Οι ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια προκαλούν σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, πολύωρες ουρές στα πρατήρια και πιέσεις στη ρωσική οικονομία, ενώ το Κρεμλίνο παραδέχεται για πρώτη φορά το πρόβλημα
Η κρίση καυσίμων – πρωτοφανής για τη Ρωσία – έχει φέρει στην καθημερινότητα των απλών πολιτών τις συνέπειες της πλήρους εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία.
Οι ουκρανικές επιθέσεις, που συνεχίζονται εδώ και αρκετούς μήνες, προκαλούν πυρκαγιές σε διυλιστήρια πετρελαίου και διαταράσσουν τον εφοδιασμό καυσίμων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι ουρές στα πρατήρια καυσίμων μεγαλώνουν, όπως και η δυσαρέσκεια και η ανησυχία των πολιτών.
Σε πολλές περιφέρειες έχουν επιβληθεί περιορισμοί στη διάθεση καυσίμων, ενώ ουρές αυτοκινήτων που εκτείνονται για ώρες σχηματίζονται στους δρόμους. Βίντεο που αναρτώνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν οδηγούς να εκφράζουν την έκπληξή τους για το μέγεθος των ουρών ή να διαπληκτίζονται μπροστά σε άδειες αντλίες και για τις αυξήσεις των τιμών.
Σύμφωνα με τον Αντρέι, κάτοικο της Μόσχας, η κατάσταση απέχει πολύ από το να είναι καλή.
«Στην τηλεόραση λένε το ένα, αλλά στην πραγματικότητα συμβαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό... Ο κόσμος περιμένει σε ουρές παντού», λέει.
Ένας ακόμη κάτοικος της ρωσικής πρωτεύουσας, ο Μαξίμ, δηλώνει ότι αναγκάζεται να περιμένει για ώρες στην ουρά επειδή δεν υπάρχει αρκετή βενζίνη.
«Είμαστε μια χώρα που παράγει πετρέλαιο και όμως δεν υπάρχει βενζίνη. Πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό;», αναρωτιέται.
Ο Πούτιν αναγκάστηκε να παραδεχθεί τις ελλείψεις καυσίμων
Μέχρι τα τέλη Ιουνίου, αναφορές για διάφορους περιορισμούς στις πωλήσεις καυσίμων είχαν καταγραφεί σε περισσότερες από τις μισές περιφέρειες της Ρωσίας. Σε ορισμένες περιοχές οι αρχές επέβαλαν αυστηρά όρια σε όλα τα πρατήρια καυσίμων, ενώ σε άλλες οι ίδιες οι αλυσίδες πρατηρίων επέβαλαν περιορισμούς στις ποσότητες καυσίμων που μπορούσαν να πωληθούν.
Οι αρχές απέδωσαν την κατάσταση στον πανικό των καταναλωτών και κάλεσαν τους οδηγούς να ανεφοδιάζονται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο. Παράλληλα, περιορίστηκαν οι εξαγωγές βενζίνης και αεροπορικών καυσίμων, ενώ εξετάζεται ακόμη και η απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ.
Η έλλειψη καυσίμων έχει επεκταθεί ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές της Ρωσίας, όπου δεν έχουν καταγραφεί ουκρανικές επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια.
Η κατάσταση ανάγκασε τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να προβεί σε μια σπάνια παραδοχή: αναγνώρισε ότι «οι επιθέσεις στις εγκαταστάσεις μας προκαλούν ασφαλώς προβλήματα» και ότι «παρατηρείται πλέον μια ορισμένη έλλειψη». Ωστόσο, επέμεινε ότι η έλλειψη καυσίμων δεν είναι κρίσιμη.
Οι ελλείψεις βενζίνης και ντίζελ απειλούν τον αγροτικό τομέα
Σύμφωνα με τον Κρις Γουίβερ, διευθύνοντα σύμβουλο της συμβουλευτικής εταιρείας Macro-Advisory Ltd, περίπου το ένα τρίτο της δυναμικότητας διύλισης της Ρωσίας έχει τεθεί εκτός λειτουργίας.
