Μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% σε ορίζοντα τριετίας θέτει ως στόχο η κυβέρνηση
Μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% σε ορίζοντα τριετίας θέτει ως στόχο η κυβέρνηση, ωστόσο για τα νοικοκυριά το κρίσιμο ερώτημα είναι πολύ πιο άμεσο: τι αλλάζει πραγματικά στον λογαριασμό τους και από πότε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τα μέτρα που εξειδικεύθηκαν μετά τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ, μόνο ένα έχει άμεσο και συγκεκριμένο αντίκτυπο στους οικιακούς λογαριασμούς: η μείωση κατά 50% των χρεώσεων για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) από τις αρχές του 2027.
Το υπόλοιπο σχέδιο αφορά περισσότερο τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια και λιγότερο μια άμεση έκπτωση που θα δουν οι καταναλωτές στους επόμενους λογαριασμούς.
Τι θα αλλάξει από τον Ιανουάριο
Οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας είναι μία από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις που εμφανίζονται στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος. Χρηματοδοτούν, μεταξύ άλλων, το κόστος ώστε οι καταναλωτές στα μη διασυνδεδεμένα νησιά να έχουν ηλεκτρικό ρεύμα σε αντίστοιχες τιμές με την ηπειρωτική χώρα, καθώς και ειδικά τιμολόγια για ευάλωτους καταναλωτές.
Η χρέωση είναι κλιμακωτή και εξαρτάται από την κατανάλωση. Επομένως, η μείωσή της κατά 50% δεν σημαίνει ότι μειώνεται κατά 50% ο συνολικός λογαριασμός. Μειώνεται μόνο το συγκεκριμένο σκέλος του.
Το ακριβές όφελος σε ευρώ για κάθε νοικοκυριό θα εξαρτηθεί από την κατανάλωσή του και από την τελική εφαρμογή της νέας χρέωσης.
Το «30%» δεν είναι έκπτωση 30%
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται στον κυβερνητικό στόχο για μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30%.
Πρόκειται για στόχο με ορίζοντα το 2029 και όχι για οριζόντια μείωση 30% στα τιμολόγια ή για επιδότηση αντίστοιχου ύψους.
Το ίδιο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναγνωρίζει ότι, με εξαίρεση τις ΥΚΩ, τα μέτρα δεν έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα.
Το σχέδιο στηρίζεται σε έξι παρεμβάσεις:
- περισσότερες επενδύσεις στο ηλεκτρικό σύστημα,
- ταχύτερη ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας,
- διασυνδέσεις των νησιών,
- περιορισμό των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών,
- επενδύσεις στην εξοικονόμηση και
- νέο πλαίσιο ενεργειακής αυτονομίας.
Η λογική είναι ότι οι παρεμβάσεις αυτές, λειτουργώντας σωρευτικά, θα συμπιέσουν το κόστος του ηλεκτρικού συστήματος και τελικά τις τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.
Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί με εγγυημένη μείωση 30% για κάθε νοικοκυριό.
Γιατί παραμένει ακριβό το ρεύμα όταν πέφτει η χονδρική
Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι η απόσταση που εξακολουθεί να υπάρχει ανάμεσα στην εικόνα της χονδρεμπορικής αγοράς και στο ποσό που τελικά πληρώνει ο καταναλωτής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, το 2026 η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις ώρες υψηλής παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η μέση τιμή χονδρικής έχει υποχωρήσει στα 73 ευρώ ανά MWh.
Παράλληλα όμως, η μέση τιμή λιανικής για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει περίπου 50% υψηλότερη από το 2019.
Αυτό ακριβώς είναι και το στοίχημα της επόμενης τριετίας: κατά πόσο η αύξηση της παραγωγής φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας θα μεταφερθεί πράγματι στον τελικό καταναλωτή.
Αποθήκευση: το κλειδί για τις ακριβές ώρες
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς είναι ότι οι πολύ χαμηλές τιμές που δημιουργούν τα φωτοβολταϊκά τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας δεν μπορούν να διατηρηθούν όλο το 24ωρο.
Όταν πέφτει ο ήλιος, το σύστημα χρειάζεται ακριβότερες μονάδες – κυρίως φυσικού αερίου – για να καλύψει τη ζήτηση.
Η ανάπτυξη περισσότερων συστημάτων αποθήκευσης έχει επομένως διπλή σημασία: επιτρέπει να αποθηκεύεται η φθηνή ενέργεια όταν υπάρχει πλεόνασμα και να χρησιμοποιείται αργότερα, περιορίζοντας την ανάγκη για ακριβότερη παραγωγή τις ώρες αιχμής.
Για τον καταναλωτή, πάντως, πρόκειται και πάλι για όφελος που αναμένεται να φανεί σταδιακά και όχι άμεσα.
Ρευματοκλοπές και χρέη μπαίνουν επίσης στην εξίσωση
Μέρος του σχεδίου αφορά και τη μείωση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθώς το κόστος των απωλειών και των ανεξόφλητων λογαριασμών επιβαρύνει τελικά τη λειτουργία της αγοράς.
Ήδη από τον Αύγουστο έχει θεσπιστεί νέο σύστημα επισήμανσης καταναλωτών με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή μέχρι να πληρώσει ή να διακανονίσει τις οφειλές του.
Στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας είχαν φτάσει περίπου τα 3 δισ. ευρώ.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές
Για ένα νοικοκυριό, επομένως, οι ανακοινώσεις μεταφράζονται σε δύο διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες.
Από τις αρχές του 2027 προβλέπεται συγκεκριμένη ελάφρυνση μέσω της μείωσης κατά 50% των ΥΚΩ. Το ποσό που θα εξοικονομεί κάθε νοικοκυριό θα εξαρτάται από την κατανάλωσή του και δεν πρέπει να συγχέεται με μείωση κατά 50% του συνολικού λογαριασμού.
Η πολύ μεγαλύτερη υπόσχεση για μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% αφορά την επόμενη τριετία. Δεν πρόκειται για άμεση έκπτωση ούτε για συγκεκριμένη μείωση που έχει ήδη «κλειδώσει» για κάθε καταναλωτή, αλλά για αποτέλεσμα που εκτιμάται ότι μπορεί να προκύψει εφόσον αποδώσουν οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση, δίκτυα, διασυνδέσεις και εξοικονόμηση.