Η επίθεση στη βάση της ισπανικής δύναμης της UNIFIL στο Μαρτζαγιούν ανοίγει ερωτήματα για την αποστολή του ΟΗΕ και τον ρόλο των Ισπανών στρατιωτών.
Η επίθεση της Πέμπτης κατά της βάσης Miguel de Cervantes, στο νότιο Λίβανο, επανέφερε στο προσκήνιο την ειρηνευτική αποστολή του ΟΗΕ στην περιοχή. Το επεισόδιο είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός κυανοκράνου και τον τραυματισμό και άλλων, ανάμεσά τους δύο Ισπανοί στρατιωτικοί, και προκάλεσε την καταδίκη της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ, η οποία ζήτησε τη διενέργεια έρευνας για να αποσαφηνιστεί τι συνέβη.
«Η Ισπανία καταδικάζει κατηγορηματικά τις τελευταίες επιθέσεις κατά του αποσπάσματος της FINUL στη βάση Miguel de Cervantes, που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός Σέρβου κυανοκράνου και τον τραυματισμό αρκετών στρατιωτών», ανέφερε (πηγή στα Ισπανικά) το ισπανικό υπουργείο Άμυνας μέσω ανακοίνωσης. «Η επίθεση πρέπει να διερευνηθεί και οι υπεύθυνοι να λογοδοτήσουν».
Η Ισπανία ζήτησε την αυστηρή εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στην οποία βασίζεται η παρουσία της αποστολής στην περιοχή. Επανέλαβε επίσης την ανάγκη προστασίας των ειρηνευτικών δυνάμεων που έχουν αναπτυχθεί σε μια ζώνη όπου η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ παραμένει υψηλή.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Σάντσεθ προσέφυγε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εκφράσει (πηγή στα Ισπανικά) «την πιο απόλυτη καταδίκη» του και τη στήριξή του «σε όσους ρισκάρουν τη ζωή τους για να υπερασπιστούν την ειρήνη υπό τη σημαία των Ηνωμένων Εθνών». Παράλληλα, εξέφρασε την ευχή όλες οι πλευρές «να τηρήσουν πλήρως» τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που ανακοινώθηκε την Τετάρτη μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, αλλά τελικά απορρίφθηκε από την ισλαμιστική οργάνωση, έναν από τους πιο στενούς συμμάχους του Ιράν.
Η επίθεση σημειώνεται ενώ η Ισπανία διατηρεί τη διοίκηση του Τομέα Ανατολής της αποστολής και περίπου 650 στρατιωτικούς ανεπτυγμένους στο νότιο τμήμα της χώρας, στο πλαίσιο μιας επιχείρησης που βρίσκεται σε εξέλιξη σχεδόν δύο δεκαετίες, ανέφερε (πηγή στα Ισπανικά) το υπουργείο Άμυνας.
Τι είναι UNIFIL και τι κάνει στον Λίβανο
Η αποστολή του ΟΗΕ στον Λίβανο, γνωστή ως FINUL στα Ισπανικά, επίσης γνωστή ως UNIFIL από τα αγγλικά αρχικά της, δημιουργήθηκε το 1978 και ενισχύθηκε μετά τον πόλεμο του 2006 μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Η εντολή της, που βασίζεται στο Ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, επικεντρώνεται στην επιτήρηση της παύσης των εχθροπραξιών, στη στήριξη του λιβανικού στρατού στο νότιο τμήμα της χώρας και στη διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική κλιμάκωση κατά μήκος της λεγόμενης Γαλάζιας Γραμμής, που χωρίζει το Ισραήλ από τον Λίβανο.
Επιπλέον, οι κυανόκρανοι οφείλουν να διευκολύνουν την ανθρωπιστική πρόσβαση στον άμαχο πληθυσμό και να συμβάλουν στην ασφαλή επιστροφή των εκτοπισμένων σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από αστάθεια.
