Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ δηλώνει στο Euronews ότι η ΕΕ πρέπει να αγκαλιάσει την «ηλεκτρική εποχή» για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της
Η επένδυση στην ηλεκτροκίνηση και στην στροφή της βαριάς βιομηχανίας στον ηλεκτρισμό είναι η σωστή ενεργειακή στρατηγική, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να διαφυλάξει την οικονομική της κυριαρχία και να αναζωογονήσει τους δοκιμαζόμενους βιομηχανικούς της κλάδους, δήλωσε στο Euronews ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ.
«Μπορούμε να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια και ίσως φυσικό αέριο, και οφείλουμε να στρέψουμε τις οικονομίες μας όσο περισσότερο γίνεται στον ηλεκτρισμό», είπε ο Μπιρόλ, υποστηρίζοντας τη στροφή από τα ορυκτά καύσιμα σε μια οικονομία που τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο που η ΕΕ αντιμετωπίζει μια ολοένα και βαθύτερη ενεργειακή κρίση, η οποία επιδεινώνεται από τη σύγκρουση με το Ιράν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας βασικής θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η αναταραχή αυτή έχει εκτινάξει τους λογαριασμούς ενέργειας για τα νοικοκυριά και έχει εντείνει τις πιέσεις στη βαριά βιομηχανία, η οποία ήδη δοκιμαζόταν από τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητάς. Οι βιομηχανίες προειδοποιούν πλέον ότι το εκρηκτικό κόστος παραγωγής μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένα λουκέτα.
Σε ευθυγράμμιση με τις συστάσεις της IEA, οι ηγέτες της ΕΕ στηρίζουν ολοένα και περισσότερο τις επενδύσεις σε ηλεκτρικά οχήματα (EVs), αντλίες θερμότητας και την αντικατάσταση των υψικαμίνων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα από ηλεκτρικούς κλιβάνους στη βαριά βιομηχανία. Στόχος είναι να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία εξακολουθούν να αντιστοιχούν σε σχεδόν 60% των ενεργειακών εισαγωγών της Ένωσης.
Ωστόσο, η πολυαναμενόμενη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τον ηλεκτρισμό, η οποία αναμένεται να περιλαμβάνει στόχους για τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία, έχει ήδη καθυστερήσει δύο φορές και πλέον αναμένεται να δημοσιευθεί στις 22 Ιουλίου.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ενεργειακή μετάβαση της ΕΕ προχωρά ταχύτερα απ’ όσο μπορούν να ακολουθήσουν οι υποδομές και οι καταναλωτές. Μεταξύ των ανησυχιών είναι τα ανεπαρκή δίκτυα φόρτισης για τα ηλεκτρικά οχήματα, η μικρή ικανότητα αποθήκευσης ενέργειας, το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και η συμφόρηση στα δίκτυα ηλεκτρισμού.
Η Γαλλία προωθεί την στροφή στον ηλεκτρισμό
Πέρα από τις τεχνικές προκλήσεις, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι προειδοποίησε πρόσφατα ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος επιβαρύνει ολοένα και περισσότερο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καλώντας τις Βρυξέλλες να χαλαρώσουν τους δημοσιονομικούς κανόνες ώστε να μειωθούν οι τιμές.
Η Γαλλία, της οποίας το ενεργειακό σύστημα βασίζεται στην πυρηνική ενέργεια και την έχει βοηθήσει να προστατευθεί από τις απότομες αυξήσεις τιμών, παρουσίασε τον περασμένο μήνα έναν οδικό χάρτη 22 σημείων με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα από σχεδόν 60% της κατανάλωσης ενέργειας σε 30% έως το 2035.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε έκκληση για μια πανστρατιά με στόχο την επιτάχυνση της στροφής στον ηλεκτρισμό, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη, η ανταγωνιστικότητα και η ενεργειακή κυριαρχία της χώρας.
Η αυτοκινητοβιομηχανία Stellantis σχεδιάζει να επενδύσει πάνω από 1 δισ. ευρώ στο εργοστάσιό της στο Μιλούζ, ώστε από το 2029 να παράγει ηλεκτρικά οχήματα νέας γενιάς. Η γαλλική κυβέρνηση προτίθεται επίσης να εγκαταστήσει 240.000 επιπλέον σημεία φόρτισης και να ξεκινήσει ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα μίσθωσης αντλιών θερμότητας για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που θα αντικαταστήσουν συστήματα θέρμανσης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Η Γαλλία μπορεί να είναι περήφανη που αποτελεί μια μεγάλη δύναμη στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον», δήλωσε ο Μακρόν την Τρίτη. «Γι’ αυτόν τον λόγο οι αυξήσεις στις τιμές του ρεύματος ήταν επίσης πιο περιορισμένες στη Γαλλία σε σχέση με αλλού».
Πρόσθεσε ότι οι τιμές ηλεκτρισμού στη Γερμανία είναι σχεδόν διπλάσιες από ό,τι στη Γαλλία.
Η στροφή στον ηλεκτρισμό ως ευρωπαϊκή στρατηγική
Παρά τις δυσκολίες, η τελευταία παγκόσμια έκθεση της IEA για τις επενδύσεις, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, διαπιστώνει ότι οι δαπάνες που σχετίζονται με την ηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχούν πλέον σε σχεδόν 60% των παγκόσμιων ενεργειακών επενδύσεων, τάση που ευθυγραμμίζεται στενά με τις βιομηχανικές και ρυθμιστικές φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Η έκθεση δείχνει ότι η «εποχή της ηλεκτρικής ενέργειας» εξελίσσεται επίσης σε ευρωπαϊκό εγχείρημα, ακόμη κι αν η Κίνα παραμένει παγκόσμιος ηγέτης στις επενδύσεις στην ηλεκτρική ενέργεια.
«Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια και ενεργειακή αποδοτικότητα την τελευταία δεκαετία έχουν βελτιώσει απτά την ενεργειακή ασφάλεια στις μεγάλες περιοχές εισαγωγής καυσίμων και έχουν μειώσει τις εκπομπές», αναφέρει η έκθεση, επισημαίνοντας την ΕΕ μαζί με την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.
Σύμφωνα με την IEA, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 30%, ενώ οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας ενισχύθηκαν κατά 17% το πρώτο τρίμηνο του 2026, παρά τις περικοπές επιδοτήσεων σε ορισμένες χώρες.
Στη Γερμανία, οι αντλίες θερμότητας έχουν εξελιχθεί σε μία από τις πιο δημοφιλείς τεχνολογίες θέρμανσης, σύμφωνα με την ενεργειακή υπηρεσία dena. Σχεδόν οι μισές από τις νέες εγκαταστάσεις θέρμανσης που πουλήθηκαν πέρυσι ήταν αντλίες θερμότητας και το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά κατά την οποία οι πωλήσεις τους ξεπέρασαν εκείνες των λεβήτων αερίου.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης την αυξανόμενη ευρωπαϊκή επένδυση σε δίκτυα ηλεκτρισμού και αποθήκευσης, υπογραμμίζοντας μια πρόκληση που οι Βρυξέλλες είχαν για καιρό υποτιμήσει: η αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς δημιουργεί νέες ευπάθειες.