Η Ευλαβής Τρίτη Τάξη του Αγίου Φραγκίσκου έκανε στις 7 Μαΐου πέμπτη απόπειρα έξωσης του Μαριάνο Ορδάθ, προκαλώντας διαμαρτυρίες και νέα συζήτηση για τη στέγη
Ο Μαριάνο Ορδάζ, ένας 67χρονος συνταξιούχος, εκδιώχθηκε τελικά με έξωση την περασμένη Πέμπτη από την κατοικία όπου είχε ζήσει όλη του τη ζωή στη συνοικία Εμπαχαδόρες, στον κεντρικό δήμο της Μαδρίτης, όταν εκτελέστηκε η πέμπτη διαταγή αποβολής. Σε τέσσερις προηγούμενες περιπτώσεις, η πίεση των κατοίκων είχε καταφέρει να μπλοκάρει τη διαδικασία. Αυτή τη φορά δεν κατέστη δυνατό.
Από νωρίς το πρωί, ισχυρή δύναμη της Εθνικής Αστυνομίας απέκλεισε την περιοχή με έως οκτώ κλούβες και τέσσερα περιπολικά. Η εκπρόσωπος του Συνδικάτου Ενοικιαστών της Μαδρίτης, Καρολίνα Βιλαρίνιο, το περιέγραψε χωρίς περιστροφές: υπερβολικοί αστυνομικοί για να βγάλουν έναν συνταξιούχο από το σπίτι του.
Τώρα ο Ορδάζ δεν ξέρει τι θα κάνει. Πιστεύει ότι θα μπορέσει να πάει για μερικές εβδομάδες σε έναν ξενώνα και ένας φίλος του τού έχει προσφέρει ένα δωμάτιο για περίπου 400 ευρώ. Δεν έχει άλλη στεγαστική επιλογή.
Ιδιοκτήτης με όρκο φτώχειας και πάνω από 300 διαμερίσματα
Ιδιοκτήτης του ακινήτου είναι η Ευσεβής Τρίτη Τάξη του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης (VOT), ένας θρησκευτικός οργανισμός που, σύμφωνα με τους επικριτές του, διαχειρίζεται την περιουσία του με λογική πιο κοντά σε επενδυτικό ταμείο παρά σε θρησκευτικό τάγμα. Η οργάνωση κατέχει πάνω από 300 διαμερίσματα μόνο στο κέντρο της Μαδρίτης.
Πολλοί ενοικιαστές διαμερισμάτων της VOT επισημαίνουν τις ιδιαιτερότητές της ως εκμισθωτή: τους άφηναν το ενοίκιο λίγο κάτω από τις τιμές της αγοράς με αντάλλαγμα να αναλάβουν οι ίδιοι την ανακαίνιση, καθώς τα διαμερίσματα ήταν πολύ υποβαθμισμένα. Η συντήρηση των κοινόχρηστων χώρων ήταν τραγική: διαρροές, σπασμένα παράθυρα, φώτα που δεν λειτουργούν, σωληνώσεις γεμάτες σκουριά.
Η ιστορία του Μαριάνο Ορδάζ ταιριάζει σε αυτό το μοτίβο. Μετά την πανδημία έμεινε χωρίς δουλειά και δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί στις αυξήσεις του ενοικίου. Όταν του ζήτησαν 800 ευρώ τον μήνα επιπλέον, μαζί με ένα συσσωρευμένο χρέος 15.000 ευρώ, το είδε καθαρά: ήταν αδύνατο να το αντέξει. Έπρεπε να φάει, να πληρώσει ρεύμα, νερό.
Το τάγμα δικαιολογεί την έξωση επικαλούμενο την ανάγκη εργασιών λόγω της φθοράς του κτιρίου. Όμως το Συνδικάτο Ενοικιαστών δίνει αντίθετη εκδοχή: η «θλιβερή κατάσταση» του ακινήτου οφείλεται στην έλλειψη συντήρησης από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι, σύμφωνα με την οργάνωση, χρησιμοποίησαν αυτή τη φθορά ως πρόσχημα για να προχωρήσουν στην έξωση και να αδειάσουν το κτίριο.
