Η επανεκκίνηση της διαδικασίας ανοίγει τον δρόμο για κρίσιμη ψηφοφορία, αλλά οι πολιτικές ομάδες παραμένουν διχασμένες. Ρήτρες ασφαλείας και λήξης επιχειρούν να ισορροπήσουν μια συμφωνία που πολλοί θεωρούν άνιση για την Ευρώπη.
Οι ευρωβουλευτές άνοιξαν την Τρίτη τον δρόμο για την προώθηση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, ύστερα από μήνες αντιδράσεων στις πιέσεις της Ουάσινγκτον και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μεταστροφή θεωρείται σημαντική, καθώς ενεργοποιεί μια διαδικασία που είχε «παγώσει» λόγω σοβαρών διαφωνιών μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον, οι οποίες εντάθηκαν από τις διαφορετικές τους θέσεις σχεδόν σε όλα: από το εμπόριο και τους ψηφιακούς κανόνες μέχρι τη Γροιλανδία και πλέον το Ιράν.
Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχαν αρνηθεί να προχωρήσουν στην εφαρμογή μιας συμφωνίας που θεωρούσαν δυσανάλογα ευνοϊκή για τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, παρά τις νομικές και πολιτικές επιφυλάξεις, αποφάσισαν να επανεκκινήσουν τη διαδικασία.
«Υπήρξε ευρεία κατανόηση από σχεδόν όλες τις πολιτικές ομάδες που στήριξαν τον συμβιβασμό μου και αυτό είναι ένα μεγάλο επίτευγμα», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μπέρντ Λάνγκε (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες), πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου, προσθέτοντας: «Επομένως, θα προχωρήσουμε σε ψηφοφορία την Πέμπτη στην επιτροπή».
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προβλέπει δασμούς 15% από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ενώ η Ευρώπη συμφωνεί να μηδενίσει τους δικούς της. Οι Βρυξέλλες την είχαν αρχικά παρουσιάσει ως το «καλύτερο από τα αρνητικά σενάρια».
Η αντίσταση των ευρωβουλευτών τους τελευταίους μήνες οφείλεται σε αυτό που θεωρούν απρόβλεπτη εμπορική πολιτική από τον Λευκό Οίκο, μετά την επιθετική παγκόσμια ατζέντα που ξεκίνησε πέρυσι με την «Ημέρα Απελευθέρωσης». Η συμφωνία κλονίστηκε όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε παράνομους τους αρχικούς «ανταποδοτικούς» δασμούς του Τραμπ στις αρχές του έτους.
Οι ευρωβουλευτές διαπραγματεύτηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή έναν συμβιβασμό που περιλαμβάνει ρήτρα, η οποία επιτρέπει στην ΕΕ να αναστείλει τη συμφωνία σε περίπτωση απειλών κατά της εδαφικής της ακεραιότητας. Η ρήτρα αυτή συνδέεται με τις συνεχείς απειλές του Τραμπ προς ευρωπαϊκές χώρες, όταν αρνήθηκαν να του επιτρέψουν να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας τον Ιανουάριο, όταν οι εντάσεις κορυφώθηκαν γύρω από το έδαφος που ανήκει στη Δανία.
Στον συμβιβασμό που προώθησε ο Λάνγκε περιλαμβάνεται επίσης ρήτρα λήξης, σύμφωνα με την οποία η μείωση των δασμών από την ΕΕ θα εκπνεύσει στο τέλος Μαρτίου 2028, εκτός αν η συμφωνία ανανεωθεί ρητά.
Αβεβαιότητα για την τελική ψηφοφορία
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο αύξησε την αβεβαιότητα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τους όρους της συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών. Οι νέοι δασμοί, που υπερβαίνουν το 15%, το οποίο η ΕΕ θεωρεί ανώτατο όριο, οδήγησαν τους ευρωβουλευτές, των οποίων η έγκριση είναι απαραίτητη, να κρατήσουν τη συμφωνία σε εκκρεμότητα και να καθυστερήσουν επανειλημμένα τη διαδικασία.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την περασμένη εβδομάδα έρευνα κατά της ΕΕ για φερόμενες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, η Επιτροπή επιμένει ότι το μπλοκ πρέπει να τηρήσει τη συμφωνία. Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς έχει καλέσει επανειλημμένα τους ευρωβουλευτές να προχωρήσουν σε ψηφοφορία.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η διαδικασία μπορεί να κινηθεί αρκετά γρήγορα ώστε η συμφωνία να εγκριθεί από την Ολομέλεια έως το τέλος Μαρτίου, όπως ζητά η Επιτροπή. Οι πολιτικές ομάδες παραμένουν διχασμένες, με τον Απρίλιο να εξετάζεται επίσης ως εναλλακτική.
«Δεν μου αρέσει να παίζουμε παιχνίδια. Τώρα έχουμε δεσμεύσεις από τον Λευκό Οίκο και όλα όσα χρειαζόμαστε», δήλωσε η Ζελιένα Ζόβκο, επικεφαλής διαπραγματεύτρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, κατηγορώντας ορισμένους ευρωβουλευτές ότι επιδιώκουν καθυστέρηση για πολιτικούς λόγους άσχετους με τη συμφωνία.
Οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες και άλλες αριστερές ομάδες ζητούν περισσότερο χρόνο για εσωτερικές συζητήσεις, επιδιώκοντας αναβολή της απόφασης τουλάχιστον έως τον Απρίλιο.
«Η ομάδα μου ζήτησε λίγο περισσότερο χρόνο για να το συζητήσει μεταξύ των μελών της», δήλωσε ο Λάνγκε, αναγνωρίζοντας ότι ορισμένοι ευρωβουλευτές εξακολουθούν να χρειάζονται πειθώ.
Σύμφωνα με εσωτερικές πηγές, Γάλλοι και Ιταλοί Σοσιαλιστές συγκαταλέγονται στους πιο επιφυλακτικούς απέναντι στη συμφωνία, την οποία θεωρούν μη βέλτιστη για την Ευρώπη απέναντι στον Τραμπ.