Ο Ποντίφικας υποβάθμισε την πρόσφατη λογομαχία του με τον Ντόναλντ Τραμπ και κάλεσε τους ηγέτες να σπάσουν τον «κύκλο συμφερόντων» που εδώ και αιώνες λεηλατεί και εκμεταλλεύεται την Αφρική
Η επίσκεψη του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Ανγκόλα, μια χώρα στη νοτιοδυτική Αφρική πλούσια σε πετρέλαιο και μεταλλεύματα, αποτελεί την τρίτη στάση στο πλαίσιο του ταξιδιού σε τέσσερις αφρικανικές χώρες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ενώ βρισκόταν στο αεροπλάνο, ο Ποντίφικας διευκρίνισε ότι «δεν τον ενδιέφερε καθόλου» να αντιπαρατεθεί με τον Τραμπ, αλλά ότι θα συνέχιζε να κηρύσσει το ευαγγελικό μήνυμα της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της αδελφοσύνης στην Αφρική. Λόγια για τα οποία ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, τον ευχαρίστησε αργότερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Είμαι ευγνώμων στον Πάπα Λέοντα που το είπε αυτό. Παρότι η αφήγηση των μέσων ενημέρωσης τροφοδοτεί διαρκώς τη σύγκρουση – και ναι, έχουν υπάρξει και θα συνεχίσουν να υπάρχουν πραγματικές διαφωνίες –, η πραγματικότητα είναι συχνά πολύ πιο σύνθετη. Ο Πάπας Λέων κηρύσσει το ευαγγέλιο, όπως οφείλει, και αυτό σημαίνει αναπόφευκτα ότι εκφράζει τη γνώμη του για τα ηθικά ζητήματα της επικαιρότητας. Ο Πρόεδρος – και ολόκληρη η κυβέρνηση – εργάζονται για να εφαρμόσουν αυτές τις ηθικές αρχές σε έναν χαοτικό κόσμο. Θα βρίσκεται στις προσευχές μας και ελπίζω να βρισκόμαστε κι εμείς στις δικές του», έγραψε ο Βανς στην πλατφόρμα Χ.
Αφού συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ανγκόλα, Ζοάου Λουρένσο, ο Πάπας εκφώνησε την πρώτη του ομιλία ενώπιον των κυβερνητικών αρχών της χώρας, στην οποία αναφέρθηκε επανειλημμένα στην ταραγμένη ιστορία της Ανγκόλα, σημαδεμένη από την αποικιακή λεηλασία και τον εμφύλιο πόλεμο.
«Επιθυμώ να σας συναντήσω με πνεύμα ειρήνης και να υπογραμμίσω ότι ο λαός σας διαθέτει θησαυρούς που δεν μπορούν ούτε να αγοραστούν ούτε να κλαπούν», τόνισε ο Ποντίφικας.
«Γνωρίζετε καλά ότι, υπερβολικά συχνά, οι άνθρωποι κοιτούσαν – και εξακολουθούν να κοιτούν – προς τη γη σας για να δώσουν ή, πολύ συχνότερα, για να πάρουν», είπε ο Λέων στις αρχές της Ανγκόλα.
Η Ανγκόλα είναι σήμερα ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στην Αφρική και συγκαταλέγεται στους 20 μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η χώρα είναι επίσης ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός διαμαντιών στον κόσμο και διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα χρυσού και περιζήτητων ορυκτών.
Ωστόσο, παρά τους πλούσιους φυσικούς πόρους της, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμούσε το 2023 ότι πάνω από το 30% του πληθυσμού ζούσε με λιγότερα από 2,15 δολάρια την ημέρα.
«Πρέπει να σπάσει αυτός ο κύκλος συμφερόντων, που μετατρέπει την πραγματικότητα και ακόμη και την ίδια τη ζωή σε απλά εμπορεύματα», πρόσθεσε ο Ποντίφικας απευθυνόμενος στους ηγέτες της Ανγκόλα.
Αφού κέρδισε την ανεξαρτησία της από την Πορτογαλία το 1975, η Ανγκόλα βυθίστηκε σε έναν σκληρό εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε 27 χρόνια.
Ο πόλεμος στην Ανγκόλα υπήρξε πόλεμος δι’ αντιπροσώπων στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Αφρική να στηρίζουν από τη μία πλευρά το Κίνημα για την Απελευθέρωση της Ανγκόλα (MPLA) και τη Σοβιετική Ένωση και την Κούβα να στηρίζουν από την άλλη την Εθνική Ένωση για την Πλήρη Ανεξαρτησία της Ανγκόλα (UNITA).
Μετά τον πόλεμο, η χώρα βυθίστηκε σε ένα μονοκομματικό καθεστώς, με έναν ηγέτη που πολλοί θεωρούσαν αυταρχικό.