Η οργάνωση καταγγέλλει ότι το φραγκισκανικό τάγμα δεν είναι μικροϊδιοκτήτης, αλλά φορέας με τεράστια, αφορολόγητη ακίνητη περιουσία και διαχειριστής υγειονομικών δομών όπως το Νοσοκομείο VOT San Francisco de Asís.
Χωρίς μορατόριουμ και με την πόρτα ανοιχτή σε χιλιάδες εξώσεις
Η υπόθεση του Μαριάνο δεν μπορεί να γίνει κατανοητή χωρίς το πολιτικό πλαίσιο που τη συνοδεύει. Το μορατόριουμ κατά των εξώσεων καταψηφίστηκε στο ισπανικό Κοινοβούλιο στις 26 Φεβρουαρίου με την ψήφο κατά των δεξιών κομμάτων. Μετά την κατάργησή του, το Συνδικάτο Ενοικιαστών προειδοποιεί ότι άνθρωποι όπως ο Μαριάνο έχασαν ένα από τα ελάχιστα μέσα που είχαν για να προστατευθούν.
Το Συνδικάτο προειδοποιεί ότι αυτή η υπόθεση ανοίγει τον δρόμο για ένα κύμα έως και 60.000 εξώσεων ευάλωτων οικογενειών σε όλη τη χώρα. Οι οργανώσεις ενοικιαστών αποδίδουν ευθύνες σε διάφορες αρχές: στη κυβερνητική αντιπροσωπεία, στην κεντρική κυβέρνηση επειδή δεν κατάργησε τον αποκαλούμενο «νόμο-φίμωτρο» (Ley Mordaza), στην υπουργό Στέγασης, στην Κοινότητα της Μαδρίτης και στον Δήμο της πρωτεύουσας.
Στις 24 Μαΐου έχει προκηρυχθεί διαδήλωση στη Μαδρίτη με σύνθημα «Η στέγη μας κοστίζει τη ζωή. Να ρίξουμε τα ενοίκια», η οποία θα ξεκινήσει από το Ατότσα στις 12:00.
Η Μαδρίτη, η πιο πιεσμένη στεγαστική αγορά της Ισπανίας
Η έξωση του Μαριάνο δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό· σύμφωνα με τις συλλογικότητες της γειτονιάς, αποτελεί σύμπτωμα μιας αγοράς που δεν λειτουργεί. Η αγορά καταγράφει 44 συνεχόμενους μήνες ετήσιων αυξήσεων, ένα σερί που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2022. Έκτοτε, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί κατά 33 %, αφήνοντας ολοένα και περισσότερες οικογένειες εκτός αγοράς.
Στη Μαδρίτη, η κεντρική συνοικία Centro έχει σημειώσει αύξηση ενοικίων 21 % μέσα σε έναν χρόνο, με τιμές που σπάνια πέφτουν κάτω από τα 2.000 ευρώ τον μήνα. Το γεγονός ότι ένα θρησκευτικό τάγμα με εκατοντάδες διαμερίσματα στην ίδια αυτή περιοχή επιλέγει να αυξάνει τα ενοίκια σε επίπεδα που δεν μπορούν να καλυφθούν και στη συνέχεια προσφεύγει στα δικαστήρια για να εκτελέσει τις εξώσεις, δίνει στην υπόθεση μια διάσταση που υπερβαίνει τη σύγκρουση μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
Η άνοδος των ενοικίων και των τιμών κατοικίας αφήνει εκτός αγοράς πολλούς Ισπανούς, παρά την πρόσφατη οικονομική άνοδο. Οι μισθοί δεν έχουν αυξηθεί με τον ίδιο ρυθμό και, σύμφωνα με τους αναλυτές, η άνθηση του τουρισμού και η δημογραφική αύξηση στις πόλεις, που τροφοδοτείται από τη μετανάστευση, έχουν πιέσει ακόμη περισσότερο την προσφορά.