Οι γεωλόγοι εξηγούν πως ο αμίαντος είναι μια πολύ λεπτή ίνα που ξεγελά τους αμυντικούς μηχανισμούς του σώματος, γι' αυτό και μπορεί να είναι εξαιρετικά καρκινογόνος
Εκατοντάδες οδοστρώματα στο δυτικό τμήμα της χώρας ενδέχεται να είναι μολυσμένα με αμίαντο. Μία από αυτές τις περιοχές είναι το οροπέδιο Oladi, ένα προαστιακό τμήμα του Σθομπανέλι που βρίσκεται υπό κατασκευή: μπορεί να έχει εκτεθεί στη μόλυνση για οκτώ έως δέκα χρόνια, όσο δηλαδή το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι πέτρες μεταφέρονταν από τα αυστριακά ορυχεία στην περιοχή.
ΟΤόμας Γέιζμπουργκ, γεωλόγος και πρώην επικεφαλής του Τμήματος Ορυκτολογίας της ΕΛΤΕ, δήλωσε για τον αμίαντο: «Από μόνος του είναι απλώς ένα κομμάτι πέτρας, το σχήμα είναι αυτό που μετράει. Μιλάμε για μια πολύ λεπτή ίνα που μπορεί να ξεγελάσει τους αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού και επομένως μπορεί να αποτελέσει σοβαρό καρκινογόνο παράγοντα».
«Σαν φίδι, εισέρχεται στο ρεύμα του αέρα και μπορεί να φτάσει μέχρι τους βρόγχους και να μην βγει. Και επειδή είναι μακρύ, δεν μπορεί να καταπολεμηθεί από τα φαγοκύτταρα και έτσι μπορεί να δημιουργήσει μια μόνιμη φλεγμονώδη κατάσταση. Μια μόνιμη φλεγμονώδης κατάσταση μπορεί στη συνέχεια να μετατραπεί σε καρκίνο με την πάροδο του χρόνου», είπε, τονίζοντας ότι η ουσία είναι ένας "αργός δολοφόνος": οι όγκοι που προκαλούνται από τον αμίαντο μπορούν να αναπτυχθούν δεκαετίες μετά την εισπνοή των ορυκτών ινών.
«Αν σφραγιστεί σωστά, δεν κάνει κακό»
Ο Τόμας Γέιζμπουργκ, τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι οι δρόμοι που έχουν κατασκευαστεί με αδρανή υλικά που περιέχουν αμίαντο δεν έχουν σφραγιστεί ή ασφαλτοστρωθεί.
Ανέφερε ότι στους δυτικούς νομούς της χώρας υπάρχουν εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων που δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα επειδή έχουν σφραγιστεί. Αν όμως ποτέ διαλυθούν για κάποιο λόγο -αποχέτευση ή οτιδήποτε άλλο- θα πρέπει πάντα να ελέγχεται αν η βάση του δρόμου έχει ή όχι αμίαντο. Διότι αν έχει, μέχρι να σφραγιστεί ξανά, άρα για όλη τη διάρκεια των εργασιών, πρέπει να εξασφαλίζεται η προστασία των εργαζομένων με κατάλληλες προστατευτικές μάσκες.
Η κυβέρνηση αναλαμβάνει δράση
ΟΛάσλο Γκάζντος, υπουργός περιβάλλοντος, επισκέφθηκε τη συνοικία Σθομπανέλι , που κατοικείται κυρίως από οικογένειες με μικρά παιδιά.
«Με τη μείωση της ταχύτητας των αυτοκινήτων, έχουμε ήδη σημειώσει μεγάλη πρόοδο, είναι λιγότερο πιθανό να σηκώσουν σκόνη», δήλωσε στον υπουργό ο δήμαρχος του Szombathely. Επιπλέον, η περιοχή ποτίζεται συνεχώς.
«Τρεις κομητείες έχουν πληγεί και δεν γνωρίζουμε ακόμη πού έχουν μεταφερθεί οι πέτρες από τα αυστριακά ορυχεία, τέσσερα από τα οποία έχουν ήδη κλείσει. Ένα πέμπτο εξακολουθεί να λειτουργεί και φέρνουν πέτρες από εκεί. Νομίζω ότι αυτό πρέπει να συζητηθεί μεταξύ των υπουργείων και να ληφθεί γρήγορα μια απόφαση, γι' αυτό θα θέσω το θέμα στην κυβέρνηση τη Δευτέρα», δήλωσε ο υπουργός περιβάλλοντος σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε επί τόπου.
Έλλειψη προληπτικής ρύθμισης
Σύμφωνα με τον γεωλόγο Τόμας Γέιζεμπεργκ, ο λόγος για τον οποίο θα μπορούσε να έχει συμβεί αυτή η μόλυνση οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη γνώσης και εν μέρει σε ένα νομοθετικό κενό: δεν υπάρχει επί του παρόντος προληπτική ρύθμιση για τον φυσικό αμίαντο στην Ευρώπη.
«Είναι δυνατόν η μία πλευρά του ίδιου ορυχείου να περιέχει αμίαντο και η άλλη όχι. Επομένως, δεν μιλάμε για κάποιου είδους σκόπιμη κατάσταση περιβαλλοντικής υποβάθμισης», εξήγησε. «Υπάρχει βέβαια ένα νομικό παραθυράκι και σίγουρα αξίζει να αναζητηθούν οι υπεύθυνοι, αλλά πρέπει να δούμε ότι παρά το γεγονός ότι ήταν επιστημονικά και γεωλογικά γνωστό ότι ορισμένα ορυχεία περιείχαν αμίαντο, δεν μπορούσαν και δεν ήθελαν να απαγορεύσουν την εξόρυξη στην Αυστρία. Ο λόγος γι' αυτό είναι ότι δεν υπάρχει τέτοιος νόμος», τόνισε.
Μέχρι στιγμής, η μόλυνση έχει εντοπιστεί σε περισσότερες από 300 τοποθεσίες, με τρεις νομούς να έχουν επηρεαστεί πιο σίγουρα. Όχι μόνο στο Σθομπανέλι, αλλά και στο Σοπρόν και στο Κοσζέγκ, οι επιφάνειες έχουν καλυφθεί με φυσικά πετρώματα που περιέχουν αμίαντο.