Ο Ζοζέ Εντουάρντου ντος Σάντος, ένας από τους ιδρυτές του MPLA, κυβέρνησε την Ανγκόλα επί 38 χρόνια, από το 1979 έως το 2017, και κατηγορήθηκε ότι υπεξαίρεσε δισεκατομμύρια δολάρια από δημόσια ταμεία προς όφελος της οικογένειάς του (πηγή στα Αγγλικά), σε μεγάλο βαθμό από τα πετρελαϊκά έσοδα της χώρας, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν στη φτώχεια.
Αφού ο Ζοάου Λουρένσο ανέλαβε την προεδρία, το 2017, η κυβέρνησή του εκτίμησε ότι τουλάχιστον 24 δισεκατομμύρια δολάρια είχαν κλαπεί ή υπεξαιρεθεί από τον Ζοζέ Εντουάρντου ντος Σάντος. Η κυβέρνηση Λουρένσο δεσμεύτηκε να καταπολεμήσει τη διαφθορά και εργάζεται για την ανάκτηση κεφαλαίων που φέρεται να κλάπηκαν κατά την κυριαρχία της οικογένειας ντος Σάντος.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ανγκόλα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα διαφθοράς και διερωτώνται αν οι ενέργειες του Ζοάου Λουρένσο στοχεύουν κυρίως πολιτικούς αντιπάλους, ώστε να εδραιώσει την εξουσία του.
Δίπλα στον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, ο πρόεδρος της Ανγκόλα δήλωσε ότι η κυβέρνησή του είναι αποφασισμένη να βελτιώσει τη ζωή του λαού, αλλά ότι πρόκειται για μια «σύνθετη και δύσκολη πρόκληση». Ο Ζοάου Λουρένσο ζήτησε επίσης τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν και κάλεσε τον Πάπα να συνεχίσει να ασκεί την «ηθική του αυθεντία» για την προώθηση της ειρήνης και της κατανόησης μεταξύ των λαών.
Η επίσκεψη του Πάπα στη Μουξίμα είναι η κορυφαία στιγμή της παρουσίας του στην Ανγκόλα
Στην Κιλάμπα, στη λειτουργία το πρωί της Κυριακής, ο Λέων ΙΔ΄ απηύθυνε έκκληση για ειρήνη στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Μιλώντας στα πορτογαλικά, ο Ποντίφικας ζήτησε να μπει τέλος στη διαφθορά στην Ανγκόλα και έκανε λόγο για «μεγάλη πληγή».
«Μπορούμε και θέλουμε να οικοδομήσουμε μια χώρα όπου οι παλιές διαιρέσεις θα ξεπεραστούν για πάντα, όπου το μίσος και η βία θα εξαφανιστούν, όπου η πληγή της διαφθοράς θα επουλωθεί χάρη σε μια νέα κουλτούρα δικαιοσύνης και αλληλεγγύης», ανέφερε, σύμφωνα με το πρακτορείο Ecclesia (πηγή στα Αγγλικά).
Μετά τη λειτουργία στην Κιλάμπα, στα περίχωρα της Λουάντα, ο Πάπας μεταβαίνει στη Μουξίμα, σε αυτό που αναμένεται να είναι η κορυφαία στιγμή της επίσκεψης του Λέοντα ΙΔ΄ στην Ανγκόλα. Ο Ποντίφικας θα προσευχηθεί στην εκκλησία Μαμά Μουξίμα (Μητέρα της Καρδιάς). Πρόκειται για ένα δημοφιλές καθολικό προσκύνημα σε μια χώρα όπου περίπου το 44% του πληθυσμού είναι καθολικοί.
Η Εκκλησία της Παναγίας της Μουξίμα χτίστηκε από τους Πορτογάλους στα τέλη του 16ου αιώνα, ως μέρος ενός οχυρωμένου συγκροτήματος, και μετατράπηκε σε νευραλγικό κέντρο του δουλεμπορίου (πηγή στα Αγγλικά). Η Ανγκόλα θεωρούνταν το επίκεντρο του δουλεμπορίου. Εκτιμάται ότι πάνω από 5 εκατομμύρια Αφρικανοί σκλάβοι μεταφέρθηκαν στην άλλη πλευρά του ωκεανού με πορτογαλικά πλοία.
Η Μουξίμα, που θεωρείται «το μεγαλύτερο κέντρο καθολικού προσκυνήματος στη νότια Αφρική και σύμβολο λαϊκής ευσέβειας στην Ανγκόλα (πηγή στα Αγγλικά)», εξακολουθεί να είναι ένας τόπος που θυμίζει τη σχέση ανάμεσα στον ρωμαιοκαθολικισμό και την εκμετάλλευση της αφρικανικής ηπείρου.
Γεννημένος στις ΗΠΑ, ο Ρόμπερτ Φράνσις Πρεβόστ (Πάπας Λέων ΙΔ΄) έχει μαύρους και λευκούς προγόνους, ανάμεσα στους οποίους υπήρχαν τόσο σκλάβοι όσο και δουλοκτήτες, σύμφωνα με γενεαλογικές έρευνες (πηγή στα Αγγλικά).