Ρεκόρ στη μεταναστευτική τακτοποίηση στην Ισπανία: 1,17 εκατ. αιτήσεις

Η κυβέρνηση υπολόγιζε να λάβει περίπου 750.000 αιτήσεις και να κάνει δεκτές γύρω στις 500.000. Η πραγματικότητα ακολούθησε διαφορετική πορεία. Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του Υπουργείου Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, ο τελικός αριθμός των αιτήσεων ανέρχεται σε 1.174.978, περισσότερο από το διπλάσιο της αρχικής πρόβλεψης και ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί σε διαδικασία αυτού του τύπου στην Ισπανία από την επάνοδο της δημοκρατίας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο αριθμός αυτός ξεπερνά με διαφορά την προηγούμενη διαδικασία αναφοράς, εκείνη που προωθήθηκε το 2005 επί κυβέρνησης Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, η οποία ολοκληρώθηκε με 576.506 ωφελούμενους.

Από αυτό το σύνολο, 609.737 φάκελοι έχουν γίνει δεκτοί προς εξέταση, κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν ήδη προσωρινή άδεια διαμονής και εργασίας όσο εξετάζεται η υπόθεσή τους. Άλλοι 11.000 έχουν λάβει ήδη οριστική θετική απάντηση. Η κυβέρνηση επιμένει ότι η διοικητική σιωπή δεν θα ερμηνευθεί ως απόρριψη και ότι όλες οι αιτήσεις θα λάβουν απάντηση, θετική ή αρνητική, τους επόμενους μήνες.

Η πλειονότητα όσων ζήτησαν να ενταχθούν στη διαδικασία, ποσοστό 67%, είναι λατινοαμερικανικής καταγωγής. Η Κολομβία βρίσκεται στην κορυφή των εθνικοτήτων, με σχεδόν το 27% των αιτήσεων, ακολουθούμενη από το Μαρόκο (13,4%), τη Βενεζουέλα (11,7%), το Περού (8,8%) και την Ονδούρα (4,9%).

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν μια τάση που είχε ήδη εντοπίσει η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία στα δημοτολόγια των τελευταίων ετών: η Κολομβία ξεπέρασε το Μαρόκο ως κύρια χώρα προέλευσης της νέας μετανάστευσης από το 2022 και η απόσταση μεταξύ τους συνεχίζει να μεγαλώνει.

Και το προφίλ ως προς την ηλικία και το φύλο δίνει εξίσου σαφείς αριθμούς. Το 81% των αιτούντων είναι κάτω των 45 ετών και έξι στους δέκα δεν έχουν συμπληρώσει τα 34. Οι άνδρες αντιπροσωπεύουν το 57% των αιτήσεων έναντι 43% των γυναικών. Τα ανήλικα παιδιά 0 έως 15 ετών αποτελούν το 11% του συνόλου, σε μεγάλο βαθμό επειδή οι φάκελοί τους εξετάζονται αυτόματα μαζί με εκείνους των γονέων τους.

Το αποτύπωμα στην Κοινωνική Ασφάλιση

Ένα από τα επιχειρήματα που επαναλαμβάνει πιο συχνά η κυβέρνηση για να υπερασπιστεί το μέτρο είναι η επίδρασή του στην επίσημη απασχόληση. Τα πρώτα στοιχεία αρχίζουν να της δίνουν δίκιο, έστω με επιφυλάξεις. Από τα άτομα των οποίων η αίτηση έχει γίνει δεκτή προς εξέταση, 159.097 εμφανίζονται ήδη εγγεγραμμένα στην Κοινωνική Ασφάλιση, σύμφωνα με στοιχεία έως τις 30 Ιουνίου.

Το υπουργείο επισημαίνει, πάντως, ότι πρόκειται για μια προσωρινή εικόνα: ανάμεσα στους ασφαλισμένους αυτούς περιλαμβάνονται αιτούντες διεθνή προστασία που ενδέχεται να καταβάλλουν εισφορές ήδη από πριν, επομένως η αύξηση δεν αποδίδεται αποκλειστικά στην έκτακτη αυτή διαδικασία.

Ο υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Μπόρχα Σουάρεθ, διευκρίνισε ότι το 83,4% των νέων εγγραφών εντάσσεται στο Γενικό Καθεστώς, με τη σύμβαση αορίστου χρόνου να αποτελεί την κυρίαρχη μορφή μεταξύ όσων έχουν ήδη βρει εργασία.

Ανά κλάδο, η εστίαση συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό νέων ασφαλισμένων (38.776), ακολουθούν το εμπόριο (20.195), οι διοικητικές δραστηριότητες (19.327) και οι κατασκευές (18.310). Το ίδιο το υπουργείο κατατάσσει την απασχόληση αλλοδαπών εργαζομένων ανάμεσα στους βασικούς κινητήρες της αύξησης της απασχόλησης στην Ισπανία κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, με αισθητή επιτάχυνση από τα τέλη Απριλίου, όταν ξεκίνησε η διαδικασία.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν ιστορίες όπως εκείνη του Μισαέλ, ενός νεαρού Περουβιανού που έφτασε στην Ισπανία με τουριστική βίζα και πέρασε μήνες χωρίς χαρτιά μετά την απόρριψη της αίτησης ασύλου του.

Ξεκίνησε ξανά να καταβάλλει εισφορές τέσσερις ημέρες μετά την παραλαβή της προσωρινής άδειας και τώρα συνδυάζει μια νυχτερινή δουλειά σε πιτσαρία της Ουέλβα με σπουδές επαγγελματικής κατάρτισης. «Χωρίς χαρτιά όλα είναι πιο σκληρά. Είναι σαν να μένεις σε παύση», συνοψίζει για τους μήνες που δούλευε παράτυπα, σε πιο επισφαλείς δουλειές και χωρίς καμία κάλυψη.

Επικράτεια, διαδικασία και το ανοιχτό δικαστικό μέτωπο

Ανά αυτόνομη κοινότητα, η Καταλονία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων (257.602), ακολουθούν η Μαδρίτη (202.424), η Βαλενθιανή Κοινότητα (167.286) και η Ανδαλουσία (161.557), μια κατανομή που συμπίπτει με τις περιοχές που συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο πληθυσμό γεννημένο στο εξωτερικό.

Η υφυπουργός Μετανάστευσης, Πιλάρ Κανθέλα, υπογράμμισε επίσης τον ρόλο των επαγγελματιών και των οργανώσεων που συνόδευσαν τη διαδικασία: το 58% των ηλεκτρονικών αιτήσεων υποβλήθηκε από δικηγόρους, ακολουθούμενους από εξουσιοδοτημένους δημόσιους υπαλλήλους (16,8%), διοικητικούς διαχειριστές (8,4%) και τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους μέσω ψηφιακού πιστοποιητικού (7,3%).

Συνολικά 495 φορείς του Τρίτου Τομέα και συνδικαλιστικές οργανώσεις συνέβαλαν στην ενημέρωση των αιτούντων, μια στήριξη ιδιαίτερα σημαντική στην έκδοση των πιστοποιητικών ευαλωτότητας, η οποία δημιούργησε σημεία συμφόρησης τις πρώτες εβδομάδες.

Η λήξη της προθεσμίας δεν έχει άρει, ωστόσο, την νομική αβεβαιότητα. Το διάταγμα που στηρίζει τη ρύθμιση έχει προσβληθεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου από το Λαϊκό Κόμμα και το Vox, και αρκετές περιφερειακές κυβερνήσεις του Λαϊκού Κόμματος, μεταξύ των οποίων της Μαδρίτης, της Βαλενθιανής Κοινότητας και της Αραγωνίας, έχουν επίσης προσχωρήσει στην προσφυγή.

Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ξεκινήσει επιπλέον μια διαδικασία για να εξετάσει αν θα υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συμβατότητα του βασιλικού διατάγματος με το ενωσιακό δίκαιο, αφού διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει ειδική ευρωπαϊκή νομολογία για την εμβέλεια αυτού του τύπου διαδικασιών.

Το Υπουργείο Ένταξης, μαζί με τη Νομική Υπηρεσία του Κράτους, προετοιμάζει ήδη τις παρατηρήσεις του για να υποστηρίξει ότι η ρύθμιση είναι συμβατή με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και έχει τονίσει ότι η άδεια που χορηγείται ισχύει μόνο στο ισπανικό έδαφος. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη απορρίψει τον Μάιο τα ασφαλιστικά μέτρα που ζητούσαν την αναστολή της διαδικασίας μέχρι να κριθεί η ουσία της υπόθεσης, επομένως η εξέταση των φακέλων συνεχίζεται.