Η αξιοπιστία της Ευρώπης στην περιοχή έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ρωσία — και σε μικρότερο βαθμό η Κίνα και το Ιράν — έχουν ενισχύσει την παρουσία τους
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέτυχε τα προηγούμενα χρόνια στον διάλογό της με τα κράτη του Σαχέλ, ωστόσο πλέον επιχειρεί να «χτίσει γέφυρες» με τα καθεστώτα που κυβερνώνται από στρατιωτικές χούντες, σε μια προσπάθεια να ανακτήσει την αξιοπιστία που έχει χάσει προς όφελος της Ρωσίας, δήλωσε στο Europe Today ο ειδικός εκπρόσωπος της ΕΕ για την περιοχή, Ζοάο Κραβίνιο.
«Δεν ήμασταν — και εδώ κάνω αυτοκριτική — ικανοί να ακούσουμε και να κατανοήσουμε σωστά. Δεν ήμασταν ικανοί να εξηγήσουμε ποια είναι τα συμφέροντά μας στην περιοχή», παραδέχθηκε ο Κραβίνιο, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο διάλογος έχει βελτιωθεί από την έναρξη της θητείας του τον Νοέμβριο του 2024.
«Νομίζω ότι υπάρχει πλέον αρκετή αναγνώριση. Οι σχέσεις μας με αυτά τα καθεστώτα έχουν πλέον γέφυρες που δεν υπήρχαν πριν από κάποιο διάστημα», συμπλήρωσε.
Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ημέρες μετά από συντονισμένες επιθέσεις μαχητών από αυτονομιστικές και τζιχαντιστικές ομάδες στο Μάλι, οι οποίοι κατέλαβαν εκτεταμένες περιοχές στο βόρειο τμήμα της χώρας και σκότωσαν τον υπουργό Άμυνας. Το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τους πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Ο στρατιωτικός ηγέτης του Μάλι, Ασιμί Γκοϊτά, δήλωσε ότι η απειλή από τις αντάρτικες ομάδες θα «εξουδετερωθεί», ενώ η Ρωσία υποστήριξε ότι οι παραστρατιωτικές δυνάμεις της — που στηρίζουν τον στρατό του Μάλι — απέτρεψαν πραξικόπημα.
Ο Κραβίνιο χαρακτήρισε την κατάσταση «τρομερή» για τον πληθυσμό του Μάλι και προειδοποίησε ότι το βίαιο αυτό επεισόδιο «θα μπορούσε να επαναληφθεί».
Τόνισε επίσης ότι οι επιθέσεις καταδεικνύουν πως «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση για την κατάσταση στο Σαχέλ συνολικά», συμπεριλαμβανομένων της Μπουρκίνα Φάσο και του Νίγηρα.
«Οι Μαλινοί θα πρέπει να προχωρήσουν σε ορισμένες επανεκτιμήσεις. Είναι δική τους υπόθεση και δεν μπορώ να τους πω τι να κάνουν, αλλά νομίζω ότι είναι προφανές, λόγω των τεράστιων αποτυχιών στην ασφάλεια την περασμένη εβδομάδα», δήλωσε.
«Είναι απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχει λύση μόνο με στρατιωτικά μέσα. Οι Ρώσοι προσφέρουν μόνο στρατιωτική υποστήριξη. Δεν προσφέρουν τίποτε άλλο».
Η Ευρώπη «δεν έχει μονοπώλιο»
Η αξιοπιστία της Ευρώπης στην περιοχή έχει υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ρωσία — και σε μικρότερο βαθμό η Κίνα και το Ιράν — έχουν ενισχύσει την παρουσία τους.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν περιορίσει σημαντικά τις στρατιωτικές αποστολές στο Σαχέλ, εν μέσω αυξανόμενου αντιαμερικανικού και αντιδυτικού αισθήματος, με τη Γαλλία να ολοκληρώνει την αποχώρηση των στρατευμάτων της από το Μάλι το 2022, έπειτα από μία δεκαετία στρατιωτικής παρουσίας.
«Δεν έχουμε μονοπώλιο στην περιοχή», δήλωσε ο Κραβίνιο, προειδοποιώντας ωστόσο ότι «καμία άλλη περιοχή του κόσμου δεν έχει το ίδιο επίπεδο άμεσου ενδιαφέροντος για την περιοχή όσο η Ευρώπη».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε νέα στρατηγική για το Σαχέλ τον Δεκέμβριο του 2025, επαναπροσδιορίζοντας την προσέγγισή της με έμφαση περισσότερο στην ανθρώπινη ασφάλεια και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, παρά αποκλειστικά στη στρατιωτική ασφάλεια.
Η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και οι προσπάθειες περιορισμού των μεταναστευτικών ροών προς τη Βόρεια Αφρική και τη Μεσόγειο αποτελούν βασικούς άξονες της νέας στρατηγικής.
Ωστόσο, με τον πόλεμο να βρίσκεται στην ευρωπαϊκή «γειτονιά» και την αυξανόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ο Κραβίνιο αναγνώρισε ότι τα περιθώρια πολιτικής προσοχής στην Ευρώπη για το Σαχέλ είναι περιορισμένα.
«Οι υπουργοί μού λένε ότι το Σαχέλ είναι γεωπολιτικά στρατηγικής σημασίας, και όμως δεν έχουν χρόνο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για μεγαλύτερη εμπλοκή.
«Πιστεύω ότι οι ευκαιρίες θα προκύψουν όταν καταστεί σαφές ότι η Ευρώπη παραμένει ο καλύτερος δυνατός εταίρος για αυτές τις χώρες».