Όπως σημειώνει, επειδή το ρωσικό κράτος δεν δημοσιεύει σχετικά στοιχεία, η εκτίμησή του βασίζεται σε αποσπασματικές πληροφορίες και πηγές του κλάδου.
Ο Γουίβερ επισημαίνει ότι η κρίση καυσίμων «έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τη ρωσική οικονομία, καθώς η αγροτική περίοδος – και ειδικότερα η συγκομιδή – βρίσκεται πλέον σε πλήρη εξέλιξη». Την εποχή αυτή του έτους, ο αγροτικός τομέας έχει έτσι κι αλλιώς «υψηλή ζήτηση για πετρέλαιο ντίζελ».
Η αποκατάσταση των ζημιών στα διυλιστήρια που έχουν πληγεί από τον πόλεμο αποτελεί ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία. Τα ουκρανικά πλήγματα καταστρέφουν εξειδικευμένο εξοπλισμό, συχνά ξένης κατασκευής, γεγονός που καθιστά τις επισκευές χρονοβόρες και δαπανηρές, καθώς πρέπει να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις ή ανταλλακτικά παρακάμπτοντας τις κυρώσεις.
Σύμφωνα με τον αναλυτή, οι εργασίες αποκατάστασης στο διυλιστήριο της Μόσχας, το οποίο κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της Μόσχας και της γύρω περιοχής σε καύσιμα, θα διαρκέσουν τουλάχιστον τρεις μήνες.
Μειώθηκε η επεξεργασία αργού πετρελαίου
Σύμφωνα με το Associated Press, ο όγκος του αργού πετρελαίου που μετατράπηκε σε καύσιμα στη Ρωσία τον Ιούνιο μειώθηκε κατά 25% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, φθάνοντας τα 3,95 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών.
Η παραγωγή βενζίνης μειώθηκε κατά 17%, στα 850.000 βαρέλια ημερησίως, από 1,03 εκατομμύρια βαρέλια έναν χρόνο νωρίτερα, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από την εγχώρια ζήτηση. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία εξάγει μόνο σχετικά μικρές ποσότητες βενζίνης.
«Απάντηση στις κυρώσεις για τη συνέχιση του πολέμου»
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Associated Press, από τον Απρίλιο έχουν σημειωθεί περισσότερες από 40 ουκρανικές επιθέσεις εναντίον διυλιστηρίων, αποθηκών πετρελαίου, τερματικών σταθμών και άλλων πετρελαϊκών υποδομών στη Ρωσία και στην προσαρτημένη Κριμαία.
Ουκρανοί αξιωματούχοι περιγράφουν τα πλήγματα αυτά ως μια εκστρατεία που αποσκοπεί στην αναγκαστική λήξη του πολέμου από τη Μόσχα, μέσω της αποδυνάμωσης της στρατιωτικής επιμελητείας και των γραμμών ανεφοδιασμού, καθώς και της μείωσης της δυνατότητας των ρωσικών δυνάμεων να διεξάγουν επιθετικές επιχειρήσεις στο μέτωπο.
Την Τετάρτη, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας έπληξαν για δεύτερη φορά το διυλιστήριο πετρελαίου στην Ουφά, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Για δεύτερη φορά, οι απαντήσεις μας, τύπου κυρώσεων, απέναντι στη Ρωσία για την παράταση του πολέμου έφτασαν στο διυλιστήριο της Ουφά, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπαντικών ελαίων της Ρωσίας. Η απόσταση είναι πάνω από 1.300 χιλιόμετρα από την πρώτη γραμμή.»
«Κάθε ημέρα εφαρμόζεται το σχέδιό μας για τη χρήση των ουκρανικών "κυρώσεων μεγάλου βεληνεκούς". Πρόκειται για μια απολύτως δίκαιη απάντηση σε όλα όσα κάνει η Ρωσία εναντίον μας. Αυτό που χρειάζεται είναι ειρήνη και αυτό πρέπει να το κατανοήσει η ρωσική ηγεσία. Η Ρωσία πρέπει να τερματίσει τον πόλεμό της και η ρωσική ηγεσία έχει κάθε δυνατότητα να το πράξει», έγραψε ο Ζελένσκι στο Telegram.