Εκατομμύρια Ουκρανοί παραμένουν σε καθεστώς προσωρινής προστασία σε χώρες της ΕΕ, αλλά κάποιοι επιστρέφουν. Από το υψηλό κόστος διαβίωσης έως τη νοσταλγία για την πατρίδα, ποιοι είναι οι λόγοι της απροσδόκητης αντιστροφής των ροών;
Συνολικά 4,40 εκατομμύρια πολίτες που εγκατέλειψαν την Ουκρανία μετά την έναρξη του πολέμου είχαν λάβει καθεστώς προσωρινής προστασίας στην ΕΕ έως τον Φεβρουάριο του 2026.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πρόκειται για αύξηση 0,5% σε μόλις έναν μήνα, σύμφωνα με επικαιροποιημένα στοιχεία της Eurostat.
Οι χώρες της ΕΕ που φιλοξενούν τον μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων προσωρινής προστασίας από την Ουκρανία ήταν η Γερμανία, η Πολωνία και η Τσεχία.
Ο αριθμός των ατόμων υπό προσωρινή προστασία παρουσίασε αύξηση σε 24 χώρες, με τις μεγαλύτερες σε απόλυτο αριθμό να καταγράφονται στη Γερμανία, την Τσεχία και την Ισπανία.
Αντίθετα, οι τρεις χώρες της ΕΕ που κατέγραψαν μείωση ήταν η Εσθονία, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο.
Οι Ουκρανοί πολίτες αντιπροσώπευαν πάνω από το 98,4% των δικαιούχων προσωρινής προστασίας στην ΕΕ στα τέλη Ιανουαρίου 2026.
Μεταξύ αυτών, οι ενήλικες γυναίκες αντιπροσώπευαν το 43,5%, οι ενήλικες άνδρες λίγο πάνω από το ένα τέταρτο και οι ανήλικοι σχεδόν το ένα τρίτο, ενώ τα αγόρια αποτελούσαν το 16% και τα κορίτσια το 14,2%.
Μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2026, οι ενήλικες και τα παιδιά στα οποία χορηγήθηκε προσωρινή προστασία αυξήθηκαν κατά 1,4% και 0,5% αντίστοιχα.
Οι υπόλοιποι πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας προέρχονται από τη Ρωσία (0,3%), τη Νιγηρία (0,1%) και το Αζερμπαϊτζάν (0,1%).
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή (πηγή στα Αγγλικά) Επιτροπή, οι χώρες της ΕΕ που προσφέρουν προσωρινή προστασία πρέπει να παρέχουν κατάλληλη πρόσβαση σε στέγαση, κοινωνική πρόνοια και μέσα διαβίωσης, εάν είναι απαραίτητο, ιατρική περίθαλψη και εκπαίδευση για άτομα κάτω των 18 ετών.
Η νοσταλγία για την πατρίδα αντιστρέφει τις ροές
Παρά τους κινδύνους, περισσότεροι από 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν επιστρέψει στις περιοχές της πρώτης γραμμής στην Ουκρανία, όπως οι περιφέρειες του Χάρκοβο, του Ντόνετσκ, της Χερσώνας και του Σούμι.
Για πολλούς, η οικονομική επιβάρυνση της διαβίωσης στις χώρες υποδοχής τους και η νοσταλγία για την πατρίδα υπερτερούν των κινδύνων που συνεπάγεται η επιστροφή τους εκεί, σύμφωνα με έρευνα της Save the Children.
Τα τρία τέταρτα των 172 γονέων και φροντιστών που ερωτήθηκαν για τη μελέτη δήλωσαν ότι η έλλειψη στέγης και η νοσταλγία για την κοινότητάς τους, μαζί με το αίσθημα απομόνωσης στα μέρη όπου κατέφυγαν, συνέβαλαν στην απόφασή τους να επιστρέψουν στην πατρίδα τους σε επικίνδυνες περιοχές κοντά στην πρώτη γραμμή του μετώπου όπου συνεχίζονται οι μάχες.
Σχεδόν ένας στους δύο γονείς και κηδεμόνες δήλωσαν ότι επέστρεψαν επειδή τα παιδιά τους αισθάνονταν δυστυχισμένα, αγχωμένα ή μόνα στις χώρες υποδοχής.
Επιπλέον, περίπου το 55% ανέφερε ως αιτία το υψηλό κόστος στέγασης ή τις δυσκολίες εύρεσης εργασίας στις κοινότητες υποδοχής.
"Η επιστροφή σε μια εμπόλεμη ζώνη δεν είναι ποτέ μια επιλογή που κάνει κανείς ελαφρά τη καρδία", δήλωσε η διευθύντρια της Save the Children στην Ουκρανία, Sonia Khush. "Ενώ μπορεί να βρουν σχετική ασφάλεια στα μέρη στα οποία αναγκάστηκαν να καταφύγουν, πολλοί διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να επιβιώσουν οικονομικά, μακριά από τις συνήθεις ευκαιρίες απόκτησης εισοδήματος και τα δίκτυα υποστήριξης, ενώ ταυτόχρονα τους λείπουν βαθιά οι κοινότητες και οι δεσμοί που άφησαν πίσω τους".