Σφοδρός καύσωνας σκοτώνει 1.300 στη δυτική Ευρώπη: H Κομισιόν ενισχύει την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μεταθέτει βάρος σε τοπικές και περιφερειακές αρχές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές δεν ανταποκρίνονται στον ολοένα ταχύτερο ρυθμό και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και δεσμεύτηκε να εντείνει περαιτέρω τις προσπάθειες για τον μετριασμό της, μετά το ακραίο και θανατηφόρο κύμα καύσωνα της περασμένης εβδομάδας σε όλη τη Δυτική Ευρώπη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι τα κύματα καύσωνα είναι πιθανό να επαναληφθούν φέτος το καλοκαίρι και τονίζουν ότι η Ένωση πρέπει να περάσει από την αντίδραση στις καταστροφές στην πρόληψή τους, με μια στρατηγική για την κλιματική ανθεκτικότητα να προγραμματίζεται για το τέταρτο τρίμηνο του έτους.
«Θέλουμε να παρουσιάσουμε ένα ιδιαίτερα στιβαρό, ολοκληρωμένο πακέτο και πλαίσιο που θα διευκολύνει και θα ενδυναμώσει το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης – εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό, καθώς και στο επίπεδο της Ένωσης», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ σε δημοσιογράφους, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η Επιτροπή ανέφερε ότι περίπου το 75% των θανάτων που σχετίζονται με το κλίμα στην Ευρώπη συνδέονται πλέον με την καταπόνηση από τη ζέστη, υπογραμμίζοντας ότι οι ακραίες θερμοκρασίες έχουν εξελιχθεί στον κυριότερο κλιματικό κίνδυνο για την ήπειρο. Η πιο πρόσφατη εκτίμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον απολογισμό των θυμάτων από το πρόσφατο κύμα καύσωνα τώρα ανέρχεται σε 1.300.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η προειδοποίηση στηρίζεται στην Ευρωπαϊκή Αξιολόγηση Κλιματικού Κινδύνου 2024, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισχύουσες ευρωπαϊκές πολιτικές δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν την ταχύτητα και την κλίμακα της κλιματικής αλλαγής.
Παραδέχτηκαν επίσης ότι ο στόχος της Συμφωνίας των Παρισίων για μέγιστη αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5°C «θα ξεπεραστεί» τα επόμενα χρόνια, κάτι που αντικατοπτρίζει την αδυναμία τήρησης των δεσμεύσεων της συμφωνίας.
«Αυτή η αξιολόγηση κινδύνου έδειξε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι οι ευρωπαϊκές ιδιωτικές πολιτικές ή συνολικά οι ευρωπαϊκές πολιτικές δεν συμβαδίζουν με την εκτεταμένη και επιταχυνόμενη κλιματική αλλαγή», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ. «Ήταν λοιπόν για εμάς ένα καμπανάκι αφύπνισης.»
Ο ίδιος ανέφερε ότι, παρότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος, αυτή δεν συμβαδίζει με την επιταχυνόμενη κλιματική αλλαγή, μια κατάσταση που απαιτεί «βαθιά αλλαγή στη φιλοσοφία των πολιτικών».
«Χρειαζόμαστε έλεγχο πάνω στην οικονομία και την προσέγγισή μας και μια βαθιά αλλαγή του συστήματος, που θα μας επιτρέψει να περάσουμε από τη φάση της αποκατάστασης στη φάση της πρόβλεψης και της πρόληψης.»
Οι Βρυξέλλες καλούν την τοπική αυτοδιοίκηση να δράσει
Η ευθύνη για την προετοιμασία της ηπείρου απέναντι στην κλιματική αλλαγή πρέπει να επιμεριστεί με τους δήμους, υπογράμμισε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι τα μέτρα για την εγκατάσταση κλιματιστικών, ηλιακών πάνελ ή αντλιών θερμότητας ρυθμίζονται όλα σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.
«Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε επίσης ότι υπάρχουν όρια σε όσα μπορούμε να κάνουμε, συμπεριλαμβανομένης της αδράνειας του κλιματικού συστήματος. Έτσι, πιθανότατα τα πράγματα θα επιδεινωθούν προτού αρχίσουν να βελτιώνονται», πρόσθεσε ο αξιωματούχος της ΕΕ, λέγοντας ότι οι περιφέρειες και οι δήμοι πρέπει να μπορούν να «αποφασίζουν την προσέγγιση που λειτουργεί καλύτερα για αυτούς».
Η Επιτροπή επεσήμανε ότι πολλές αποφάσεις που επηρεάζουν την ψύξη, όπως οι άδειες δόμησης για εξωτερικά σκίαστρα, η εγκατάσταση συστημάτων κλιματισμού ή ο τοπικός πολεοδομικός σχεδιασμός, εξακολουθούν να ανήκουν σαφώς στην αρμοδιότητα των εθνικών, περιφερειακών και δημοτικών αρχών.
Οι Βρυξέλλες μπορούν να ρυθμίζουν τα πρότυπα για τα κτίρια και την αποδοτικότητα των προϊόντων και να παρέχουν χρηματοδότηση, όμως η εφαρμογή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές, με έναν ορισμένο επιμερισμό αρμοδιοτήτων να θεωρείται αναπόφευκτος.
Τα ευρωπαϊκά κτίρια, ειδικότερα, επισημάνθηκαν από την Επιτροπή ως ακατάλληλα για τις αυξανόμενες θερμοκρασίες και ως χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου η συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης θα είναι καθοριστικής σημασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ τα περισσότερα έχουν σχεδιαστεί για να συγκρατούν τη θερμότητα και όχι για να παραμένουν δροσερά.
«Υπάρχουν πολλές συνέπειες της ακραίας ζέστης – κοινωνικές ανισότητες, τιμές ενέργειας, παραγωγικότητα (...). Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι ότι η πλειονότητα του κτιριακού αποθέματος της ΕΕ είναι και παλιό και ενεργειακά αναποτελεσματικό και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι έτοιμο να αντέξει αυτές τις υψηλές θερμοκρασίες», ανέφερε ο αξιωματούχος της ΕΕ.
Η Ένωση έχει ήδη επικαιροποιήσει τους κανόνες για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και τα πρότυπα αποδοτικότητας συσκευών και έχει δεσμεύσει περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ από κοινοτική χρηματοδότηση για την ανακαίνιση κτιρίων την περίοδο 2021-2027.
Περιφέρειες και τοπική αυτοδιοίκηση ζητούν ευρωπαϊκά κονδύλια
Ενώ οι συννομοθέτες της ΕΕ αποφασίζουν αυτή την περίοδο για τον μελλοντικό προϋπολογισμό της Ένωσης, η Κάτα Τιουτό, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Βουδαπέστης, κάλεσε τους ευρωπαίους ηγέτες να διαθέσουν περισσότερους πόρους στις περιφέρειες για επενδύσεις σε υποδομές, τη φύση και τα ενεργειακά συστήματα «αντί να μετατραπεί σε μόνιμο εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων».
«Κάθε καύσωνας, κάθε ξηρασία, κάθε δασική πυρκαγιά και κάθε πλημμύρα μάς υπενθυμίζει ότι οι πόλεις μας θερμαίνονται, τα ποτάμια μας στερεύουν και οι κοινότητές μας γίνονται πιο ευάλωτες», δήλωσε η Τιουτό.
«Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές εξακολουθούν να είναι υπεύθυνες για την υλοποίηση των περισσότερων μέτρων προσαρμογής και μετριασμού της κλιματικής αλλαγής. Το ερώτημα πλέον είναι αν θα έχουν ακόμη τους πόρους για να συνεχίσουν.»
Παρόμοιο κάλεσμα απηύθυνε ο Μοχάμεντ Ριντουάνι, δήμαρχος του Λέουβεν και πρόεδρος του δικτύου Energy Cities, μιας ευρωπαϊκής κοινότητας για πόλεις έτοιμες για το μέλλον. Έχει καλέσει τους εθνικούς ηγέτες να διασφαλίσουν ότι οι πόλεις και οι περιφέρειες θα παραμείνουν στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών επενδύσεων.
«Οι τοπικές αρχές μετατρέπουν τους στόχους της Ευρώπης για ανταγωνιστικότητα και συνοχή σε απτά αποτελέσματα για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες στην καθημερινότητα», ανέφερε ο Ριντουάνι σε δήλωσή του στις 15 Ιουνίου.
«Οι πόλεις και οι κωμοπόλεις ήδη χτίζουν ένα πιο ανθεκτικό ενεργειακό μέλλον, μέσω ανακαινίσεων, απανθρακοποίησης και τοπικών έργων ενεργειακών υποδομών, προχωρώντας κτίριο το κτίριο και γειτονιά τη γειτονιά.»