Αναρτήσεις σε πολλές γλώσσες ισχυρίζονται ψευδώς ότι φωτογράφοι περίμεναν σε ταράτσες για να αποτυπώσουν το πλήγμα στην Περτσέρκ Λάβρα του Κιέβου, μνημείο UNESCO.
Χρήστες των κοινωνικών δικτύων με φιλορωσικές θέσεις έχουν δημοσιεύσει ψευδείς φωτογραφίες, τις οποίες ισχυρίζονται ότι αποδεικνύουν πως φωτογράφοι προετοιμάζονταν εκ των προτέρων για να καταγράψουν ένα πλήγμα σε έναν από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς τόπους της Ουκρανίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι αναρτήσεις υποστηρίζουν ότι η παρουσία συνεργείων με κάμερες σε κοντινές ταράτσες δείχνει πως η επίθεση στη Λαύρα Κιέβου-Πετσέρσκ ήταν σκηνοθετημένη από την Ουκρανία.
Το μοναστηριακό συγκρότημα επλήγη μεταξύ 14 και 15 Ιουνίου, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε καταιγισμό drones και πυραύλων εναντίον της ουκρανικής πρωτεύουσας, του Κιέβου.
Οι αρχές ανέφεραν ότι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν και κατοικημένες περιοχές επλήγησαν, όταν πύραυλοι έπληξαν και προκάλεσαν ζημιές τόσο στο μοναστηριακό συγκρότημα, που περιλαμβάνεται στον κατάλογο της UNESCO, όσο και στα κινηματογραφικά στούντιο Ολεξάντρ Ντοβζένκο.
Ιδρυμένο τον 11ο αιώνα, το εκτεταμένο συγκρότημα μονών και ναών θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ορθόδοξους χριστιανικούς τόπους της Ουκρανίας.
Βίντεο από τα στιγμιότυπα μετά το πλήγμα, που ανάρτησε η πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Σβιριτένκο, δείχνει τον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου τυλιγμένο στις φλόγες.
Μετά την επίθεση, οι ρωσικές αρχές υποστήριξαν ότι το πλήγμα ήταν ευθύνη της Ουκρανίας και ότι ο καθεδρικός ναός καταστράφηκε από πύραυλο Patriot αμερικανικής κατασκευής.
Ορισμένοι χρήστες κοινωνικών δικτύων ισχυρίστηκαν επίσης, σε αναρτήσεις στο X, το Facebook και το TikTok, ότι η επίθεση ήταν σκηνοθετημένη από Ουκρανούς, επισυνάπτοντας δύο φωτογραφίες.
Η μία απεικονίζει δύο άνδρες να στήνουν τρίποδο σε μια ταράτσα, στραμμένο προς τον καθεδρικό. Η δεύτερη εμφανίζει, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, έναν άνδρα να φωτογραφίζει τα αποτελέσματα του πλήγματος, με τη στέγη τυλιγμένη στις φλόγες.
Η ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, The Cube, εντόπισε παραδείγματα τέτοιων αναρτήσεων στα γερμανικά και στα ελληνικά. Οι δημοσιεύσεις αυτές συγκέντρωσαν περισσότερες από 11.000 προβολές σε διάφορες πλατφόρμες, κατηγορώντας τους εικονολήπτες ότι γνώριζαν εκ των προτέρων για το πλήγμα.
«Η κινηματογράφηση βομβαρδισμών στην Ουκρανία απαγορεύεται», ανέφερε μία από τις αναρτήσεις. «Ωστόσο, ακριβώς εκείνη τη νύχτα φωτογράφοι με επαγγελματικό εξοπλισμό βρέθηκαν στις ταράτσες κτιρίων που γειτνιάζουν με τη Λαύρα στο Κίεβο».
Το The Cube ανέλυσε και τις δύο εικόνες χρησιμοποιώντας το εργαλείο επαλήθευσης εικόνων της OpenAI, το οποίο εντόπισε υδατογράφημα SynthID ενσωματωμένο σε κάθε αρχείο.
Το SynthID είναι ένα αόρατο ψηφιακό υδατογράφημα που προστίθεται σε εικόνες οι οποίες δημιουργούνται από τα μοντέλα δημιουργίας εικόνων της OpenAI, επιτρέποντας την αναγνώρισή τους ακόμη και μετά την κοινοποίησή τους στο διαδίκτυο.
Οι εικόνες περιέχουν επίσης οπτικές ανακρίβειες. Απεικονίζουν τη στέγη του καθεδρικού ως πράσινη, ενώ σε επιβεβαιωμένες φωτογραφίες του συγκροτήματος φαίνεται ότι είναι καφέ (με ορισμένες πράσινες στέγες σε άλλα γειτονικά κτίρια).
Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) δήλωσε ότι για την επίθεση ευθύνεται η Ρωσία και ότι προκλήθηκε από μη επανδρωμένο εναέριο όχημα τύπου Geran-2.
Δεν έχει προκύψει κανένα στοιχείο που να στηρίζει τους ισχυρισμούς ότι η επίθεση ήταν σκηνοθετημένη ή ότι Ουκρανοί φωτογράφοι είχαν προηγούμενη γνώση του πλήγματος.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την επίθεση «ένα από τα πιο σοβαρά εγκλήματα της Ρωσίας κατά της χριστιανικής κουλτούρας έως σήμερα», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σύμπιχα ανακοίνωσε επίσης ότι η Ουκρανία θα κινήσει διαδικασίες εντός της UNESCO και «άλλων διεθνών μηχανισμών» για να ζητήσει αντίδραση από τους «Ρώσους τρομοκράτες».
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν σχολίασε επίσης στο X ότι «όπως και ο πόλεμος επιθετικότητας που διεξάγει η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας εδώ και περισσότερα από 4 χρόνια, τίποτα δεν δικαιολογεί αυτήν την επίθεση στην καθολική μας κληρονομιά».