Γερμανία: Κανένα σημάδι ζωής από τη φάλαινα Τίμι - Επικρίσεις για «κακοποίηση ζώου»

Στις αρχές Μαρτίου, μια φάλαινα-καμπούρα (μεγάπτερη) προσάραξε στον κόλπο του Βίσμαρ στη βόρεια Γερμανία. Επί εβδομάδες, εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούσαν την κατάσταση της φάλαινας, την οποία τα μέσα ενημέρωσης βάφτισαν Timmy: αν ανέπνεε, αν έτρωγε, αν υπέφερε. Μια ιδιωτική πρωτοβουλία συγκέντρωσε πάνω από 1,5 εκατομμύριο ευρώ για τη διάσωσή του - και τον μετέφερε με φορτηγίδα στο Skagerrak, το στενό μεταξύ Νορβηγίας, Σουηδίας και Δανίας, στις αρχές Μαΐου, παρά τη ρητή συμβουλή των περισσότερων από τους εμπλεκόμενους θαλάσσιους βιολόγους.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Από τότε, επικρατεί σιωπή.

Ο πομπός GPS που η πρωτοβουλία ισχυρίζεται ότι έχει προσκολλήσει στη φάλαινα δεν παρέχει κανένα στοιχείο. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας περιμένει μάταια τις πληροφορίες. Οι ειδικοί υποθέτουν με μεγάλη πιθανότητα ότι ο Τίμι είναι νεκρός. Αυτό που απομένει είναι ένα πικρό επακόλουθο κατηγοριών και το ερώτημα αν το ζώο τελικά βασανίστηκε αντί να σωθεί.

Κανένα σημάδι ζωής από τη θάλασσα

Το κρατικό υπουργείο Περιβάλλοντος του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας εξακολουθεί να περιμένει μάταια πληροφορίες για το πού βρίσκεται η φάλαινα. Ο υπουργός Περιβάλλοντος Till Backhaus κατηγορεί την ιδιωτική πρωτοβουλία διάσωσης ότι αθέτησε τον λόγο της: Είχε συμφωνηθεί η βιντεοεπιτήρηση, η διαβίβαση δεδομένων εντοπισμού και η κτηνιατρική έκθεση μετά την απελευθέρωση. Σύμφωνα με το Der Spiegel , το υπουργείο εξετάζει τώρα το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά εναντίον της πρωτοβουλίας.

Ο πομπός - ένα ψέμα;

Η ιδιωτική πρωτοβουλία ισχυρίστηκε ότι ο προσαρτημένος πομπός GPS δεν παρείχε δεδομένα θέσης, αλλά τα ζωτικά σημεία της φάλαινας. Οι ειδικοί διαφωνούν έντονα με τον ισχυρισμό αυτό. Το Ινστιτούτο Έρευνας Χερσαίας και Υδάτινης Άγριας Ζωής (ITAW) διευκρίνισε ότι ένας πομπός εντοπισμού GPS ή δορυφόρος δεν παρέχει συνήθως ζωτικά δεδομένα με την ιατρική έννοια. Για το σκοπό αυτό απαιτείται εξειδικευμένη τεχνολογία αισθητήρων.

Ο Peter Madsen, θαλάσσιος βιολόγος στο δανέζικο Πανεπιστήμιο του Aarhus και ερευνητής της φάλαινας-καμπούρας εδώ και δύο δεκαετίες, ήταν ακόμη πιο σαφής όταν ρωτήθηκε από το Euronews: "Δεν υπάρχει κανένας εμπορικά διαθέσιμος πομπός GPS που να μπορεί να παρέχει ζωτικά δεδομένα για τη φάλαινα - όποιος ισχυρίζεται κάτι τέτοιο δεν λέει την αλήθεια".

Ο θαλάσσιος βιολόγος Thilo Maack από την Greenpeace, ο οποίος παρακολουθεί την υπόθεση από την αρχή, θεωρεί επίσης συμπτωματική την προσέγγιση της πρωτοβουλίας: "Αν ο πομπός δεν λειτουργεί, τότε αυτό είναι απλώς μια ακόμη απόδειξη ότι οι άνθρωποι αυτής της πρωτοβουλίας διάσωσης θα ήταν καλύτερα να είχαν ρωτήσει κάποιον που γνωρίζει γι' αυτό", λέει ο Maack σε συνέντευξή του στο Euronews. Δεν τον εκπλήσσει η σιωπή του πομπού - υποθέτει ότι βρίσκεται στο βυθό της θάλασσας μαζί με τη φάλαινα.

«Κακοποίηση των ζώων» - μια κατηγορία με βαρύτητα

Ο Madsen θεωρεί ότι η όλη επιχείρηση ήταν ένα σοβαρό λάθος: "Ήταν ένα άρρωστο, αδυνατισμένο και ετοιμοθάνατο ζώο που έπρεπε να αφεθεί να πεθάνει ήσυχο. Δεν μπορούσε να σωθεί και η διήμερη μεταφορά σε μια θορυβώδη φορτηγίδα πρέπει να ήταν εξαιρετικά αγχωτική για το ζώο". Ο Madsen θεωρεί ότι οι αναφορές ότι ο Timmy προσέκρουσε στα ατσάλινα τοιχώματα της φορτηγίδας σε υψηλά κύματα και μόλις που κινήθηκε είναι απολύτως αληθοφανείς: οι σωματικές βλάβες από μια τέτοια μεταφορά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν μώλωπες, σπασμένα οστά και εσωτερική αιμορραγία.

