της παραγωγής να γίνεται στην ΕΕ
«Η Ευρώπη δεν είναι σούπερ μάρκετ», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος. «Πρέπει να είναι εργοστάσιο».
Η πρόταση πρέπει τώρα να εγκριθεί από τους συνομοθετούντες της ΕΕ – το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, που εκπροσωπεί τα κράτη-μέλη.