Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας στηρίζει την EEAS, ενώ πρωτεύουσες με αιχμή το Παρίσι εξετάζουν μεταρρύθμιση, από περικοπή έως ενίσχυση των εξουσιών του Ύπατου Εκπροσώπου.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας υπερασπίστηκε την ίδια την υπηρεσία εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε εσωτερικό email που είδε το Euronews, την ώρα που στις βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντείνονται οι συζητήσεις για τον τρόπο μεταρρύθμισης της διπλωματικής υπηρεσίας του μπλοκ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και ο ρόλος του Ύπατου Εκπροσώπου για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας βρίσκονται στο μικροσκόπιο, καθώς οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιδιώκουν να καταστήσουν την εξωτερική πολιτική του μπλοκ πιο ευέλικτη σε ένα ολοένα και πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Το Παρίσι ηγείται των προσπαθειών να σκιαγραφήσει πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια αναμόρφωση της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ, κυκλοφορώντας έγγραφο συζήτησης που παρουσιάζει διάφορες επιλογές μεταρρύθμισης. Ορισμένες προτάσεις θα περιόριζαν τις εξουσίες του Ύπατου Εκπροσώπου, θέση που κατέχει σήμερα η Κάλας, ενώ μια άλλη θα διεύρυνε τις αρμοδιότητές της σε βασικούς τομείς πολιτικής.
«Η σχέση μεταξύ της ΕΥΕΔ, της Επιτροπής και των κρατών‑μελών συζητείται από τότε που ιδρύθηκε η υπηρεσία. Δεδομένων των πρωτοφανών γεωπολιτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, είναι απολύτως φυσικό αυτές οι συζητήσεις να προσελκύουν εκ νέου την προσοχή και να αποκτούν μεγαλύτερη ένταση», έγραψε η Κάλας στο εσωτερικό email που είδε το Euronews την Πέμπτη.
Το γαλλικής έμπνευσης έγγραφο παρουσιάζει τρία πιθανά σενάρια.
Το πρώτο θα οδηγούσε σε γενική αποδυνάμωση του ρόλου του Ύπατου Εκπροσώπου, με βασικές αρμοδιότητες της εξωτερικής πολιτικής να μεταφέρονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μια τέτοια επιλογή θα συνιστούσε μεγάλη νίκη για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία αναλαμβάνει ολοένα πιο ενεργό ρόλο στις εξωτερικές υποθέσεις και στις διεθνείς κρίσεις, περιγράφοντας την προσέγγισή της ως αυτήν της «γεωπολιτικής Επιτροπής».
Το δεύτερο σενάριο θα ανέθετε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενισχυμένο ρόλο στη διπλωματική δράση της ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι τα κράτη‑μέλη θα αναλάμβαναν πιο επιχειρησιακό ρόλο στη διαχείριση των εξωτερικών σχέσεων, και όχι απλώς στον καθορισμό της πολιτικής κατεύθυνσης.
Και στα δύο αυτά σενάρια, ο ρόλος του Ύπατου Εκπροσώπου θα περιοριζόταν σημαντικά. Μια τρίτη επιλογή που περιγράφεται στο έγγραφο κινείται όμως προς την αντίθετη κατεύθυνση, ενισχύοντας τη θέση του επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, καθώς του αποδίδει μεγαλύτερη εποπτεία σε καίριους τομείς αρμοδιοτήτων των επιτρόπων, οι οποίοι, αν και τυπικά εκτός της εξωτερικής πολιτικής, έχουν σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις, όπως το εμπόριο.
Στο ιδιωτικό της email προς το προσωπικό, που είδε το Euronews, η Κάλας απορρίπτει το ενδεχόμενο αποδυνάμωσης του Ύπατου Εκπροσώπου, τονίζοντας ότι «οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των θεσμών της ΕΕ ορίζονται με σαφήνεια στις συνθήκες. Το πλαίσιο αυτό παραμένει αμετάβλητο».
«Η σχέση μεταξύ των θεσμών της ΕΕ ήταν πάντα αντικείμενο συζήτησης και θα συνεχίσει να είναι, όπως είναι φυσικό. Αλλά ορισμένοι δεν θα έπρεπε να βιάζονται: κάθε μείζονα θεσμική μεταρρύθμιση θα απαιτούσε αλλαγές στις συνθήκες της ΕΕ, κάτι που δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σοβαρά στο τραπέζι», δήλωσε στο Euronews αξιωματούχος της ΕΕ.
Δεύτερος αξιωματούχος της ΕΕ ανέφερε ότι η ιδέα μιας ριζικής αναμόρφωσης της υπηρεσίας εξωτερικής δράσης κυκλοφορεί στους διπλωματικούς κύκλους εδώ και καιρό, αλλά κερδίζει τώρα έδαφος επειδή η ΕΥΕΔ άνοιξε πρόσφατα τη θέση του γενικού γραμματέα της, γεγονός που έχει προκαλέσει ένα είδος θεσμικού μεσοδιαστήματος.
Οποιαδήποτε πιθανή αναδιάρθρωση της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ θα συνδεθεί αναπόφευκτα με τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό του μπλοκ, αν και οι διπλωμάτες δεν θεωρούν ρεαλιστικό να γίνει κάποια ουσιαστική μεταρρύθμιση πριν από την επόμενη νομοθετική περίοδο.
Η ΕΥΕΔ εκπονεί επίσης δικό της έγγραφο με εναλλακτικές προτάσεις. Μια πρώτη συζήτηση σε υπουργικό επίπεδο αναμένεται στο επόμενο άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, που θα πραγματοποιηθεί στην Ιρλανδία στις 2 Σεπτεμβρίου.
Η Κάλας θα συναντηθεί την Παρασκευή με τον Γάλλο υπουργό Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, σε συνάντηση που είχε προγραμματιστεί πριν δοθεί το έγγραφο στη δημοσιότητα και συμπίπτει με τη διάσκεψη για τη λύση των δύο κρατών που διοργανώνει η Γαλλία.
Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν η Πέγκι Κόρλιν και η Μάια ντε λα Μπομ.