Οι δύο χώρες είχαν ανεπίσημα συνδεθεί από την αρχή του πολέμου, αλλά ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επαίνεσε τη Μολδαβία για την ταχεία υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση άνοιξε τον δρόμο για τον διαχωρισμό της ενταξιακής πορείας της Μολδαβίας από εκείνη της Ουκρανίας, αφότου αμφότερες οι υποψήφιες χώρες υπερέβησαν το διετές βέτο της Ουγγαρίας και άνοιξαν το πρώτο μπλεγμα διαπραγματευτικών κεφαλαίων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δύο χώρες αντιμετωπίζονται άτυπα ως «ζευγάρι» από τις πρώτες ημέρες του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος οδήγησε στις διαδοχικές αιτήσεις ένταξης.
Έκτοτε, το ερώτημα για το πότε το Κισινάου θα πρέπει να τραβήξει χωριστό δρόμο από το Κίεβο πλανάται πάνω από τις Βρυξέλλες. Ωστόσο, η εικόνα ότι μια χώρα εν καιρώ πολέμου μένει πίσω στη λίστα αναμονής αποδείχθηκε προβληματική και το δίδυμο παρέμεινε στην πράξη ενωμένο.
Την Τρίτη, στο τέλος της συνόδου κορυφής ΕΕ-Μολδαβίας στις Βρυξέλλες, η ηγεσία της Ένωσης άφησε να εννοηθεί ότι ο διαχωρισμός ίσως σύντομα καταστεί αναπόφευκτος.
«Μόλις ανοίξει το πρώτο μπλεγμα κεφαλαίων, κάθε υποψήφια χώρα είναι υπεύθυνη για τη δική της πορεία, καθώς καλείται να υλοποιήσει διαφορετικές μεταρρυθμίσεις», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Εδώ μιλώ μόνο για τη Μολδαβία», τόνισε.
Δίπλα της, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εξήρε την κυβέρνηση της Μολδαβίας επειδή ενέκρινε τις μεταρρυθμίσεις «πολύ γρήγορα» και προέβλεψε ότι, αν διατηρηθεί αυτός ο ρυθμός, η υποψήφια χώρα θα μπορούσε να ξεκλειδώσει «ταχύτατα» τα υπόλοιπα πέντε κεφάλαια.
«Η διεύρυνση είναι η σημαντικότερη γεωπολιτική επένδυση», σημείωσε ο Κόστα.
Η ενταξιακή διαδικασία αποτελείται από 33 κεφάλαια, χωρισμένα σε έξι θεματικά πλέγματα. Η Μολδαβία και η Ουκρανία θεωρούνται τεχνικά έτοιμες να ανοίξουν όλα τα κεφάλαια, αλλά μέχρι στιγμής έχουν ανοίξει μόνο το πρώτο, γνωστό ως «Θεμελιώδες» επειδή καλύπτει το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την καταπολέμηση της διαφθοράς και το δικαστικό σύστημα.
«Πιστεύω ότι δεν πρέπει να έχουμε μια υπερβολικά κοντόφθαλμη προσέγγιση», είπε η φον ντερ Λάιεν.
«Όταν μια υποψήφια χώρα προοδεύει όπως η Μολδαβία, αξίζει να προχωρά. Μια διαδικασία βασισμένη στην επίδοση δεν σημαίνει αργή διαδικασία. Σημαίνει δίκαιη. Και η δικαιοσύνη είναι ότι, αν εσείς ανταποκρίνεστε, πρέπει κι εμείς να ανταποκρινόμαστε. Μέχρι στιγμής δεν ανησυχώ για τη διαδικασία».
Η πρόεδρος της Μολδαβίας, Μάγια Σάντου, η οποία συμμετείχε στη συνέντευξη Τύπου, δήλωσε ότι τα πέντε εναπομείναντα κεφάλαια θα πρέπει να ανοίξουν «άμεσα και χωρίς καθυστερήσεις».
«Εφόσον είμαστε έτοιμοι, είμαι σίγουρη ότι αυτό θα συμβεί», είπε η Σάντου.
Καθώς η Ουκρανία κυριαρχεί στη συζήτηση**, η ενταξιακή πορεία της Μολδαβίας παραμένει σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο**, προσελκύοντας περιορισμένη προσοχή αλλά και περιορισμένη αντιπαράθεση.
Κατά τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα, ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαγιάρ, αντιτάχθηκε σε μια διατύπωση στα κοινά συμπεράσματα που έκανε λόγο για άνοιγμα όλων των κεφαλαίων με την Ουκρανία «το συντομότερο δυνατό». Ο Μάγιαρ δεν εξέφρασε τις ίδιες επιφυλάξεις σε σχέση με τη Μολδαβία. Ωστόσο, για λόγους ίσης μεταχείρισης, οι 27 ηγέτες αποφάσισαν να αφαιρέσουν την ίδια διατύπωση από το τμήμα που αφορούσε τη Μολδαβία.
Αξιωματούχοι και διπλωμάτες στις Βρυξέλλες παραδέχονται ότι το ζήτημα του διαχωρισμού είναι θέμα χρόνου, καθώς η επίσημη διαδικασία μπαίνει σε τροχιά, αν και δεν είναι σαφές πότε και πώς θα συμβεί. Κάποιοι θεωρούν άδικο να κρατείται η Μολδαβία δεμένη με την Ουκρανία, καθώς δημιουργείται μια τεχνητή εξίσωση ανάμεσα σε μια χώρα σε ειρήνη και μια χώρα σε πόλεμο.
Την ίδια ώρα, αναγνωρίζεται επίσης ότι για την Ουκρανία ο διαχωρισμός είναι ένα εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα, που θα μπορούσε να στείλει λάθος μήνυμα στον ουκρανικό λαό. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποφύγουν ένα σενάριο στο οποίο το Κισινάου προχωρά αβίαστα και το Κίεβο μένει πίσω για πολιτικούς λόγους. Ένα και μόνο βέτο αρκεί για να πατηθεί φρένο.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, συμμετείχε στη σύνοδο της περασμένης εβδομάδας για να υπογραμμίσει τη σημασία που αποδίδει η χώρα του στην ένταξη ως μελλοντική εγγύηση ασφάλειας.
«Το πρώτο πλεγμα άνοιξε πρόσφατα και αυτό είναι πλήρως δικαιολογημένο τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Μολδαβία», είπε ο Ζελένσκι στους 27 ηγέτες.
«Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε παραπέρα. Θα χαρούμε να το κάνουμε μαζί. Μπορούμε να ανοίξουμε και τα άλλα πέντε πλέγματα».