Οι ισχυρισμοί τροφοδοτούν μια ευρύτερη θεωρία συνωμοσίας ότι οι ανεμογεννήτριες βλάπτουν την ανθρώπινη υγεία· οι κατηγορίες αυτές παραμένουν αμφισβητούμενες και ατεκμηρίωτες.
Η Νορβηγία έγραψε ιστορία στις 6 Μαρτίου 2024, όταν κατέληξε σε μια νέα συμφωνία (πηγή στα Αγγλικά) για την ειρηνική συνύπαρξη της κοινότητας των Σάμι με ένα από τα μεγαλύτερα χερσαία αιολικά πάρκα της Ευρώπης.
Η συμφωνία παρέχει στους κτηνοτρόφους ταράνδων Σάμι περισσότερες χειμερινές εκτάσεις βοσκότοπων, εν μέρει δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα και το δικαίωμα βέτο σε μελλοντικές παραχωρήσεις αιολικών πάρκων, με αντάλλαγμα να παραμείνουν στην παράκτια περιοχή Φόσεν 151 ανεμογεννήτριες που λειτουργεί η Roan Vind.
Ωστόσο, δύο χρόνια αργότερα, η ιστορία ανατράπηκε από ένα ψευδές αφήγημα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με εκατοντάδες χιλιάδες προβολές, το οποίο υποστήριζε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Νορβηγίας είχε διατάξει την απομάκρυνση των ανεμογεννητριών.
Στις αναρτήσεις αναφερόταν ότι το δικαστήριο είχε προχωρήσει σε αυτή την απόφαση επειδή οι ανεμογεννήτριες προκαλούσαν τη γέννηση παραμορφωμένων ταράνδων.
Όπως συμβαίνει συχνά με τις ψεύτικες ιστορίες, περιείχε έναν κόκκο αλήθειας: το δικαστήριο πράγματι αποφάνθηκε το 2021 ότι οι άδειες λειτουργίας του αιολικού πάρκου ήταν άκυρες, αλλά μόνο επειδή το έργο παραβίαζε τα πολιτιστικά δικαιώματα των Σάμι, όχι λόγω κάποιου προβλήματος υγείας στα ζώα.
Από πού προέκυψε η θεωρία συνωμοσίας για τους παραμορφωμένους τάρανδους;
Η συγκεκριμένη συνωμοσία τροφοδοτεί μια ευρύτερη θεωρία, σύμφωνα με την οποία οι ανεμογεννήτριες προκαλούν προβλήματα υγείας που συνδέονται με τον υπόηχο και τον θόρυβο χαμηλής συχνότητας, συνήθως μεταξύ 35 και 45 dB.
Για παράδειγμα, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι προκαλούν εμβοές, πόνο στα αυτιά, ίλιγγο, ακόμη και πόνο στην πλάτη και επιταχυνόμενη γήρανση.
Ωστόσο, ένα μεγάλο σώμα επιστημονικής έρευνας καταλήγει στο ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν την κατοίκηση κοντά σε σωστά εγκατεστημένες ανεμογεννήτριες με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.
«Βάσει των ευρημάτων και της επιστημονικής αξίας των μέχρι σήμερα ερευνών, κατά τη γνώμη μας το σύνολο των αποδείξεων δείχνει ότι, όταν χωροθετούνται σωστά, οι ανεμογεννήτριες δεν συνδέονται με δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία», αναφέρει μελέτη που δημοσιεύθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής των ΗΠΑ. (πηγή στα Αγγλικά)
«Ο ισχυρισμός αυτός υποστηρίζεται (και διατυπώνεται) από ευρήματα πολλών κρατικών υγειονομικών και ιατρικών φορέων, καθώς και από δικαστικές αποφάσεις», συνεχίζει. «Άλλες υποθέσεις υποδεικνύουν ότι το άγχος μπορεί να συνδέεται με δυσάρεστα οπτικά ερεθίσματα ή ακόμη και με ένα γενικό αίσθημα ανησυχίας για τις ανεμογεννήτριες».
Πράγματι, ορισμένοι κάτοικοι περιοχών κοντά σε ανεμογεννήτριες έχουν αναφέρει πονοκεφάλους, στρες και διαταραχές ύπνου, όμως οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτά οφείλονται στην ενόχληση, στα οπτικά ερεθίσματα ή ακόμη και στο φαινόμενο νοσέμπο (όταν κάποιος παρουσιάζει πραγματικά συμπτώματα επειδή περιμένει ότι κάτι θα του κάνει κακό), και όχι στον θόρυβο που ενδέχεται να παράγουν οι ανεμογεννήτριες.
Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχουν επιστημονικές αναφορές για γέννηση παραμορφωμένων ταράνδων στη Νορβηγία ή αλλού εξαιτίας των ανεμογεννητριών.