Ο Maack διατυπώνει μια συγκεκριμένη κατηγορία σε αυτό το πλαίσιο: σύμφωνα με τα πλάνα ενός ειδησεογραφικού καναλιού, ένα σχοινί τοποθετήθηκε γύρω από το ουραίο πτερύγιο της φάλαινας προκειμένου να την τραβήξουν έξω από τη φορτηγίδα. "Πρόκειται για κακοποίηση των ζώων, είναι παραβίαση του νόμου περί ευημερίας των ζώων", λέει ο Maack. "Υπάρχει μόνο ένας χρυσός κανόνας όταν προσπαθείς να διασώσεις φάλαινες: ποτέ δεν τραβάς αυτά τα ζώα από το πτερύγιο της ουράς, επειδή αυτό δεν συνδέεται με το σώμα μέσω σκελετικών δομών, αλλά μόνο μέσω μυών και συνδετικού ιστού".

Οι ειδικοί αγνοήθηκαν

Στις 3 Απριλίου, εβδομάδες πριν από τη μεταφορά, οι εμπειρογνώμονες της Greenpeace, του Ινστιτούτου Έρευνας για την Άγρια Ζωή, του Γερμανικού Ωκεανογραφικού Μουσείου Stralsund και του Sea Shepherd είχαν ήδη συμβουλευτεί το διεθνές δίκτυό τους - μεταξύ των οποίων εμπειρογνώμονες για την προσάραξη από τη Διεθνή Επιτροπή Φαλαινοθηρίας (IWC) και τη Βρετανική Ομάδα Διάσωσης Θαλάσσιας Ζωής Divers.

Το συμπέρασμα ήταν σαφές: η φάλαινα δεν μπορούσε πλέον να βοηθηθεί.

"Όλοι μας είπαν ότι δεν υπήρχε τρόπος να βοηθήσουμε πραγματικά αυτό το ζώο", λέει ο Maack. Η μόνη βιώσιμη επιλογή ήταν να παράσχουμε παρηγορητική φροντίδα - να συνοδεύσουμε το ζώο καθώς πέθαινε. Το γεγονός ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος ανέχτηκε στη συνέχεια την ιδιωτική πρωτοβουλία ήταν μια απόφαση που ήταν πέρα από τον έλεγχό του: "Ο κ. Backhaus θα πρέπει να σας εξηγήσει ο ίδιος γιατί αυτό έγινε ανεκτό".

Ο Madsen έχει παρόμοια άποψη: "Σύμφωνα με οποιοδήποτε διεθνές πρότυπο, είναι πολύ περίεργο για έναν υπουργό να αγνοεί τις επιστημονικές συμβουλές και να ακολουθεί μια κακοσχεδιασμένη δημόσια αφήγηση - μόνο και μόνο επειδή πλούσιοι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν γι' αυτό".

1,5 εκατομμύριο ευρώ: Τι θα ήταν καλύτερο να γίνει με αυτό

Ο Maack έχει συγκεκριμένες απαντήσεις στο ερώτημα τι θα μπορούσε να είχε γίνει με τα χρήματα αντ' αυτού. Οι ψαράδες που εργάζονται με δίχτυα θα μπορούσαν να εξοπλιστούν με συσκευές ακουστικής σηματοδότησης για να προειδοποιούν τα φώκιες του λιμανιού. Τα κονδύλια θα μπορούσαν να είχαν διοχετευθεί σε εναλλακτικές μεθόδους αλιείας για τη μείωση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων. Ή σε έργα αποικισμού θαλάσσιων λιβαδιών που δεσμεύουν το CO₂. "Μόνο κατά την περίοδο που η φάλαινα καμπούρα βρισκόταν στη γερμανική Βαλτική Θάλασσα - από τις 3 Μαρτίου έως τα τέλη Απριλίου - δεκάδες χιλιάδες φάλαινες πέθαναν σε αλιευτικά δίχτυα σε όλο τον κόσμο", λέει ο Maack. "Μπροστά στα μάτια εκείνων που λυπήθηκαν για την ατομική μοίρα αυτής της μίας φάλαινας".

Αυτό που απομένει είναι μια τελευταία ελπίδα

Αν ο Τίμι όντως πέθανε, το σώμα του θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια διαδικασία που οι θαλάσσιοι ερευνητές αποκαλούν "φαλαινοπνευματώδη έκρηξη" - μια αργή βύθιση του πτώματος στον πυθμένα της θάλασσας, όπου γίνεται η βάση του δικού του οικοσυστήματος. Αρχικά, πτωματοφάγοι όπως καρχαρίες και καβούρια τρέφονται με τους μαλακούς ιστούς. Αργότερα, τα οστά και το ίζημα χρησιμεύουν ως βιότοπος για εξειδικευμένους οργανισμούς. Αυτό που θα ήταν το τέλος για τον Timmy θα μπορούσε να γίνει τζακ ποτ για άλλα θαλάσσια πλάσματα.

Μια τελευταία, μικρή ελπίδα παραμένει: Υπάρχει μια διεθνής βάση δεδομένων φωτογραφιών για τα πτερύγια των φαλαινών. Το πτερύγιο του Τίμμυ έχει καταγραφεί. "Αν ξαναδούμε αυτό το πτερύγιο σε έναν κατάλογο τους χειμερινούς μήνες στην Ευρώπη, τότε αυτό θα είναι η απόδειξη ότι η φάλαινα τα κατάφερε", λέει ο Maack. Μέχρι τότε, ο Δανός θαλάσσιος βιολόγος Madsen συνοψίζει νηφάλια: "Είναι μακράν το πιο πιθανό αποτέλεσμα ότι το ζώο είναι νεκρό - δεδομένης της έλλειψης παρατηρήσεων και δεδομένων εντοπισμού".