Ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) δηλώνει στο Euronews ότι η έκρηξη πυραύλου New Glenn της Blue Origin, ο οποίος έχει κρίσιμο ρόλο στις αποστολές Artemis της NASA για την επιστροφή στη Σελήνη, θα προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις.
Ο γενικός διευθυντής της ESA, Γιόζεφ Ασχμπάχερ, δήλωσε «λυπημένος» και «ανήσυχος» από τις εικόνες που έδειχναν την έκρηξη ενός πυραύλου New Glenn της Blue Origin κατά τη διάρκεια δοκιμής κινητήρα σε εξέδρα εκτόξευσης στη Φλόριντα την περασμένη εβδομάδα, σημειώνοντας ότι οι ζημιές ήταν «πολύ μεγάλες».
Ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, ο οποίος ίδρυσε την εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας, επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρξαν τραυματίες και ότι είχε καταμετρηθεί όλο το προσωπικό, ωστόσο οι ζημιές που προκλήθηκαν είναι σημαντικές.
«Αναμφίβολα πρόκειται για ένα τεράστιο πισωγύρισμα· αυτό δεν είναι καλό για κανέναν στη διαστημική κοινότητα», δήλωσε ο Ασχμπάχερ στην εκπομπή συνεντεύξεων του Euronews 12 Minutes With.
Η έκρηξη δεν υπονόμευσε μόνο τις ελπίδες του Μπέζος να δει τη Blue Origin να ανταγωνίζεται τη SpaceX του αντιπάλου του, Ίλον Μασκ, στην εμπορική κούρσα για το Διάστημα. Το πισωγύρισμα της περασμένης εβδομάδας θα μπορούσε επίσης να δυσκολέψει την αμερικανική ομόλογη της ESA, τη NASA, στις σεληνιακές της φιλοδοξίες.
Ο Ασχμπάχερ σημείωσε ότι τέτοια περιστατικά είναι ιδιαίτερα καταστροφικά, αν σκεφτεί κανείς «πόση προσπάθεια απαιτείται για την ανάπτυξη ενός πυραύλου, την ανάπτυξη των κινητήρων, τις δοκιμές τους, την εκτόξευσή τους σε τροχιά».
«Επρόκειτο μόλις για μία από τις πρώτες πτήσεις, βρισκόμασταν δηλαδή πραγματικά στη φάση κλιμάκωσης, και αυτό είναι σίγουρα κάτι που με ανησυχεί», είπε ο Ασχμπάχερ.
Η NASA ήλπιζε ότι αυτός ο τύπος πυραύλου θα αποτελούσε κεντρικό στοιχείο του πολυφασικού προγράμματος Artemis για την επιστροφή αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης. Τον Απρίλιο φέτος, η NASA εκτόξευσε την αποστολή Artemis II, μια ιστορική, επανδρωμένη αποστολή περιφοράς γύρω από τη Σελήνη διάρκειας δέκα ημερών.
Η επόμενη αποστολή, Artemis III, προβλέπει μια πτήση σε χαμηλή γήινη τροχιά δύο εμπορικών σεληνιακών προσεληνωτήρων, που κατασκευάζονται από τη SpaceX και τη Blue Origin, δίνοντάς τους χρόνο να δοκιμάσουν τα συστήματα εκτόξευσης που απαιτούνται για μια μελλοντική προσελήνωση. Η πραγματοποίησή της είχε προγραμματιστεί για του χρόνου.
Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, η Blue Origin θεωρούνταν η πιο έτοιμη από τις δύο. Ωστόσο, η έκρηξη του πυραύλου εγείρει πλέον ερωτήματα για το κατά πόσο είναι εφικτή μια προσελήνωση έως το 2028 — στο πλαίσιο της αποστολής Artemis IV — καθώς και τα πιο πρόσφατα σχέδια για την κατασκευή βάσης στη Σελήνη.
«Έχετε δει την έκρηξη. Η βάση εκτόξευσης, πιστεύω, έχει σχεδόν καταστραφεί, κάτι που θα χρειαστεί αρκετό χρόνο για να αποκατασταθεί, αλλά και για να διερευνηθεί ο λόγος για τον οποίο συνέβη αυτή η έκρηξη. Και αυτό, το ξέρω, απαιτεί πάρα πολύ χρόνο», εξήγησε ο Ασχμπάχερ.
