Σύνοδος στην Αντίμπ: Μελόνι και Μακρόν συζητούν για την κοινή άμυνα ΕΕ

Η άμυνα της Ευρώπης και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σειράς συνόδων κορυφής μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών, ανάμεσά τους και εκείνης μεταξύ Γαλλίας και Ιταλίας την Πέμπτη στην Αντίμπ: ο Εμανουέλ Μακρόν θα υποδεχθεί την Τζόρτζια Μελόνι, λίγες ημέρες μετά τη σύνοδο της G7 που φιλοξένησε στην Εβιάν.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η διακυβερνητική σύνοδος μεταξύ των δύο χωρών στη Γαλλική Ριβιέρα είναι η πρώτη από τότε που ο Μακρόν και ο τότε Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι υπέγραψαν το 2021 τη Συνθήκη του Κυρηναλίου, με την οποία Ιταλία και Γαλλία επιδίωκαν να ενισχύσουν τη διμερή συνεργασία, στη βάση τακτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των κυβερνήσεων και ενός κοινά συμφωνημένου προγράμματος.

Στη Ρώμη η σύνοδος θεωρείται ως τρόπος για να «εμβαθύνουμε και να εδραιώσουμε μια σειρά μακρόχρονων συνεργασιών, τη ραχοκοκαλιά της σταθερής σχέσης».

Το Ελιζέ ανακοίνωσε ότι η συνάντηση αυτή θα επιτρέψει την εμβάθυνση της γαλλοϊταλικής συνεργασίας «σε πολλούς στρατηγικούς τομείς και ειδικότερα στην άμυνα, το διάστημα, την ενέργεια και τις υποδομές».

Τι είναι η διακυβερνητική σύνοδος Ιταλίας–Γαλλίας;

Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια ευαίσθητη στιγμή από γεωπολιτικής άποψης, από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή και τις ευρωπαϊκές σχέσεις με τον Τραμπ. Δεν είναι τυχαίο ότι η Μελόνι και ο Μακρόν συναντήθηκαν στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν πριν από δέκα ημέρες, θα τα ξαναπούν στις 7 και 8 Ιουλίου στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και βρέθηκαν μαζί στο Βερολίνο την Τετάρτη, έπειτα από πρόσκληση του καγκελάριου Μερτς, μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία (σχήμα Ε5).

«Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, προχωρώντας με αποφασιστικότητα στην πορεία που έχει χαράξει για μια πιο ισχυρή και στιβαρή συνιστώσα της Ατλαντικής Συμμαχίας», δήλωσε η Μελόνι μετά τις συναντήσεις με Μερτς, Μακρόν, Στάρμερ και Τουσκ.

«Μπροστά μας έχουμε σημαντικές αποφάσεις και ορόσημα και η Ιταλία, όπως πάντα, θα κάνει το χρέος της», επανέλαβε η Μελόνι.

«Οι σημερινές συνομιλίες έδειξαν ότι είμαστε ιδιαίτερα ενωμένοι. Εμείς οι Ευρωπαίοι αυξήσαμε τον προϋπολογισμό μας για την άμυνα και θέλουμε να ενισχύσουμε την αποτρεπτική μας ικανότητα», δήλωσε από την πλευρά του ο Μακρόν στο Βερολίνο.

Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων που αναφέρθηκαν είναι η Ουκρανία, θέμα στο οποίο η Ιταλίδα πρωθυπουργός δεν βρέθηκε πάντοτε στην ίδια γραμμή με τον Γάλλο πρόεδρο, σε ό,τι αφορά μια πιθανή ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία, από την οποία η Ιταλία κράτησε αποστάσεις και στην πρόσφατη σύνοδο της G7.

Το παρελθόν της σχέσης Μελόνι - Μακρόν

Η Μελόνι ανέφερε, μιλώντας την Τρίτη σε εκδήλωση της εφημερίδας La Verità, ότι «Ιταλία και Γαλλία σκοπεύουν να συνεργαστούν στον Λίβανο, ξεκινώντας από τον ρόλο της αποστολής του ΟΗΕ, της Unifil, που ολοκληρώνει την εντολή της στο τέλος του έτους».

Μια σύμπνοια που φάνηκε επίσης στην κατ’ ιδίαν συνάντηση στις Βερσαλλίες, στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού 2024, όπως και στη συνάντηση στη Ρώμη τον Ιούνιο του περασμένου έτους και, πιο πρόσφατα, στα συγχαρητήρια της Ιταλίδας πρωθυπουργού προς τον οικοδεσπότη για τα αποτελέσματα της συνόδου της Εβιάν.

Ωστόσο, από την εκλογή της Μελόνι στην πρωθυπουργία τον Σεπτέμβριο του 2022, υπήρξαν αρκετές διαφωνίες, που κορυφώθηκαν στη σύγκρουση για τα συμπεράσματα της G7 στην Απουλία, όπου η Ιταλία δεν θέλησε να συμπεριλάβει παράγραφο για το δικαίωμα στην άμβλωση.

Περιορισμένη σύγκλιση υπάρχει και στο μεταναστευτικό, όπου η γραμμή της Μελόνι για κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ συγκέντρωσε την πλειοψηφία των υποστηρικτών, παρά τις επιφυλάξεις του Παρισιού.

Η ίδια η κινητικότητα του Μακρόν σε διάφορους τομείς – στους οποίους το Παρίσι αναζήτησε περισσότερο τη στήριξη του Βερολίνου και του Λονδίνου παρά της Ρώμης – έχει ενοχλήσει τη Μελόνι, η οποία, μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, προσπάθησε να τοποθετηθεί ως προνομιακή συνομιλήτρια των Ηνωμένων Πολιτειών από την ευρωπαϊκή πλευρά.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσέρχεται στη Γαλλική Ριβιέρα και στις άλλες συναντήσεις, πάντως, μερικώς αποδυναμωμένη. Τη στιγμή που ο Τραμπ ζήτησε μεγαλύτερη συμβολή εντός του ΝΑΤΟ και η Ευρώπη αποφάσισε να επανεξοπλιστεί, η Μελόνι βρέθηκε σε δύσκολη θέση.

Τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια ώθησαν τη Ρώμη να καθυστερεί τόσο στις στρατιωτικές δαπάνες όσο και στη χρήση των σχεδόν 15 δισ. ευρώ από τα κονδύλια Safe που έχει διαθέσει η ΕΕ. Η απόφαση, πριν από δύο μήνες, να αρνηθεί τη χρήση ιταλικών βάσεων για επίθεση στο Ιράν προκάλεσε ρήγμα μεταξύ Μελόνι και Τραμπ, που κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες σε δυσάρεστες ανταλλαγές δηλώσεων στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα.

Ένα επεισόδιο που, ωστόσο, ενίσχυσε τη δημοφιλία της Ιταλίδας ηγέτιδας σε προσωπικό επίπεδο. Η σκληρή απάντησή της στον πρόεδρο Τραμπ τής απέφερε περίπου ένα εκατομμύριο νέους ακόλουθους σε διάφορες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ δημοσκόπηση του Pew Research δείχνει ότι σήμερα πολύ λιγότεροι Ιταλοί, σε σχέση με πριν από μερικά χρόνια, θεωρούν τις ΗΠΑ αξιόπιστο εταίρο.

Η ατζέντα της συνόδου στην Αντίμπ

Η τελευταία διμερής σύνοδος μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας είχε πραγματοποιηθεί στα τέλη Φεβρουαρίου 2020, λίγες ημέρες πριν από το lockdown λόγω της πανδημίας, στη Νάπολη, μεταξύ του Μακρόν και του τότε Ιταλού πρωθυπουργού Τζουζέπε Κόντε.

Αυτή τη φορά, οι δύο ηγέτες θα συνοδεύονται από εννέα υπουργούς και μια σειρά επιχειρήσεων για ένα επιχειρηματικό φόρουμ, που θα πραγματοποιηθεί στη γειτονική πόλη Λε Κανέ, με στόχο συμπράξεις που θα οδηγήσουν στη δημιουργία «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» στην αμυντική βιομηχανία.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται βεβαίως η Thalès και η Alenia, που ανήκει στη Leonardo και έχουν συστήσει την Thales Alenia Space, καθώς και μια πιθανή κοινοπραξία της ίδιας γαλλικής εταιρείας με την ιταλική, με την προσθήκη της Airbus.

Το πρόγραμμα προβλέπει συνεδρίες μεταξύ Μακρόν και Μελόνι και αντίστοιχα μεταξύ των υπουργών τους, σε τεχνικά τραπέζια εργασίας – ξεκινώντας από τα υπουργεία Εξωτερικών, Άμυνας και Οικονομικών – με στόχο την οριστικοποίηση συμφωνιών και κοινών δηλώσεων σε διάφορους τομείς.