Την ευθύνη για το κάκιστο αποτέλεσμα στις τοπικές εκλογές ανέλαβε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ενώ πληθαίνουν οι φωνές ακόμα και στο κόμμα του που του ζητούν να αποχωρήσει από την κυβέρνηση
Τα επιμέρους αποτελέσματα των τοπικών εκλογών στην Αγγλία έδειξαν μεγάλες απώλειες για το κυβερνών Εργατικό Κόμμα του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και κέρδη για το σκληρο δεξιό κόμμα «Reform UK».
Οι ψήφοι θεωρούνται ευρέως ως ανεπίσημο δημοψήφισμα για τον Στάρμερ, η δημοτικότητα του οποίου έχει πέσει κατακόρυφα από τότε που εξελέγη στην Πρωθυπουργία, πριν από λιγότερο από δύο χρόνια.
Το «Reform UK», του οποίου ηγείται ο Νάιτζελ Φάρατζ, κέρδισε εκατοντάδες έδρες σε τοπικά συμβούλια σε περιοχές της εργατικής τάξης κυρίως στο βόρειο τμήμα της Αγγλίας, οι οποίες που κάποτε αποτελούσαν σταθερά προπύργιο των Εργατικών.
Η εικόνα είναι πιθανό να αλλάξει καθ' όλη τη διάρκεια της Παρασκευής, καθώς θα έρχονται τα αποτελέσματα από την πλειονότητα των τοπικών συμβουλίων, συμπεριλαμβανομένων άλλων προπυργίων των Εργατικών, όπως το Λονδίνο.
Απομένει επίσης να αταμετρηθούν οι ψήφοι για τα αποκεντρωμένα κοινοβούλια στη Σκωτία και την Ουαλία, όπου όλες οι έδρες ήταν προς διεκδίκηση.
Ο Φάρατζ δήλωσε ότι τα αποτελέσματα σηματοδοτούν «μια ιστορική αλλαγή στη βρετανική πολιτική».
Μια συντριβή των Εργατικών θα μπορούσε να πυροδοτήσει κινήσεις από τους ανήσυχους νομοθέτες του κόμματος για την απομάκρυνση του ηγέτη που τους οδήγησε στην εξουσία τον Ιούλιο του 2024.
Ακόμη και αν ο Στάρμερ επιβιώσει προς το παρόν, πολλοί αναλυτές αμφιβάλλουν ότι θα οδηγήσει το κόμμα στις επόμενες εθνικές εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν έως το 2029.
Ο υπουργός Εξωτερικών και αναπληρωτής πρωθυπουργός Ντέιβιντ Λάμι προειδοποίησε το κόμμα να μην ανατρέψει τον πρωθυπουργό, λέγοντας ότι «δεν αλλάζεις τον πιλότο κατά τη διάρκεια της πτήσης». Ωστόσο δεν είναι σίγουρο ότι συμμερίζονται την άποψή του αρκετοί βουλευτές των Εργατικών.
Το Πράσινο Κόμμα ελπίζει επίσης να αυξήσει το ποσοστό των ψήφων του και να κερδίσει εκατοντάδες έδρες σε δημοτικά συμβούλια σε αστικά κέντρα και πανεπιστημιακές πόλεις.
Το Συντηρητικό Κόμμα αναμένεται και αυτό να χάσει έδαφος, με τους κεντρώους Φιλελεύθερους Δημοκράτες να σημειώνουν κάποια κέρδη.
Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών αντανακλούν τον κατακερματισμό της βρετανικής πολιτικής μετά από δεκαετίες κυριαρχίας των Εργατικών και των Συντηρητικών.
Η Μεταρρύθμιση του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία κινείται με ένα μήνυμα κατά του κατεστημένου και της μετανάστευσης, στοχεύει επίσης σε επιτυχίες στη Σκωτία και την Ουαλία, αν και οι εθνικιστές υπέρ της ανεξαρτησίας, το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας και το Plaid Cymru, είναι πιθανότερο να σχηματίσουν κυβερνήσεις στο Εδιμβούργο και το Κάρντιφ.
Ο Τζον Κάρτις, καθηγητής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Στραθκλάιντ, δήλωσε ότι η Βρετανία εισέρχεται σε μια νέα πολιτική εποχή όπου «κανένα από τα κόμματα δεν είναι πολύ μεγάλο».
«Ακόμη και η Μεταρρύθμιση πιθανόν να μην φτάνει ακριβώς το 30% των ψήφων, οπότε ο κατακερματισμός της βρετανικής πολιτικής υπογραμμίζεται από αυτά τα αποτελέσματα», δήλωσε στο BBC.
Γιατί καταποντίστηκε ο Στάρμερ
Ο Στάρμερ στις πρώτες δηλώσεις του εξέδρασε την λύπη και την απογοήτευσή του γιατί σημαντικά στελέχη τωμν Εργατικών δεν μπόρεσαν να εκλεγούν και δήλωσε ότι «αναλαμβάνει την ευθύνη».
Η δημοτικότητα του Στάρμερ έπεσε κατακόρυφα μετά από επανειλημμένες παλινωδίες και ανατροπές σε πολιτικές όπως η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας.
Η κυβέρνησή του αγωνίστηκε να επιτύχει την υποσχόμενη οικονομική ανάπτυξη, να επισκευάσει τις διαλυμένες δημόσιες υπηρεσίες και να μειώσει το κόστος ζωής, καθήκοντα που έγιναν δυσκολότερα από τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος έχει εμποδίσει τις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο πρωθυπουργός έχει πληγεί ακόμη περισσότερο από την καταστροφική απόφασή του να διορίσει τον Πίτερ Μάντελσον, που σύμφωνα με μπαράζ δημοσιευμάτων ήταν φίλος με εμπλοκή στο σκάνδαλο του Τζέφρι Επστάιν, ως πρεσβευτή της Βρετανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα κακά εκλογικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν την αμφισβήτηση από έναν αντίπαλο υψηλού προφίλ, όπως ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός Άντζελα Ρέινερ ή ο δήμαρχος του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ.
Εναλλακτικά, ο Στάρμερ θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πίεση από το κόμμα να ορίσει χρονοδιάγραμμα για την αποχώρησή του μετά από μια ομαλή διαδικασία αλλαγής της ηγεσίας.
«Δεν νομίζω ότι ο Κιρ Στάρμερ θα πρέπει να επιβιώσει από αυτά τα αποτελέσματα», δήλωσε ο βουλευτής των Εργατικών Τζόναθαν Μπρας, ο οποίος εκπροσωπεί το Χάρτερπουλ στο Κοινοβούλιο. «Πρέπει να γίνουμε πιο τολμηροί και πρέπει να προχωρήσουμε παραπέρα. Και ειλικρινά, χρειαζόμαστε νέα ηγεσία για να το πετύχουμε αυτό».