Ο ρόλος της Ισπανίας στην αποστολή
Η Ισπανία συμμετέχει στη FINUL από το 2006, στο πλαίσιο της επιχείρησης Libre Hidalgo. Το μεγαλύτερο τμήμα του αποσπάσματός της συγκεντρώνεται κυρίως στη βάση Miguel de Cervantes, στο Μαρτζαγιούν, όπου στεγάζεται το αρχηγείο του Τομέα Ανατολής, ο οποίος βρίσκεται επί του παρόντος υπό ισπανική διοίκηση. Ισπανικές δυνάμεις βρίσκονται επίσης στο Γενικό Επιτελείο της αποστολής στη Νακούρα.
Οι ισπανικές δυνάμεις πραγματοποιούν περιπολίες πεζή και με οχήματα, εγκαθιστούν παρατηρητήρια και συνεργάζονται με τις λιβανικές ένοπλες δυνάμεις για να επιβλέπουν την τήρηση της κατάπαυσης του πυρός. Στόχος τους είναι να αποτρέπουν περιστατικά που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση, αποστολή που έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη τους τελευταίους μήνες, μετά την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Οι ισπανικές δυνάμεις πραγματοποιούν περιπολίες πεζή και με οχήματα, εγκαθιστούν παρατηρητήρια και συνεργάζονται με τις λιβανικές ένοπλες δυνάμεις για να επιβλέπουν την τήρηση της κατάπαυσης του πυρός. Στόχος τους είναι να αποτρέπουν περιστατικά που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση μεταξύ των πλευρών. Η Ισπανία είχε αναπτύξει μέχρι και 1.100 στρατιωτικούς, αν και την τελευταία δεκαετία το απόσπασμα έχει σταθεροποιηθεί γύρω στους 600 με 700 στρατιωτικούς.
Μακρόχρονη και υψηλού κινδύνου ανάπτυξη
Η ισπανική παρουσία έχει σημαδευτεί από στιγμές έντασης, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων και απωλειών σε ανθρώπινες ζωές. Από την έναρξη της αποστολής έχουν σκοτωθεί δεκαπέντε Ισπανοί στρατιωτικοί, σύμφωνα με όσα αναφέρει (πηγή στα Ισπανικά) το υπουργείο Άμυνας. Το απόσπασμα εντάσσεται σε μια πολυεθνική δύναμη άνω των 10.000 στρατιωτικών από περίπου 50 χώρες, ανεπτυγμένων στο νότιο Λίβανο υπό τον συντονισμό του ΟΗΕ.
Αλλαγή στη διεθνή διοίκηση
Τα τελευταία χρόνια, η Ισπανία έφτασε να ηγείται της αποστολής με τον στρατηγό Aroldo Lázaro Sáenz ως επικεφαλής της FINUL. Ωστόσο, μετά τη λήξη της θητείας του, η συνολική ηγεσία πέρασε σε άλλες χώρες, ενώ η Ισπανία διατηρεί τη λειτουργική διοίκηση του Τομέα Ανατολής. Τον περασμένο Μάιο, η Ταξιαρχία Λίβανος XLV (Brilib XLV) ανέλαβε την ηγεσία του Τομέα Ανατολής της αποστολής για τους επόμενους έξι μήνες.
Συνολικά, την Πολυεθνική Ταξιαρχία του Τομέα Ανατολής απαρτίζει ένα απόσπασμα περίπου 2.500 στρατιωτικών διαφόρων εθνικοτήτων, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Βραζιλία, το Ελ Σαλβαδόρ, η Ινδία, η Ινδονησία, το Νεπάλ και η Σερβία.
Παρά τις αλλαγές, η Μαδρίτη επιμένει στη δέσμευσή της για τη σταθερότητα του νότιου Λιβάνου και για την τήρηση της εντολής του ΟΗΕ σε μία από τις πιο ευαίσθητες και μακροχρόνιες αποστολές των Ηνωμένων Εθνών.