Η εντολή μετρά περισσότερο από το πρόσωπο στις συνομιλίες με τη Ρωσία, λένε οι ΥΠΕΞ της ΕΕ

Για να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε άμεσες συνομιλίες με τη Ρωσία, μεγαλύτερη σημασία έχει η εντολή παρά το πρόσωπο που θα αναλάβει τον ρόλο του διαπραγματευτή, δήλωσαν οι υπουργοί Εξωτερικών κατά τη διάρκεια άτυπης συνάντησής τους στην Κύπρο, όπου το ζήτημα κυριάρχησε στην ατζέντα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι υπουργοί προειδοποίησαν ότι η έλλειψη ενότητας θα εξυπηρετούσε μόνο τα συμφέροντα της Μόσχας και θα υπονόμευε την Ουκρανία.

«Θεωρώ ότι πρόκειται για παγίδα στην οποία η Ρωσία θέλει να πέσουμε, να συζητάμε δηλαδή ποιος θα συνομιλήσει μαζί τους, ενώ εκείνοι ήδη επιλέγουν ποιος είναι κατάλληλος και ποιος όχι. Ας μην πέσουμε σε αυτήν την παγίδα», δήλωσε το πρωί της Πέμπτης η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας.

Η Κάλας αναφέρθηκε εμμέσως στην πρόταση του Κρεμλίνου να αναλάβει ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ, τον ρόλο του επικεφαλής διαπραγματευτή της ΕΕ.

Ο Σρέντερ θεωρείται παρίας στην κυρίαρχη ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, κυρίως λόγω των στενών σχέσεών του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και της άσκησης πιέσεων υπέρ ρωσικών ενεργειακών εταιρειών.

«Οι διαπραγματεύσεις είναι πάντα ομαδική προσπάθεια», συνέχισε η Κάλας. «Υπάρχουν οι καλοί μπάτσοι, υπάρχουν οι κακοί μπάτσοι, υπάρχει στρατηγική για το πώς κάθεσαι στο τραπέζι των συνομιλιών. Γι’ αυτό το περιεχόμενο είναι πολύ πιο σημαντικό από το ποιος».

Η Κάλας, η οποία έχει κυκλοφορήσει εμπιστευτικό έγγραφο με παραχωρήσεις και προσδοκίες που θα πρέπει να εκπληρώσει η Ρωσία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, πρότεινε η ΕΕ να προσεγγίσει τις διαπραγματεύσεις από μια «μαξιμαλιστική» θέση ώστε να αντισταθμίσει τις «μαξιμαλιστικές» απαιτήσεις του ίδιου του Πούτιν.

Ερωτηθείσα αν ενδιαφέρεται να αναλάβει η ίδια ρόλο ειδικής απεσταλμένης, η Κάλας γέλασε και απάντησε:

«Είμαι η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μπορείτε να διαβάσετε την περιγραφή της θέσης μου στις συνθήκες».

«Πρέπει να είμαστε ενωμένοι και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό μήνυμα: να εργαστούμε μαζί ως Ευρώπη και όχι ως μεμονωμένα κράτη – μέλη. Γιατί ο καθένας μόνος του είναι πολύ πιο αδύναμος απ’ ό,τι όλοι μαζί», πρόσθεσε.

Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ, επανέλαβε το μήνυμα προσοχής, λέγοντας ότι η ΕΕ πρέπει να αποφύγει να «αποσπαστεί από άνδρες που θέλουν να γράψουν ιστορία».

«Δεν πρέπει να τρέξουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αφήσουμε τη Ρωσία να καθορίσει τους όρους», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

«Αντιθέτως, πρέπει να αυξήσουμε την πίεση προς τη Ρωσία και να ενισχύσουμε τη στήριξη προς την Ουκρανία, ώστε να αλλάξει ο υπολογισμός της Μόσχας και να θελήσει πραγματικά να καθίσει στο τραπέζι και να επιτύχει ειρήνη, γιατί αυτό θέλουμε», πρόσθεσε.

