Η Κομισιόν πιέζει για ταχεία πολιτική συμφωνία, ωστόσο οι διαφωνίες μεταξύ κρατών-μελών αναμένεται να μεταφέρουν τις τελικές αποφάσεις στην επόμενη προεδρία της ΕΕ
Πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιδρούν στα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναν πιο κεντρικοποιημένο σχεδιασμό του μελλοντικού ηλεκτρικού δικτύου της Ευρώπης, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Βουλγαρία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Πολωνία και η Σουηδία υποστηρίζουν ότι η πράσινη μετάβαση της ΕΕ κινδυνεύει να γίνει πιο αργή, πιο ακριβή και λιγότερο ασφαλής, εάν οι Βρυξέλλες επιχειρήσουν να καθορίσουν κεντρικά την ανάπτυξη των δικτύων. Αντί αυτού, προτείνουν ένα μοντέλο συντονισμένων περιφερειών και όχι πλήρως κεντρικοποιημένης ενεργειακής ένωσης.
«Μια αποκλειστική έμφαση σε μια προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω θα υπονόμευε τον στόχο του πακέτου για τα δίκτυα. Εναλλακτικά προτείνουμε να ενισχυθεί και να επεκταθεί η προσέγγιση περιφερειακού σχεδιασμού και αξιολόγησης», αναφέρεται στο έγγραφο.
Η Κομισιόν παρουσίασε τον Δεκέμβριο νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση του πλαισίου των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων, ζητώντας ισχυρότερο συντονισμό και τη δημιουργία ενός «κεντρικού σεναρίου» για τον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό και τις επενδύσεις σε όλη την ΕΕ.
Οι πέντε χώρες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια προσέγγιση αγνοεί την πραγματική λειτουργία των ενεργειακών συστημάτων, τα οποία είναι πολύπλοκα, με έντονες περιφερειακές ιδιαιτερότητες και πολιτικές ευαισθησίες.
Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ έχει επιταχύνει την προσπάθεια για ενεργειακή ασφάλεια και ηλεκτροδότηση της βιομηχανίας, καθώς και για ταχύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η πίεση αυτή έχει ενισχύσει τον ρόλο της Κομισιόν, προκαλώντας όμως αντιδράσεις γύρω από ζητήματα κυριαρχίας, κόστους και ανταγωνιστικότητας.
Απόρριψη του «από πάνω προς τα κάτω» μοντέλου
Σύμφωνα με τις πέντε χώρες, οι εθνικοί διαχειριστές δικτύων υψηλής τάσης και οι περιφερειακές αρχές διαθέτουν την απαραίτητη τεχνική γνώση για τον εντοπισμό σημείων συμφόρησης, επενδυτικών αναγκών και κινδύνων ασφαλείας.
Υποστηρίζουν ότι ένας κεντρικός σχεδιασμός από τις Βρυξέλλες θα μπορούσε να οδηγήσει σε έργα που φαίνονται αποδοτικά στη θεωρία, αλλά στην πράξη αποδεικνύονται οικονομικά αναποτελεσματικά.
«Ένα ενιαίο σενάριο προϋποθέτει λανθασμένα ότι υπάρχει μόνο ένας τρόπος για την επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων», αναφέρεται στο έγγραφο.
Οι χώρες εκφράζουν επίσης ανησυχία ότι θα μπορούσαν να κατασκευαστούν διασυνδέσεις χωρίς επαρκή συντονισμό με την ενίσχυση των εγχώριων δικτύων, οδηγώντας σε υποχρησιμοποίηση υποδομών και αύξηση του κόστους για τους καταναλωτές.
Πολιτική αντιπαράθεση για τον έλεγχο των επενδύσεων
Οι χώρες ζητούν οι εθνικοί διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, όπως ο γαλλικός Réseau de Transport d’Électricité και ο σουηδικός Svenska kraftnät, να παραμείνουν οι βασικοί τεχνικοί σχεδιαστές των έργων, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λειτουργεί κυρίως ως συντονιστής.
Η Σουηδία εμφανίζεται ως μία από τις πιο έντονες επικριτές του σχεδίου, με τη Στοκχόλμη να ανακοινώνει πρόσφατα την αναστολή κατασκευής νέου καλωδίου προς τη Δανία, επικαλούμενη διαφωνίες για τη χρήση εσόδων από χρεώσεις συμφόρησης στο δίκτυο.
Η υπουργός Ενέργειας της Σουηδίας, Έμπα Μπους, δήλωσε ότι η ΕΕ δεν πρέπει να ελέγχει τα έσοδα των Σουηδών καταναλωτών και ότι η χώρα παγώνει προσωρινά νέα έργα διασύνδεσης.
Τα έσοδα από τη συμφόρηση προκύπτουν όταν τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας φτάνουν στα όρια χωρητικότητας και χρησιμοποιούνται για επενδύσεις σε υποδομές ή μείωση κόστους για τους καταναλωτές.
«Κρίσιμες» πολιτικές διαπραγματεύσεις
Το λεγόμενο «Πακέτο για τα Δίκτυα» της ΕΕ, που προβλέπει επενδύσεις ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2040, έχει εξελιχθεί σε ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση για το πώς θα ισορροπήσουν ο στρατηγικός συντονισμός και ο εθνικός έλεγχος στην ενεργειακή μετάβαση.
Η Κομισιόν πιέζει για ταχεία πολιτική συμφωνία, ωστόσο οι διαφωνίες μεταξύ κρατών-μελών αναμένεται να μεταφέρουν τις τελικές αποφάσεις στην επόμενη προεδρία της ΕΕ.