Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται ολοένα και πιο απαισιόδοξες για την εφαρμογή του μέτρου, καθώς οι ανησυχίες για την ενεργειακή αγορά και οι αντιρρήσεις κρατών-μελών μπλοκάρουν την πρωτοβουλία
Αξιωματούχοι και διπλωμάτες στις Βρυξέλλες εμφανίζονται ολοένα και πιο απαισιόδοξοι σχετικά με τις πιθανότητες εφαρμογής μιας πλήρους απαγόρευσης ναυτιλιακών υπηρεσιών για τα ρωσικά δεξαμενόπλοια, καθώς τόσο εσωτερικοί όσο και εξωτερικοί παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά για το φιλόδοξο αυτό σχέδιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Δεν πρόκειται να συμβεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.
Η απαγόρευση εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου στο πλαίσιο του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο να πλήξει την πολεμική οικονομία της Μόσχας. Το μέτρο προβλέπει την απαγόρευση όλων των ναυτιλιακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών υπηρεσιών, της ναυτιλίας, της παροχής σημαίας και της ασφάλισης, για δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου ανεστάλη επ’ αόριστον.
Επισήμως, η αναστολή αποδόθηκε στην επιθυμία να επιτευχθεί συμφωνία σε επίπεδο G7, κατά το πρότυπο του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο είχε υιοθετηθεί σε συντονισμό με τους διεθνείς εταίρους.
«Ήταν ο καλύτερος τρόπος να στείλουμε το μήνυμα ότι είμαστε έτοιμοι», δήλωσε άλλος διπλωμάτης. «Ήταν μια συνειδητή επιλογή».
Ωστόσο, τα υπόλοιπα μέλη της G7 έχουν δείξει ελάχιστο έως μηδενικό ενδιαφέρον να ακολουθήσουν αυτή την κατεύθυνση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κινήθηκαν μάλιστα προς την αντίθετη κατεύθυνση, εκδίδοντας τρεις διαδοχικές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αναταράξεις που προκάλεσε η κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, πρόσφατες κινήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν προκαλέσει προβληματισμό στις Βρυξέλλες.
Παρότι η ΕΕ έχει αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων, έχει καθυστερήσει την πολυαναμενόμενη πρόταση για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου.
Οι ηγέτες της G7 αναμένεται να συναντηθούν στα μέσα Ιουνίου στην πόλη Εβιάν της Γαλλίας. Στη σύνοδο αναμένεται να συμμετάσχει και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος έχει επανειλημμένα ζητήσει αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Δημόσια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές χώρες εξακολουθούν να στηρίζουν την εφαρμογή της πλήρους απαγόρευσης υπηρεσιών, επιδιώκοντας να αυξήσουν το οικονομικό κόστος για τον ρωσικό ενεργειακό τομέα.
Ωστόσο, αξιωματούχοι και διπλωμάτες παραδέχονται ότι η αναστάτωση στις αγορές ενέργειας και οι επίμονα υψηλές τιμές του πετρελαίου αποτελούν ισχυρό αντικίνητρο για την ενεργοποίηση ενός μέτρου που δεν έχει ποτέ δοκιμαστεί στην πράξη και το οποίο παρουσιάστηκε λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.
«Τα γεγονότα στον Κόλπο έχουν σαφώς αλλάξει τους υπολογισμούς για οτιδήποτε σχετίζεται με την ενέργεια», δήλωσε στο Euronews ο ειδικός απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις, Ντέιβιντ Ο’Σάλιβαν.
«Αυτή τη στιγμή όλες οι δυτικές οικονομίες δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε ενέργεια σε λογικές τιμές, ενώ παρατηρείται έλλειψη προσφοράς σε τομείς όπως το ντίζελ, τα καύσιμα αεροσκαφών και άλλα διυλισμένα προϊόντα», σημείωσε.
«Δεν υπάρχει διάθεση για πρόσθετα μέτρα που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω αυτή την κατάσταση», πρόσθεσε.
Δύο κρίσιμες ψήφοι
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες δεν έχουν ακόμη εξασφαλίσει τη στήριξη δύο κρατών-μελών με άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον στο ζήτημα: της Ελλάδας και της Μάλτας.
Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις ισχυρότερες ναυτιλιακές βιομηχανίες στον κόσμο, ενώ η Μάλτα ελέγχει το μεγαλύτερο νηολόγιο πλοίων στην Ευρώπη.
Οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι η επιβολή πλήρους απαγόρευσης ναυτιλιακών υπηρεσιών χωρίς συντονισμό με τη G7 θα προκαλούσε οικονομικές απώλειες, θα ενίσχυε τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας και θα ευνοούσε ανταγωνιστές από την Κίνα και την Ινδία.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Μάλτας προειδοποίησε ότι μονομερείς ευρωπαϊκές ενέργειες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν «παραθυράκια» στο καθεστώς κυρώσεων.
«Ο βασικός κίνδυνος είναι ο κατακερματισμός. Αν οι εταίροι του συνασπισμού δεν ενεργήσουν συντονισμένα, οι δραστηριότητες μπορούν απλώς να μεταφερθούν σε άλλες δικαιοδοσίες μέσα στο ίδιο οικοσύστημα, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων. Για αυτόν τον λόγο ο συντονισμός είναι απαραίτητος», δήλωσε.
«Οι κυρώσεις πρέπει να λειτουργούν στην πράξη και όχι μόνο στη θεωρία. Αν οι βασικοί εταίροι δεν είναι ευθυγραμμισμένοι, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος οι δραστηριότητες να μεταφερθούν αλλού, υπονομεύοντας τον στόχο των μέτρων», πρόσθεσε.
Το βλέμμα στο πλαφόν του ρωσικού πετρελαίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται ήδη πάνω σε νέο πακέτο οικονομικών κυρώσεων, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες.
Καθώς οι ελπίδες για την πλήρη απαγόρευση εξασθενούν, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον σε μια άλλη πρωτοβουλία της G7: το ανώτατο όριο τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο.
Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, το πλαφόν πρέπει να αναπροσαρμόζεται περιοδικά ώστε να παραμένει κατά 15% χαμηλότερο από τη μέση τιμή αγοράς του ρωσικού αργού πετρελαίου.
Καθώς η τιμή του ρωσικού αργού τύπου Ουράλια έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω των αναταράξεων στα Στενά του Ορμούζ, η επόμενη αναθεώρηση, που έχει προγραμματιστεί για τις 15 Ιουλίου, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση και όχι σε μείωση του ορίου.
Η κυρίαρχη εκτίμηση μεταξύ των διπλωματών είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναζητήσει έναν νέο μηχανισμό ώστε να διατηρήσει αποτελεσματικό το πλαφόν, αποφεύγοντας παράλληλα να προσφέρει οικονομική ανάσα στη Μόσχα.