Ψευδείς ισχυρισμοί και βίντεο τεχνητής νοημοσύνης με ρατσιστικό υπόβαθρο κυκλοφορούν στο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, μαζί με πραγματικά περιστατικά ρατσισμού και ξενοφοβίας.
Τα προημιτελικά του Παγκόσμιου Κυπέλλου της FIFA είναι έτοιμα να ξεκινήσουν και, καθώς η πίεση για κάθε ομάδα αυξάνεται, αυξάνεται και η παραπληροφόρηση γύρω από τη διοργάνωση.
Εικόνες που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, ψευδείς ισχυρισμοί και πλαστά ρεπορτάζ ειδήσεων έχουν εξαπλωθεί στο διαδίκτυο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, πολλά με ρατσιστικές αποχρώσεις σε βάρος ευρωπαϊκών ομάδων που έχουν ήδη αποκλειστεί από τη διοργάνωση.
Για παράδειγμα, ένα βίντεο στο TikTok φέρεται να δείχνει τον ομοσπονδιακό τεχνικό της Ολλανδίας, Ρόναλντ Κούμαν, να ξεσπά σε ρατσιστικό παραλήρημα μετά τον αποκλεισμό της ομάδας του στη διαδικασία των πέναλτι από το Μαρόκο, στις 30 Ιουνίου.
Το απόσπασμα συγκέντρωσε πάνω από τρία εκατομμύρια προβολές και δεκάδες χιλιάδες κοινοποιήσεις και likes, όμως είχε αναρτηθεί από λογαριασμό που δηλώνει ξεκάθαρα ότι είναι «λογαριασμός ποδοσφαίρου με AI». Το ίδιο το βίντεο φέρει επίσης ετικέτα που αναφέρει ότι δημιουργήθηκε τεχνητά.
Παράλληλα, αναρτήσεις που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο υποστήριζαν ότι Γερμανοί φίλαθλοι ξεκίνησαν αίτηση για να αποκλειστούν Αφρικανοί και μουσουλμάνοι ποδοσφαιριστές από την εθνική τους ομάδα, μετά τον αποκλεισμό της Γερμανίας από την Παραγουάη, επίσης στα πέναλτι, στις 29 Ιουνίου.
Οι αναρτήσεις επικαλούνται ως πηγή της είδησης το γερμανικό μέσο Deutsche Welle και στοχοποιούν ιδιαίτερα τον Τζόναθαν Τα, τον κεντρικό αμυντικό που αστόχησε στο καθοριστικό πέναλτι το οποίο οδήγησε στον αποκλεισμό της Γερμανίας από το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι μια τέτοια αίτηση υπάρχει, ούτε αναφορά σε αυτήν σε καμία από τις πλατφόρμες της Deutsche Welle.
Παρά ταύτα, κατασκευασμένα ρεπορτάζ που εκμεταλλεύονται τις εντάσεις στο Παγκόσμιο Κύπελλο συνυπάρχουν με πραγματικά ρατσιστικά περιστατικά που έχουν προκαλέσει ευρεία καταδίκη.
Ίσως το πιο προβεβλημένο περιστατικό που έχει αναδειχθεί είναι η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Γάλλο ποδοσφαιριστή-αστέρα Κιλιάν Μπαπέ και την Παραγουανή γερουσιαστή Σελέστε Αμαρίγια.
Η γερουσιαστής προκάλεσε οργή αφού, μετά τη νίκη της Γαλλίας επί της Παραγουάης στις 4 Ιουλίου, ανάρτησε στην πλατφόρμα X ένα παραλήρημα σε βάρος του Μπαπέ.
Υποστήριξε ψευδώς ότι είναι «αποικιοκρατούμενος Καμερουνέζος» που προσπαθεί να εμφανίζεται ως Γάλλος. Ο Μπαπέ απάντησε ότι η Αμαρίγια είναι «απεχθής γυναίκα» που δεν εκπροσωπεί την Παραγουάη.
Το ίδιο το υπουργείο Εξωτερικών της Παραγουάης ανέφερε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X ότι απορρίπτει τις δηλώσεις της Αμαρίγια και ότι δεσμεύεται στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων.
Η Αμαρίγια δημοσίευσε αργότερα στο διαδίκτυο μια ανοικτή επιστολή προς τον Μπαπέ, στην οποία εν μέρει επανέλαβε την επίθεσή της εναντίον του ποδοσφαιριστή, αλλά ανέφερε επίσης ότι μετανιώνει για την προσβολή και ότι έχει διαγράψει την ανάρτηση. Ωστόσο, τη στιγμή της δημοσίευσης, η ανάρτηση παραμένει ορατή στον λογαριασμό της στην πλατφόρμα X.
Είπε ότι την εξόργισε η «αλαζονεία και η περιφρόνησή» του και ότι την πλήγωσε η «άρνησή του να δώσει το χέρι στον τερματοφύλακά μας», η οποία σημειώθηκε στο τέλος του τεταμένου και έντονου αγώνα ανάμεσα στη Γαλλία και την Παραγουάη, όπου οι τρικολόρ επικράτησαν με 1-0.
Ο αγώνας σημαδεύτηκε από έντονες διαμαρτυρίες λόγω των επανειλημμένων σκληρών μαρκαρισμάτων, των αντεγκλήσεων μεταξύ των παικτών και μιας φαινομενικής προσπάθειας της Παραγουάης να χαλάσει το σημείο του πέναλτι πριν ο Μπαπέ σκοράρει το γκολ της νίκης. Χρήστες των κοινωνικών δικτύων και ποδοσφαιρικοί σχολιαστές χαρακτήρισαν ομόφωνα το παιχνίδι της Παραγουάης «βρώμικο» και αντιδεοντολογικό.
Στη λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα στον Μπαπέ και την Αμαρίγια παρενέβησαν και άλλοι φορείς: η Υπηρεσία Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ανέφερε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X ότι τα σχόλια της γερουσιάστριας ήταν «απεχθή» και «δυστυχώς όχι μεμονωμένα», ενώ η ισπανική ομάδα Ρεάλ Μαδρίτης, για την οποία αγωνίζεται ο Μπαπέ, ανέφερε ότι εκφράζει «τη σφοδρότερη καταδίκη για τα απαράδεκτα ρατσιστικά και ξενοφοβικά σχόλια».
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε επίσης την υποστήριξή τουπρος τον Μπαπέ, προτάσσοντας απέναντι στον ρατσισμό τις αξίες της «αξιοπρέπειας, του σεβασμού και της αδελφοσύνης».
Έκτοτε, οι γαλλικές εισαγγελικές αρχές έχουν ξεκινήσει έρευνα για επιβαρυμένη δημόσια εξύβριση και υποκίνηση μίσους ή βίας σχετικά με την υπόθεση, έπειτα από καταγγελία που υπέβαλε η Γαλλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία στην εθνική μονάδα για την καταπολέμηση του διαδικτυακού μίσους.