Πραγματικές σακούλες για πτώματα, ιερέας που διαβάζει τα τελευταία λόγια σε φανταστικούς στρατιώτες και δοκιμές αντοχής σε ψύξη, αποκαλύπτουν μέχρι πού φτάνει η Σουηδία για την άμυνά της
Οι σουηδικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν άσκηση πλήρους κλίμακας στην υλικοτεχνική οργάνωση της ταφής πεσόντων στρατιωτών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στροφής της άλλοτε ουδέτερης σκανδιναβικής χώρας προς σχεδιασμό «ολικής άμυνας» μετά την ένταξή της στο ΝΑΤΟ το 2024.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η άσκηση διαχείρισης νεκρών αποτέλεσε μέρος της Aurora 26, της μεγαλύτερης εθνικής στρατιωτικής άσκησης της Σουηδίας από τη δεκαετία του 1990, που διεξήχθη από τα τέλη Απριλίου έως τα μέσα Μαΐου 2026 και κινητοποίησε περίπου 18.000 στρατιώτες από 13 χώρες, σύμφωνα με τις σουηδικές ένοπλες δυνάμεις.
Μια μελέτη με κρίση από ομοτίμους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychiatry, περιγράφει ένα σκέλος διαχείρισης νεκρών στο οποίο χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 500 κούκλες και σάκοι μεταφοράς σορών που αναπαριστούσαν πεσόντα στελέχη – κλίμακα άσκησης που δεν είχε επιχειρηθεί στη Σουηδία από τις αρχές της δεκαετίας του 1950.
Πάνω από 300 στρατιωτικοί συμμετείχαν, μαζί με την Εκκλησία της Σουηδίας, τη σουηδική φορολογική αρχή και την υπηρεσία στρατολόγησης της χώρας.
Η άσκηση δοκίμασε ολόκληρη την αλυσίδα διαχείρισης νεκρών πολέμου: περισυλλογή, ταυτοποίηση, ενημέρωση των πρεσβειών συμμάχων και της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, καθώς και ταφή με στρατιωτικές τιμές.
Ο διοικητής δήλωσε στους ερευνητές: «Είμαι περήφανος που συμμετείχα σε αυτό. Η τελευταία φορά που έγινε τέτοια άσκηση ήταν, πιστεύω, το 1952, οπότε είμαι περήφανος που συνέβαλα».
Ένας στρατιωτικός ιερέας σχολίασε την οπτική επίδραση, λέγοντας ότι η θέα δεκάδων σάκων με σορές στη σειρά έκανε ξαφνικά απτή την μέχρι τότε αφηρημένη πραγματικότητα των θυμάτων πολέμου.
Το εξειδικευμένο μέσο Defence24 μετέδωσε ότι ήταν η πρώτη φορά που η διαδικασία ασκήθηκε από κοινού από όλους τους αρμόδιους φορείς.
Οι αρμόδιοι τόνισαν ότι ο σχεδιασμός αφορά το ηθικό και την ετοιμότητα των θεσμών και όχι πρόβλεψη αριθμού θυμάτων.
Ένας στρατιωτικός γιατρός επισήμανε ότι μετά την άσκηση το προσωπικό θα χρειαστεί «σημαντική προσαρμογή» στον τρόπο στελέχωσης και εξοπλισμού των υγειονομικών μονάδων για σενάρια μαζικών απωλειών, ενώ ένας άλλος στρατιώτης είπε στους ερευνητές ότι η άσκηση του έδωσε «σαφέστερη εικόνα των συνεπειών του πολέμου».
Σχεδιασμός για το χειρότερο σενάριο
Πέρα από την ίδια την άσκηση, η Εκκλησία της Σουηδίας, που παραμένει ο θεσμικά αρμόδιος φορέας για τις ταφές, έχει εδώ και χρόνια εντολή να προβλέπει χωρητικότητα ταφών ίση με το 5% του πληθυσμού της χώρας, δηλαδή περίπου 500.000 ανθρώπους.
Ο αριθμός αυτός αποτελεί σημείο αναφοράς της εποχής του Ψυχρού Πολέμου για την πολιτική άμυνα και καλύπτει τόσο στρατιωτικούς όσο και πολίτες σε όλη τη χώρα· δεν συνδέεται με την Aurora 26 ούτε με κάποια συγκεκριμένη εκτίμηση απωλειών.
Ερωτηθείς για τον σχεδιασμό, ο Γιαν-Ολοφ Όλσον της σουηδικής υπηρεσίας πολιτικής άμυνας δήλωσε στη Le Monde ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι αρχές περιμένουν τόσα θύματα, αλλά ότι «για να σχεδιάσουμε, χρειαζόμαστε μια εκτίμηση».
Η άσκηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο, όπου τα κράτη της Βαλτικής και το βόρειο μέτωπο του ΝΑΤΟ προετοιμάζονται για τα χειρότερα σενάρια, καθώς οι εντάσεις με τη Ρωσία συνεχίζονται. Η Aurora 26 περιλάμβανε επίσης Ουκρανούς ειδικούς στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκπαίδευσαν στρατιώτες του ΝΑΤΟ σε τακτικές αντιμετώπισης drones, καθώς και δυνάμεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία, τη Γαλλία, την Πολωνία και άλλους συμμάχους που επιχειρούσαν στη νότια Σουηδία, στο Γκότλαντ και στη Βαλτική Θάλασσα.
Για μια χώρα που παρέμεινε ουδέτερη και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και στον Ψυχρό Πόλεμο και έχει να αναπτύξει στρατεύματα από το 1814, αυτή η στροφή συνιστά σημαντική ψυχολογική και θεσμική προσαρμογή – η οποία αντανακλά παρόμοια μέτρα σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως διασυνοριακές συμφωνίες εκκένωσης που έχουν υπογράψει δέκα κράτη και ασκήσεις νοσοκομείων στη Λιθουανία για σενάρια μαζικών απωλειών.