Επιστημονική φαντασία;
Την περασμένη εβδομάδα, η NASA παρουσίασε το σχέδιό της για μια μόνιμη βάση στη Σελήνη, η οποία θα χρησιμοποιηθεί σε βάθος χρόνου για να προετοιμάσει την ανθρωπότητα για αποστολές στον Άρη. Το σχέδιο προβλέπει μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στον φυσικό μας δορυφόρο έως το 2032.
«Αυτό σημαίνει υποδομές στην επιφάνεια της Σελήνης. Μπορεί να ακούγεται λίγο σαν επιστημονική φαντασία να φανταζόμαστε ότι στο φεγγάρι αστροναύτες θα περπατούν, θα κινούνται με ρόβερ και θα κάνουν μετρήσεις. Θα υπάρχουν άλλα ρόβερ που θα εξορύσσουν υλικά από το έδαφος. Θα υπάρχουν εργοστάσια που θα παράγουν τούβλα για την κατασκευή κτιρίων και υποδομών», είπε ο Ασχμπάχερ.
«Όμως, στην πραγματικότητα, η δημιουργία αυτής της υποδομής και αυτής της οικονομίας είναι μια μεγάλη πρόκληση. Θα συμβεί, αλλά βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή».
Όταν ρωτήθηκε για τον ρόλο της Ευρώπης σε αυτά τα σχέδια για μια μόνιμη σεληνιακή βάση, σημείωσε ότι η ESA «συμμετέχει σε πολύ μεγάλο βαθμό».
«Αυτές τις μέρες διαπραγματεύομαι πολύ εντατικά με τη NASA για τα διάφορα στοιχεία που μπορούμε να προσφέρουμε σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο», εξήγησε ο Ασχμπάχερ, προσθέτοντας ότι η ESA βρίσκεται σε συνομιλίες με την αμερικανική ομόλογό της για την ενίσχυση της συνεργασίας σε ένα τέτοιο εγχείρημα από το 2022, όταν η ευρωπαϊκή υπηρεσία χρηματοδότησε «πολύ σημαντικά έργα».
Ανέφερε το Argonaut, το πρόγραμμα σεληνιακού προσεληνωτή της ESA, το οποίο θα στηρίξει τις αποστολές Artemis και θα μεταφέρει εξοπλισμό από τη Γη στην επιφάνεια της Σελήνης, καθώς και το πρόγραμμα Moonlight, τον πρώτο ευρωπαϊκό αστερισμό σεληνιακών δορυφόρων αφιερωμένων στις τηλεπικοινωνίες και τη δορυφορική πλοήγηση.
«Τον κινητήρα για την κάψουλα Orion [το European Service Module] τον παρέχει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος. Άρα, ναι, ήδη αποτελούμε μέρος μιας πολύ στενής και πολυεπίπεδης συνεργασίας με τη NASA», είπε ο Ασχμπάχερ.
Ωστόσο, το μέλλον της ESA στην αποστολή Artemis III αμφισβητήθηκε πρόσφατα. Η υπηρεσία επρόκειτο να κατασκευάσει το Lunar Gateway, έναν διαστημικό σταθμό σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη για το πρόγραμμα Artemis III, αλλά νωρίτερα φέτος η NASA «πάγωσε» την ανάπτυξη αυτής της βάσης, σε βάρος ετών σκληρής δουλειάς και εκατομμυρίων ευρώ που έχει επενδύσει ο ευρωπαϊκός διαστημικός τομέας.
Η ευρωπαϊκή τεχνολογία, σε κάθε περίπτωση, θα συνεχίσει να αποτελεί μέρος της αποστολής Artemis. Τι θα γίνει όμως με τη συμμετοχή των αστροναυτών της ηπείρου;
«Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Μακάρι να μπορούσα να το απαντήσω», είπε ο Ασχμπάχερ.
«Ελπίζω πριν από το τέλος της δεκαετίας. Θα συνεργαστούμε, φυσικά, με τη NASA, τον εταίρο μας για τις επανδρωμένες πτήσεις. Αυτό δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί· θέλω να είμαι πολύ σαφής σε αυτό. Όμως συζητάμε με τη NASA πολύ εντατικά ώστε αυτό να γίνει δυνατό για τους Ευρωπαίους όσο το δυνατόν πιο γρήγορα».
Ο Γερμανός αστροναύτης της ESA Αλεξάντερ Γκερστ θεωρείται βασικός υποψήφιος για να γίνει ένας από τους πρώτους Ευρωπαίους που θα ταξιδέψουν στη Σελήνη, ενδεχομένως στο πλαίσιο της αποστολής Artemis IV.
Το πλήρωμα της αποστολής Artemis III αναμένεται να αποκαλυφθεί στις 9 Ιουνίου.