Η έκκληση του Σάντσεθ να ανασταλεί η συμφωνία σύνδεσης της ΕΕ με το Ισραήλ δεν βρίσκει υποστήριξη ενόψει της υπουργικής συνόδου. Η Μαδρίτη επανέφερε την πρόταση μετά τη φιλοξενία διήμερου προοδευτικού συνεδρίου, το οποίο ζητούσε τον τερματισμό του πολέμου.
Οι χώρες της ΕΕ πρόκειται να αντιδράσουν στο αίτημα της Ισπανίας να τερματιστεί η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ κατά τη διάρκεια της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών την Τρίτη στις Βρυξέλλες, δήλωσαν διπλωμάτες στο Euronews.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ζήτησε την Κυριακή να σπάσει η συμφωνία, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και συνεπώς τους όρους της συμφωνίας. Αλλά το κάλεσμά του απέχει πολύ από το να φτάσει στην ενιαία θέση που απαιτείται για να προχωρήσει.
Η Ιρλανδία και η Σλοβενία έχουν προηγουμένως προσχωρήσει στην Ισπανία ζητώντας να συζητηθεί η συμφωνία, θεωρώντας ότι το Ισραήλ "παραβιάζει τις υποχρεώσεις του για τα ανθρώπινα δικαιώματα" για τις συνεχείς παραβιάσεις της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, την κλιμάκωση της βίας στη Δυτική Όχθη, τις επιθέσεις κατά του άμαχου πληθυσμού στο Λίβανο και την έγκριση της θανατικής ποινής από το ισραηλινό κοινοβούλιο.
Η πλήρης αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης απαιτεί "ενιαία θέση" μεταξύ των χωρών, δήλωσε η επικεφαλής των εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ Κάγια Κάλλας, αν και αυτό δεν αναφέρεται ρητά στις συνθήκες της ΕΕ.
Προς το παρόν, "δεν υπάρχει ευρεία συναίνεση μεταξύ των κρατών μελών" για την αναστολή της συμφωνίας, δήλωσε ένας διπλωμάτης στο Euronews.
Χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία, οι οποίες έχουν αντιταχθεί στην πρωτοβουλία στο παρελθόν, δεν έχουν αλλάξει τη στάση τους.
"Η Ιταλία θα υιοθετήσει μια σοβαρή και ισορροπημένη προσέγγιση [για το θέμα], έχοντας κατά νου ότι δεν πρέπει να υπάρξουν αρνητικές συνέπειες για τον ισραηλινό άμαχο πληθυσμό", είναι η επίσημη θέση της κυβέρνησης υπό την Τζόρτζια Μελόνι.
Άλλες χώρες θεωρούν ότι η κατάσταση αξίζει μια νέα συζήτηση, αλλά δεν προβλέπουν την απαιτούμενη υποστήριξη για μια άμεση απόφαση.
Την πλήρη αναστολή ζήτησαν επίσης περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ευρωπαίοι πολίτες μέσω διασυνοριακής αναφοράς
Μια μερική αναστολή της ίδιας συμφωνίας είχε αντιθέτως προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Σεπτέμβριο, με τον πόλεμο στη Γάζα να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε να ανασταλεί ο εμπορικός πυλώνας της συμφωνίας, συναντώντας παρόμοια αντίθεση από τις χώρες της ΕΕ.
"Νομίζω ότι θα πρέπει να αξιολογηθεί αν είναι δυνατόν να προχωρήσουμε με αυτά [τα μέτρα], αν τα κράτη μέλη έχουν την επιθυμία να το κάνουν, για να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ", δήλωσε ο Κάλλας, αναφερόμενος στη μερική αναστολή, μετά από συνάντηση για την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών, όπου συναντήθηκε με τον Παλαιστίνιο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μουσταφά.
Η πρόταση έχει μέχρι στιγμής βαλτώσει, με τα κράτη μέλη να είναι βαθιά διχασμένα. Χώρες όπως η Γερμανία, η Ουγγαρία και η Τσεχική Δημοκρατία έχουν αντιταχθεί στην κίνηση, εμποδίζοντας τον σχηματισμό της ειδικής πλειοψηφίας (τουλάχιστον 55% των κρατών μελών που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ) που απαιτείται για την υιοθέτηση εμπορικών περιορισμών.
Η Ουγγαρία είναι το κλειδί για την επιβολή κυρώσεων κατά των ισραηλινών βίαιων εποίκων
Μια άλλη πρόταση της Επιτροπής είναι μια σειρά κυρώσεων κατά των βίαιων ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη.
Όλες οι χώρες της ΕΕ εκτός από την Ουγγαρία συμφωνούν με την πρωτοβουλία αυτή, η οποία θα μπορούσε να έχει θετική έκβαση μετά τις ουγγρικές εκλογές.
"Η χώρα αυτή είχε τις εκλογές και θα έχει νέα κυβέρνηση. Δεν θα μιλήσω για τη νέα κυβέρνηση, αλλά σίγουρα νομίζω ότι μπορούμε να εξετάσουμε όλες αυτές τις πολιτικές και να δούμε αν έχουν μια νέα προσέγγιση", δήλωσε ο Kallas στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα. "Τα εγκλήματα των εποίκων πρέπει να τιμωρηθούν".
Το ουγγρικό κόμμα Tisza, το οποίο προορίζεται να σχηματίσει νέα κυβέρνηση στη Βουδαπέστη, δεν απάντησε στις ερωτήσεις του Euronews για το θέμα.
Στη Διακήρυξη της Νέας Υόρκης, που υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2025, η ΕΕ δεσμεύεται να "υιοθετήσει περιοριστικά μέτρα κατά των βίαιων εξτρεμιστών εποίκων και των οντοτήτων και ατόμων που υποστηρίζουν τους παράνομους οικισμούς".
Μέχρι στιγμής, έχει επιβάλει κυρώσεις στο πλαίσιο του καθεστώτος παγκόσμιων κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε εννέα άτομα και πέντε οντότητες που συνδέονται με βίαιο εξτρεμισμό στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, καθώς και με τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου.