Βίντεο στα social media δείχνει φορητή συσκευή που αναχαιτίζει drone: Το Cube εντοπίζει την προέλευση και τον σκοπό της αμφιλεγόμενης τεχνολογίας
Τις τελευταίες εβδομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορεί ευρέως ένα βίντεο που δείχνει κάτι που φαίνεται να είναι ένα φορητό στρατιωτικό σύστημα που αναχαιτίζει ένα drone, προκαλώντας εικασίες για την προέλευσή του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η εξέταση των συνοδευτικών λεζάντων αποκαλύπτει αντικρουόμενους ισχυρισμούς. Ορισμένες αναρτήσεις περιγράφουν την τεχνολογία ως ουκρανικής κατασκευής αναχαιτιστικό drone (πηγή στα Αγγλικά), ενώ άλλες επιμένουν ότι προέρχεται από τη Ρωσία.
Οι ισχυρισμοί που αποδίδουν το σύστημα στην Ουκρανία είναι παραπλανητικοί, καθώς η συσκευή που φαίνεται στο βίντεο είναι το αναχαιτιστικό drone Yolka, ένα μη επανδρωμένο αερόχημα που αναπτύχθηκε στη Ρωσία για την αντιμετώπιση μικρών εναέριων απειλών.
Χρησιμοποιείται από τις ρωσικές δυνάμεις για την αναχαίτιση ουκρανικών drones κατά τη διάρκεια της ευρείας κλίμακας εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία.
Τι είναι το αναχαιτιστικό drone Yolka;
Η ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, The Cube, μίλησε με ειδικούς που μας βοήθησαν να ταυτοποιήσουμε το drone και να καταλάβουμε ακριβώς πώς λειτουργεί.
Ο Ντέιβιντ Μπάτσι, ανώτερος ερευνητής αεροδυναμικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μας είπε ότι το Yolka είναι ένα ελαφρύ, φορητό αναχαιτιστικό που έχει σχεδιαστεί ώστε να χειρίζεται από ένα μόνο άτομο.
«Ο χειριστής το εκτοξεύει με τρόπο παρόμοιο με ενός πυραύλου», εξήγησε ο Μπάτσι. «Η μέγιστη ταχύτητά του είναι περίπου 200 χλμ./ώρα και ζυγίζει λιγότερο από δύο κιλά».
Σύμφωνα με τον Μπάτσι, το αναχαιτιστικό βασίζεται αρχικά σε ένα ηλεκτροοπτικό σύστημα καθοδήγησης, προτού περάσει σε υπέρυθρη καθοδήγηση κατά την τελική φάση της πτήσης.
Με επιχειρησιακή εμβέλεια μικρότερη των πέντε χιλιομέτρων, κατατάσσεται ως αναχαιτιστικό σημειακής άμυνας, σχεδιασμένο να εξουδετερώνει κοντινές εναέριες απειλές.
Περισσότερες λεπτομέρειες για το σύστημα έγιναν γνωστές στις 18 Μαρτίου, όταν ο Σεργκέι «Flash» Μπεσκρέσοβ, σύμβουλος του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, παρουσίασε τα τεχνικά χαρακτηριστικά του αναχαιτιστικού στο Telegram. (πηγή στα Αγγλικά)
Σύμφωνα με τον Μπεσκρέσοβ, το Yolka μπορεί να λειτουργεί μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας και δεν μπορεί να αποδώσει αποτελεσματικά στη βροχή. Πρόσθεσε επίσης ότι η απόδοσή του μειώνεται σε συνθήκες νεφώσεων, καθώς και υπό άμεσο, πολύ δυνατό ηλιακό φως.
Ο Μπάτσι κατέληξε σε παρόμοιο συμπέρασμα, σημειώνοντας ότι το αναχαιτιστικό καταστρέφει τον στόχο του μέσω άμεσης πρόσκρουσης και όχι έκρηξης.
«Απλώς συγκρούεται με τον στόχο για να τον ρίξει», είπε. «Επειδή δεν φέρει πολεμική κεφαλή, η αποτελεσματικότητά του θεωρείται μέτρια και δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμο απέναντι σε μεγαλύτερους στόχους».
Η έκρηξη που φαίνεται στο βίντεο δεν φαίνεται να προέρχεται από το ίδιο το αναχαιτιστικό. Ο Χερτ ντε Γκουμπέρ, ερευνητής μηχανικός στη Βασιλική Στρατιωτική Ακαδημία του Βελγίου, είπε στο The Cube ότι η έκρηξη είναι πιθανότερο να οφείλεται στα εκρηκτικά που έφερε το ουκρανικό drone–στόχος.
«Το Yolka δεν φέρει πολεμική κεφαλή», εξήγησε ο ντε Γκουμπέρ. «Η έκρηξη που βλέπουμε στο βίντεο μπορεί επομένως να αποδοθεί στο ωφέλιμο φορτίο του αναχαιτισμένου drone».
Η Ουκρανία έχει επίσης αναπτύξει αντίστοιχα συστήματα, μεταξύ των οποίων το αναχαιτιστικό drone Sting, που σχεδιάστηκε ειδικά για την αντιμετώπιση των ιρανικής κατασκευής επιθετικών drones Shahed, τα οποία χρησιμοποιούν εκτεταμένα οι ρωσικές δυνάμεις.
Πόσο αποτελεσματικά είναι τα αναχαιτιστικά drones;
Ο Ντε Κούμπερ είπε στο «The Cube» ότι τα αναχαιτιστικά drone έχουν εξελιχθεί σε ολοένα σημαντικότερο εργαλείο και για τις δύο πλευρές του πολέμου.
«Υπάρχουν πολλαπλά αναχαιτιστικά συστήματα σε επιχειρησιακή χρήση, συμπεριλαμβανομένων ουκρανικών αντίστοιχων και τα τελευταία χρόνια έχουν αποδειχθεί αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο ντε Γκούμπερ προειδοποίησε ότι τα βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δεν αποτυπώνουν απαραίτητα την πλήρη εικόνα της αποτελεσματικότητάς τους.
«Το αναχαιτιστικό μπορεί να είναι σχετικά φθηνό, αλλά αυτό έχει το τίμημά του», εξήγησε. «Όσο λιγότερους αισθητήρες, υπολογιστικές δυνατότητες, χωρητικότητα μπαταρίας και εκρηκτικά φέρει ένα αναχαιτιστικό, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα επιτυχούς πλήγματος».
Επισήμανε επίσης ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία βασίζονται σε πολλά από τα ίδια εμπορικά εξαρτήματα για την κατασκευή drone, με αποτέλεσμα βασικά μέρη να γίνονται ολοένα πιο δυσεύρετα.
«Τα βίντεο που κοινοποιούνται στο διαδίκτυο δείχνουν μόνο τις επιτυχημένες αναχαιτίσεις», πρόσθεσε ο De Cubber. «Δεν δείχνουν τις αποτυχημένες προσπάθειες, γεγονός που δυσκολεύει την εκτίμηση της πραγματικής αποτελεσματικότητας αυτών των συστημάτων».
Ο Μπάτσι συμφώνησε με αυτή την εκτίμηση, χαρακτηρίζοντας το Yolka ως σύστημα με μέτρια αποτελεσματικότητα. Επειδή βασίζεται στην άμεση πρόσκρουση και όχι σε εκρηκτική κεφαλή, όπως είπε, είναι καταλληλότερο για την προσβολή μικρών εναέριων στόχων και γενικά αναποτελεσματικό απέναντι σε μεγαλύτερα drone.
Προέλευση του βίντεο
Μια πιο προσεκτική ματιά στο υλικό αποκαλύπτει ένα στρατιωτικό έμβλημα ορατό σε μία γωνία του βίντεο. Το διακριτικό ανήκει στο Τάγμα Vakha, μια υπομονάδα της Spetsnaz Akhmat, μιας τσετσενικής δύναμης που μάχεται στο πλευρό των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία.
Το Τάγμα Vakha επιβεβαίωσε στο The Cube ότι ήταν εκείνο που κατέγραψε και δημοσίευσε αρχικά το υλικό.
Ο δημοσιογράφος του πολωνικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα TVP World, Αντρέ Ζάτιρκο, ο οποίος έχει ερευνήσει τις μονάδες Akhmat (πηγή στα Αγγλικά), μας είπε ότι οι Ειδικές Δυνάμεις Akhmat δημιουργήθηκαν από τον Τσετσένο ηγέτη Ραμζάν Καντίροφ τον Μάρτιο του 2022 για να συμμετάσχουν στην ευρείας κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η δύναμη διοικείται από τον Άπτι Αλαουντίνοφ, στενό σύμμαχο του Καντίροφ και πρώην πρώτο αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών της Τσετσενίας. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Αλαουντίνοφ, οι Τσετσένοι αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο του προσωπικού της μονάδας, ενώ η πλειονότητα προέρχεται από άλλες ρωσικές περιοχές. Παρά το όνομά της, η δύναμη δέχεται επίσης εθελοντές χωρίς προηγούμενη στρατιωτική εμπειρία.
Ο Μαρκ Γιούνγκμαν, ιδρυτής του Threatologist, ενός εγχειρήματος ανοιχτών πηγών έρευνας που ειδικεύεται στη ρωσική ασφάλεια και τα εξτρεμιστικά κινήματα, εξήγησε ότι το Τάγμα Vakha είναι μία από τις αρκετές υπομονάδες που επιχειρούν υπό την «ομπρέλα» της Spetsnaz Akhmat.
«Η Spetsnaz Akhmat υπήρξε το κύριο μέσο οργάνωσης της φιλορωσικής τσετσενικής εμπλοκής στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας», είπε ο Γιούνγκμαν. « Η δύναμη υπάγεται πλέον στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας και αποτελείται από εθελοντές τόσο από την Τσετσενία όσο και από όλη τη Ρωσία, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί στο Ρωσικό Πανεπιστήμιο Ειδικών Δυνάμεων».
Σύμφωνα με τον Γιούνγκμαν και τον Ζάτιρκο, οι υπομονάδες της Akhmat παίρνουν συνήθως το όνομά τους από τους διοικητές τους. Το Τάγμα Vakha διοικείται από τον Βάκχα Σαέβ, ξάδελφο του Άπτι Αλαουντίνοφ.
Ο Γιούνγκμαν πρόσθεσε ότι, σύμφωνα με δηλώσεις του διοικητή του τάγματος, η μονάδα επιχειρεί στο Χάρκοβο από τότε που ο Σαέβ ανέλαβε τη διοίκηση.