Ο Πέδρο Σάντσεθ ταξίδεψε στην Άγκυρα χωρίς την Μπεγόνια Γκόμεθ, που της έχει αφαιρεθεί το διαβατήριο
Πέδρο Σάντσεθ προσγειώθηκε την Τρίτη στην Άγκυρα για να συμμετάσχει στην ετήσια σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, σε μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της θητείας του. Φτάνει χωρίς τη συνοδεία της συζύγου του, της Μπεγόνια Γκόμες, στην οποία ο αναπληρωτής δικαστής του Χουάν Κάρλος Πεϊνάδο δεν επέτρεψε να ταξιδέψει, καθώς της έχει αφαιρεθεί το διαβατήριο, και σε κλίμα έντασης με τον Ντόναλντ Τραμπ για τις αμυντικές δαπάνες και τη χρήση των ισπανικών στρατιωτικών βάσεων.
Ο δικαστής έκρινε ότι η πρόσκληση προς τη Γκόμες ανταποκρινόταν αποκλειστικά σε «λόγους θεσμικής ευγένειας» και ότι δεν έχει καμία ενεργό συμμετοχή στη σύνοδο, γι’ αυτό και απέρριψε τη μετάβασή της στην Άγκυρα, επιτρέποντάς της όμως να ταξιδέψει στο Λονδίνο για την αποφοίτηση μίας από τις κόρες της. Η Γκόμες δεν είχε παραστεί στην ετήσια συνάντηση της Συμμαχίας τα τελευταία δύο χρόνια: δεν ήταν ούτε στη Χάγη το 2025 ούτε στην Ουάσινγκτον το 2024.
Τα στοιχεία που φέρνει η Ισπανία στο τραπέζι
Η κυβέρνηση προσέρχεται στη σύνοδο με ένα επιχείρημα βασισμένο περισσότερο σε αριθμούς παρά σε δηλώσεις. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ισπανία έχει ήδη επιτύχει τον στόχο για δαπάνες Άμυνας ύψους 2% του ΑΕΠ και έχει εκπληρώσει τους στόχους δυνατοτήτων που είχαν τεθεί για το 2025, καταλαμβάνοντας την έβδομη θέση μεταξύ 32 συμμάχων ως προς το επίπεδο συμμόρφωσης, όπως το αξιολογεί η Επιτροπή Πολιτικής και Σχεδιασμού Άμυνας του ΝΑΤΟ. Η χώρα καταλαμβάνει, επιπλέον, την τρίτη θέση σε προσωπικό που έχει αναπτυχθεί επί του πεδίου, τη δεύτερη σε ναυτικές δυνατότητες και την τέταρτη σε αεροπορικές δυνατότητες.
Ο ισπανικός στρατιωτικός προϋπολογισμός έχει αυξηθεί στα 35.419 εκατομμύρια ευρώ, την έκτη μεγαλύτερη αύξηση στη Συμμαχία τα τελευταία οκτώ χρόνια, με το 44% να κατευθύνεται σε τεχνολογία αιχμής. Οι μόνοι σύμμαχοι που δεν φτάνουν το 2% είναι η Τσεχία, η Αλβανία και η Σλοβενία.
Το σημείο τριβής παραμένει άλλο: στη σύνοδο της Χάγης πέρυσι, η Ισπανία ήταν η μόνη χώρα που αρνήθηκε να δεσμευθεί ότι θα αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι αυτή η δέσμευση θα συνεπαγόταν επιπλέον δαπάνες 780 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι τότε και υποστηρίζει ότι η συζήτηση γύρω από το ποσοστό επισκιάζει τις πραγματικές δυνατότητες που προσφέρει κάθε σύμμαχος.
Τι τον περιμένει στην Άγκυρα
Η ισπανική άρνηση για το 5% δεν έχει ξεχαστεί. Τότε ο Τραμπ κατηγόρησε τον Σάντσεθ ότι εκμεταλλεύεται την προσπάθεια των υπόλοιπων εταίρων και έφτασε να απειλήσει με ειδικούς δασμούς σε βάρος της Ισπανίας· τώρα προσθέτει μια ακόμη μομφή, την άρνηση της κυβέρνησης να εγκρίνει τη χρήση των βάσεων Ρότα και Μορόν για επιχειρήσεις που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν. Η υπουργός Άμυνας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, έχει επιμείνει ότι η Ισπανία δεν θα παραχωρήσει αυτές τις εγκαταστάσεις για αποστολές που δεν καλύπτονται από το διεθνές δίκαιο.
Στην ένταση με την Ουάσινγκτον προστίθεται και η απομάκρυνση από την Ευρώπη. Τον περασμένο μήνα, ο Γερμανός καγκελάριος συγκάλεσε στο Βερολίνο μια περιορισμένη συνάντηση για τον συντονισμό θέσεων πριν από τη σύνοδο, στην οποία συμμετείχαν η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Πολωνία και ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Η Ισπανία δεν προσκλήθηκε, μια κίνηση που πολλοί αναλυτές ερμηνεύουν ως ένδειξη της απώλειας βάρους της χώρας στα φόρα όπου διαμορφώνεται η μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Η σύνοδος της Άγκυρας διεξάγεται, επιπλέον, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από τον πόλεμο ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν και από την επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων, με την Ουάσινγκτον να επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της δικής της άμυνας. Ο Ρούτε θέλει η συνάντηση να χρησιμεύσει ώστε οι πολιτικές δεσμεύσεις των τελευταίων μηνών να μεταφραστούν σε πραγματική ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, σε μεγαλύτερη βιομηχανική παραγωγή και σε σταθερή στήριξη προς την Ουκρανία, ένα μήνυμα συνοχής που, για τον Σάντσεθ, έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία.