Είναι αληθές ότι το φορτίο καφέ «με σκουλήκια» συνδέεται με τη συμφωνία ΕΕ - Mercosur;

Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που έχουν αναπαραχθεί ευρέως συνέδεσαν λανθασμένα μια παρτίδα βραζιλιάνικου καφέ που κρίθηκε ακατάλληλη στην Πολωνία με τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία επιτρέπει την είσοδο στην Ευρώπη μολυσμένων προϊόντων.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι ισχυρισμοί εμφανίστηκαν λίγες ημέρες αφού η Υπηρεσία Ελέγχου Ποιότητας Γεωργικών και Τροφίμων (IJHARS) της Πολωνίας ανακοίνωσε στο Facebook ότι είχε μπλοκάρει 63.000 κιλά ωμού πράσινου καφέ κατά την είσοδό τους στην Πολωνία. (πηγή στα Αγγλικά)

Το φορτίο, το οποίο σύμφωνα με τους επιθεωρητές σταμάτησε στην Ποζνάν, περιείχε «φθαρμένους κόκκους» και «ζωντανά παράσιτα».

Η Πολωνή ακροδεξιά ευρωβουλεύτρια Έβα Ζαϊόντζκοφσκα-Χέρνικ και ο πρώην Γάλλος ευρωβουλευτής και ιδρυτής του ευρωσκεπτικιστικού κόμματος «Πατριώτες», Φλοριάν Φιλιπό, συνέδεσαν και οι δύο την απαγορευμένη παρτίδα με την εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, η οποία τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Μαΐου.

Σύμφωνα με τη Ζαϊόντζκοφσκα-Χέρνικ, η παρτίδα αποτελεί παράδειγμα της δυσλειτουργίας της εμπορικής συμφωνίας «στην πράξη» (πηγή στα Αγγλικά), κατηγορώντας τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur ότι «δηλητηριάζει τον κόσμο προς όφελος των γερμανικών οικονομικών συμφερόντων».

Ο Φιλιπό υποστήριξε ότι το φορτίο, το οποίο δεν έφτασε ποτέ στην Πολωνία (πηγή στα Αγγλικά), ήταν «μολυσμένο με σκουλήκια», παρότι οι Πολωνοί επιθεωρητές δεν διευκρίνισαν τι είδους ζωντανά παράσιτα περιείχε.

Η ανάρτηση της Ζαϊόντζκοφσκα-Χέρνικ αναπαράχθηκε από τη δεξιά πολωνική ιστοσελίδα πολιτικού σχολιασμού wPolityce, η οποία ισχυρίστηκε επίσης ότι το φορτίο ήταν «μολυσμένο με σκουλήκια» (πηγή στα Αγγλικά).

Ωστόσο, επίσημες απαντήσεις και διαθέσιμα στο κοινό εμπορικά δεδομένα που εξέτασε το Cube, η ομάδα επαλήθευσης ειδήσεων του Euronews, δείχνουν ότι οι ισχυρισμοί περί σύνδεσης της παρτίδας με τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur δεν τεκμηριώνονται.

Ο πράσινος καφές εισάγεται ήδη στην ΕΕ χωρίς δασμούς

Οι επικριτές της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, η οποία καταργεί τους δασμούς στα αγαθά που διακινούνται μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της ζώνης Mercosur, υποστηρίζουν ότι η μείωση των δασμών θα "πλημμυρίσει" την Ευρώπη με αγροτικά προϊόντα που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και θα ασκήσει επιπλέον πίεση στα ευρωπαϊκά συστήματα ελέγχου τροφίμων και στους αγρότες.

Ωστόσο, δημόσια έγγραφα δείχνουν ότι ο πράσινος καφές – οι ωμοί κόκκοι του καφέ που στη συνέχεια καβουρδίζονται – εισαγόταν ήδη στην ΕΕ χωρίς δασμούς πολύ πριν ξεκινήσει η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur.

Σύμφωνα με τα δεδομένα του UN Comtrade, η Βραζιλία εξήγαγε πάνω από 15 εκατομμύρια κιλά πράσινου καφέ στην Πολωνία μόνο το 2024 (πηγή στα Αγγλικά).

Έκθεση που δημοσιεύτηκε το 2011 από τον Διεθνή Οργανισμό Καφέ σημειώνει ότι «ο πράσινος καφές μπορεί να εισαχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς δασμούς», ενώ στον επεξεργασμένο καφέ επιβάλλεται υψηλότερος δασμός.

Μια ξεχωριστή ανάλυση, που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το Υπουργείο Γεωργίας των Ηνωμένων Πολιτειών, ανέφερε επίσης ότι «οι κόκκοι πράσινου καφέ, που αντιπροσωπεύουν το 97% των εξαγωγών καφέ της Βραζιλίας προς την ΕΕ, ήδη εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς».

Το φορτίο υπάγεται στους κανόνες της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur;

Απαντώντας στο Euronews, η IJHARS ανέφερε ότι το φορτίο υποβλήθηκε σε «τυπικό έλεγχο εμπορικής ποιότητας», ο οποίος πραγματοποιήθηκε βάσει της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας.

Η υπηρεσία δεν ανέφερε ότι το φορτίο εισήχθη στην Πολωνία υπό προτιμησιακές εμπορικές συνθήκες που συνδέονται με τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, προσθέτοντας ότι τα τελωνειακά ζητήματα εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των φορολογικών και τελωνειακών αρχών.

Η IJHARS πρόσθεσε επίσης ότι δεν είναι ασυνήθιστο να μπλοκάρει τρόφιμα που δεν πληρούν τα πρότυπα. Μόνο το 2025, η υπηρεσία εξέδωσε 95 αποφάσεις με τις οποίες εμπόδισε την είσοδο παρτίδων τροφίμων, επηρεάζοντας 121 φορτία που επρόκειτο να εισαχθούν στην Πολωνία από χώρες εκτός ΕΕ.

Ο πρέσβης της Βραζιλίας στην ΕΕ, Πέδρο Μιγκέλ ντα Κόστα ε Σίλβα, απέρριψε τους ισχυρισμούς που συνδέουν την παρτίδα με τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur.

«Ο πράσινος καφές ήδη εισαγόταν στην ΕΕ με μηδενικό δασμό. Δεν άλλαξε τίποτα», δήλωσε στο Euronews. Πρόσθεσε ότι η Βραζιλία εξάγει πράσινο καφέ στην Ευρώπη «από τον 19ο αιώνα».

Οι επικριτές της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur εξακολουθούν να εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια των τροφίμων, τις αγροτικές εισαγωγές και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των Ευρωπαίων αγροτών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα φθηνότερα αγροτικά προϊόντα από τις χώρες του Mercosur, στις οποίες περιλαμβάνονται η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Παραγουάη, η Ουρουγουάη και η Βολιβία, ενδέχεται να υπονομεύσουν τα εισοδήματά τους.

Ωστόσο, παρά τους διαδικτυακούς ισχυρισμούς, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η συγκεκριμένη παρτίδα καφέ συνδέεται κατά οποιονδήποτε τρόπο με την εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur.