Η δολοφονία του Χένρι Νοβάκ προκαλεί πολιτική θύελλα, έρευνα κατά αστυνομικών και εθνική συζήτηση για τις αστοχίες της αστυνομίας.
Αρχικά, στην υπόθεση αυτή όλα έμοιαζαν διαφορετικά από ό,τι αποδείχθηκε στην πραγματικότητα. Το θύμα θεωρήθηκε από την αστυνομία ως δράστης και ο δράστης ως θύμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έγινε λόγος για υποτιθέμενα ρατσιστικά κίνητρα του θύματος, το οποίο οι αστυνομικοί είχαν αρχικά θεωρήσει υπεύθυνο για το περιστατικό. Σύμφωνα με την εκδοχή που παρουσίασε ο δράστης, το θύμα φέρεται να είχε εκφραστεί υποτιμητικά για την ινδική καταγωγή του και να του επιτέθηκε πρώτο. Ωστόσο, η αλήθεια που προέκυψε από τα αποδεικτικά στοιχεία ήταν διαφορετική.
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της 3ης Δεκεμβρίου του περασμένου έτους στο Σαουθάμπτον της Βρετανίας, από μια τυχαία ανταλλαγή κουβέντας ανάμεσα στον 18χρονο Χένρι Νοβάκ, Βρετανό φοιτητή οικονομικών πολωνικής καταγωγής που επέστρεφε από συνάντηση ποδοσφαιρικής ομάδας, και τον 23χρονο Βίκρουμ Ντίγκβα, Βρετανό Σιχ.
Ένα μέρος της συνομιλίας καταγράφηκε στο κινητό τηλέφωνο του Νοβάκ. Στο ηχητικό ακούγεται ο νεαρός να χασμουριέται, να γελά και να ρωτά τον Ντίγκβα αν είναι «κακός άνθρωπος», με τον τελευταίο να απαντά ότι είναι. Σε εκείνο το σημείο η καταγραφή σταματά.
Αρχικά, ο Ντίγκβα έδωσε στους αστυνομικούς μια ψευδή εκδοχή των γεγονότων. Σύμφωνα με αυτή, ο Χένρι, μεθυσμένος και επιθετικός, του επιτέθηκε λεκτικά και σωματικά χρησιμοποιώντας ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς επειδή φορούσε το παραδοσιακό τουρμπάνι των Σιχ.
Ο αδελφός του Ντίγκβα κάλεσε την αστυνομία, αναφέροντας επίθεση με ρατσιστικά κίνητρα. Οι αστυνομικοί έφτασαν στο σημείο και πέρασαν χειροπέδες στον Νοβάκ, ο οποίος κατηγορήθηκε ψευδώς για επίθεση εναντίον του Ντίγκβα.
Σοκαριστική αντίδραση της αστυνομίας
Μόνο μετά από λεπτομερή ανάλυση των αποδεικτικών στοιχείων, του βίντεο από την κάμερα σώματος αστυνομικού, του κινητού τηλεφώνου του θύματος που βρέθηκε στην κατοχή του δράστη, καθώς και της νεκροψίας, αποκαλύφθηκε διαφορετική ακολουθία γεγονότων.
Ο Χένρι δεν ήταν μεθυσμένος. Στο αίμα του βρέθηκαν μικρές ποσότητες αλκοόλ, χαμηλότερες από το επιτρεπόμενο όριο για οδήγηση.
Δεν ήταν εκείνος που επιτέθηκε σωματικά, ενώ δεν βρέθηκαν στοιχεία που να δείχνουν ότι προέβη σε λεκτική επίθεση. Αντιθέτως, δέχθηκε πολλαπλά χτυπήματα με το τελετουργικό μαχαίρι που έφερε ο Ντίγκβα.
Στα διασωθέντα ηχητικά ακούγεται ο Νοβάκ να ενημερώνει επανειλημμένα τους αστυνομικούς ότι έχει μαχαιρωθεί και ότι δεν μπορεί να αναπνεύσει. Ακούγονται επίσης οι απαντήσεις των αστυνομικών, οι οποίοι του έλεγαν ότι δεν είχε δεχθεί επίθεση. Λίγο αργότερα ο Χένρι έχασε τις αισθήσεις του και, παρά τις προσπάθειες των αστυνομικών να του προσφέρουν βοήθεια, πέθανε.
«Είμαι βέβαιος ότι ο Χένρι δεν είπε τίποτα ρατσιστικό», δήλωσε ο δικαστής Γουίλιαμ Μόουσλεϊ. Πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη εκδοχή προήλθε αποκλειστικά από τον Ντίγκβα και δεν επιβεβαιώθηκε από καμία άλλη κατάθεση. Ο δικαστής χαρακτήρισε επίσης τη συμπεριφορά του δράστη ως «κυνική αδιαφορία» απέναντι στον Νοβάκ.
Ισόβια για τη δολοφονία
Όλα αυτά αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια πολύμηνης έρευνας. Στις 28 Μαΐου, το σώμα ενόρκων έκρινε ένοχο τον Βίκρουμ Ντίγκβα για ανθρωποκτονία. Επιπλέον, επιβαρυντικά λειτούργησε το ψέμα που είπε στις αρχές, το οποίο συνέβαλε στις συνθήκες που οδήγησαν στον θάνατο του Νοβάκ.
Την 1η Ιουνίου, το δικαστήριο του επέβαλε ποινή ισόβιας κάθειρξης. Θα μπορεί να ζητήσει αποφυλάκιση υπό όρους μετά την παρέλευση 21 ετών.
Το δικαστήριο έκρινε επίσης ένοχη τη 53χρονη μητέρα του, η οποία σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνητών έκρυψε το μαχαίρι που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση και βοήθησε τον γιο της να εξαφανίσει στοιχεία. Καταδικάστηκε για παροχή βοήθειας σε δράστη μετά τη διάπραξη εγκλήματος. Η ποινή της αναμένεται να ανακοινωθεί στις 17 Ιουλίου.
Ο πατέρας του δολοφονημένου φοιτητή, έπειτα από μήνες σιωπής, δήλωσε στο δικαστήριο ότι ο γιος του δεν έλαβε τη βοήθεια που χρειαζόταν και δεν πέθανε με αξιοπρέπεια. Κατηγόρησε επίσης την αστυνομία για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση του παιδιού του.
Σε βάρος των αστυνομικών που βρίσκονταν στο σημείο της δολοφονίας διεξάγεται ειδική έρευνα. Η βρετανική αστυνομία ζήτησε συγγνώμη από την οικογένεια του θύματος.
Πολιτική θύελλα
Η τραγωδία προκάλεσε πολιτική θύελλα στη Βρετανία. Πολλοί σχολιαστές, μεταξύ των οποίων και ο δρ. Αλεξάντερ Όλεχ του Defence24, τη συνέκριναν με τη γνωστή αμερικανική υπόθεση του Τζορτζ Φλόιντ.
Στην περίπτωση του Φλόιντ, ο θάνατός του συνδέθηκε έμμεσα με την πίεση που άσκησε αστυνομικός κατά τη σύλληψή του. Η υπόθεση προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις και ταραχές στις Ηνωμένες Πολιτείες και αργότερα σε άλλες χώρες, συμβάλλοντας στη δημιουργία του κινήματος Black Lives Matter. Ο Φλόιντ ήταν Αφροαμερικανός και πολλοί υποστήριξαν ότι η σκληρή αντιμετώπισή του από την αστυνομία είχε ρατσιστικά κίνητρα.
Η θεμελιώδης διαφορά, σύμφωνα με τους επικριτές της αστυνομίας, είναι ότι ο Φλόιντ είχε ποινικό παρελθόν και βρισκόταν υπό την επήρεια ναρκωτικών κατά τη σύλληψή του. Ο Νοβάκ δεν είχε κανένα ποινικό μητρώο, έχαιρε άριστης φήμης και δεν βρισκόταν ούτε υπό την επήρεια ναρκωτικών ούτε μεθυσμένος. Ο δολοφόνος του χρησιμοποίησε εξαρχής τον ισχυρισμό περί ρατσιστικών κινήτρων για να αποποιηθεί τις ευθύνες του και να μεταφέρει την ενοχή στο θύμα.
Τα επιχειρήματα αυτά προβλήθηκαν από συντηρητικούς αρθρογράφους και πολιτικούς, μεταξύ των οποίων ο Ρούπερτ Λόου, Βρετανός βουλευτής του κόμματος Restore Britain, οι οποίοι έκαναν λόγο ακόμη και για ρατσισμό εις βάρος λευκών πολιτών και κατηγόρησαν την αστυνομία και τον κρατικό μηχανισμό.
Ένας από τους πιο προβεβλημένους σχολιαστές της υπόθεσης είναι ο ιδιοκτήτης της πλατφόρμας X, Έλον Μασκ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι θα καλύψει τα δικαστικά έξοδα οποιωνδήποτε αγωγών κατατεθούν εναντίον των αστυνομικών.
Μετά την έκδοση της απόφασης, τοποθετήθηκε και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, για τον οποίο η υπόθεση αποτελεί ακόμη ένα επικοινωνιακό πρόβλημα για την κυβέρνηση.
Σε ανάρτησή του στο X έκανε λόγο για μια σοκαριστική υπόθεση και για το τραύμα που υπέστη η οικογένεια του δολοφονημένου Νοβάκ.
«Πρόκειται για μια τρομερή και συγκλονιστική υπόθεση», ανέφερε ο Στάρμερ. «Οι οικείοι του Χένρι βίωσαν το τραύμα μιας μακράς δικαστικής διαδικασίας και αναγκάστηκαν να υπομείνουν τις εξοργιστικές κατηγορίες του δολοφόνου εναντίον του γιου τους, ο οποίος ήταν ένας στοργικός, καλοσυνάτος και ιδιαίτερα αγαπητός νέος».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις αντιδράσεις για τη στάση της αστυνομίας.
«Είναι σωστό ότι η Ανεξάρτητη Υπηρεσία Διερεύνησης Συμπεριφοράς της Αστυνομίας διεξάγει έρευνα για την αντίδραση των αστυνομικών σε αυτή την παράλογη δολοφονία», δήλωσε.
Λόγω της πολωνικής καταγωγής του δολοφονημένου φοιτητή, η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονα συναισθήματα και στην Πολωνία, ιδιαίτερα καθώς οι Πολωνοί αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες μεταναστών στο Ηνωμένο Βασίλειο.