Ο Ολλανδός υπουργός Τομ Μπέρεντσεν δήλωσε ότι «το πιο κρίσιμο στοιχείο» είναι η ΕΕ να διαθέτει «σαφή εντολή» πριν επιλέξει ειδικό απεσταλμένο, ενώ ο Ισπανός υπουργός Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να μιλά «με μία φωνή» ώστε να αποφευχθεί μια «πολυφωνία» 27 κρατών – μελών.

«Πρέπει να αξιοποιήσουμε την απόφαση των ΗΠΑ να παγώσουν τη συμμετοχή τους στη διαπραγματευτική διαδικασία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας», δήλωσε ο Βέλγος υπουργός Μαξίμ Πρεβό.

«Είναι πολύ σημαντικό να βρισκόμαστε στο τραπέζι και να δρούμε, όχι απλώς να παρακολουθούμε», πρόσθεσε.

Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, της χώρας που ήταν από τις πρώτες που υποστήριξαν απευθείας συνομιλίες με τη Ρωσία, δήλωσε ότι θα ήταν «αδύνατο να υπογραφεί συμφωνία ειρήνης χωρίς την Ευρώπη».

«Μία ενωμένη ευρωπαϊκή φωνή»

Η συζήτηση για απευθείας συνομιλίες, που επανέρχεται κατά διαστήματα από τον Ιανουάριο στην πολιτική ατζέντα, απέκτησε νέα δυναμική νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εκφράζοντας δυσαρέσκεια για την εστίαση του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή, ζήτησε από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στη διαδικασία και να επιλέξουν έναν κεντρικό συντονιστή.

Ανάμεσα στα ονόματα που ακούγονται για τον υψηλού ρίσκου ρόλο βρίσκονται ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι και η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ.

Η υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας, Ελίνα Βάλτονεν, δήλωσε ότι ο Στουμπ είναι «σίγουρα ένα πολύ κατάλληλο πρόσωπο για να συνομιλήσει με πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του Πούτιν», αλλά υπογράμμισε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στον καθορισμό κοινής θέσης.

«Προβλέπω ότι αυτή θα είναι μια μακρά διαδικασία», δήλωσε η Βάλτονεν, μετριάζοντας τις προσδοκίες για γρήγορη πρόοδο.

Παρά τον έντονο δημόσιο διάλογο, οι Ευρωπαίοι μέχρι στιγμής δεν έχουν αποσαφηνίσει συγκεκριμένα πώς θα πρέπει να διαμορφωθεί η συμμετοχή τους.

Η άτυπη συνάντηση της Πέμπτης αποσκοπεί στη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των κρατών – μελών και στην προώθηση της συζήτησης ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στα μέσα Ιουνίου.

Στη σκιά της συζήτησης βρίσκεται και η πρόσφατη μεγάλης κλίμακας ρωσική επίθεση κατά του Κιέβου, καθώς και οι ανοιχτές απειλές της Μόσχας κατά ξένων διπλωματών που βρίσκονται εκεί, γεγονός που προκάλεσε ευρεία οργή.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, που ταξίδεψε στην Κύπρο για τη συνάντηση, δήλωσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί σε «συγκεκριμένα και εφαρμόσιμα βήματα» που μπορούν να συμπληρώσουν — και όχι να αντικαταστήσουν — την ειρηνευτική διαδικασία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Μεταξύ αυτών ανέφερε την απελευθέρωση πολιτών κρατουμένων, την αποστρατιωτικοποίηση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια και τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων.

«Δεν χρειάζεται να ξεκινήσουμε επιλέγοντας πρόσωπο ή ομάδα που θα ηγηθεί της προσπάθειας», δήλωσε.

«Πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε την εντολή, και αυτή πρέπει να εκπροσωπεί μία ενωμένη ευρωπαϊκή φωνή».