Ισχυρισμοί για «διαβατήριο διαδικτύου» της ΕΕ για έλεγχο πρόσβασης είναι παραπλανητικοί: παραμορφώνουν το σχέδιο της Επιτροπής για εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει βρεθεί για άλλη μια φορά στο στόχαστρο διαδεδομένης παραπληροφόρησης, μετά από αναρτήσεις που έχουν προβληθεί εκατομμύρια φορές και ισχυρίζονται ότι οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να απαιτήσουν ένα «διαβατήριο ίντερνετ» προτού οι χρήστες μπορέσουν να συνδεθούν στο διαδίκτυο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κάποιες αναρτήσεις προχώρησαν ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή σχεδιάζει να απαγορεύσει τα Virtual Private Networks (VPN) ώστε να εμποδίσει τους χρήστες να παρακάμπτουν το σύστημα.
Στην πραγματικότητα, οι ισχυρισμοί αφορούν την εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας που σχεδιάζει η Επιτροπή, ένα εργαλείο που σκοπό έχει να βοηθήσει στην προστασία των παιδιών από επιβλαβές ή ακατάλληλο για την ηλικία τους διαδικτυακό περιεχόμενο. Η εφαρμογή αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή έως το τέλος του 2026, εφόσον υλοποιηθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ ή ενσωματωθεί στα εθνικά Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας.
Μεγάλο μέρος της παραπληροφόρησης επικεντρώνεται στο γεγονός ότι οι χρήστες θα πρέπει αρχικά να επιβεβαιώνουν την ηλικία τους με επίσημο έγγραφο ταυτότητας, διαδικασία που ορισμένοι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης παρουσίασαν ως «διαβατήριο ίντερνετ».
Επαλήθευση ηλικίας, όχι πρόσβαση στο διαδίκτυο
Για να ενεργοποιήσουν την εφαρμογή, οι χρήστες θα πρέπει να επαληθεύσουν την ηλικία τους χρησιμοποιώντας ένα επίσημο έγγραφο ταυτότητας, όπως διαβατήριο ή εθνική ταυτότητα.
Κατά την ανακοίνωση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπει στους πολίτες να αποδεικνύουν ότι πληρούν μια απαίτηση επαλήθευσης ηλικίας «όπως ακριβώς τα καταστήματα ζητούν αποδεικτικό ηλικίας από όσους αγοράζουν αλκοολούχα ποτά».
Μόλις ολοκληρωθεί η αρχική επαλήθευση, η εφαρμογή είναι σχεδιασμένη να αποκαλύπτει μόνο αν ένας χρήστης πληροί το απαιτούμενο ηλικιακό όριο για μια συγκεκριμένη διαδικτυακή υπηρεσία. Δεν προορίζεται να γνωστοποιεί προσωπικές πληροφορίες, όπως το όνομα, την ημερομηνία γέννησης ή την ταυτότητα του χρήστη.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η εφαρμογή θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ηλικία τους «χωρίς να αποκαλύπτουν οποιαδήποτε άλλη προσωπική πληροφορία».
Πρόσθεσε επίσης ότι το λογισμικό θα είναι πλήρως ανοικτού κώδικα, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να εξετάσει τον υποκείμενο κώδικα.
Παρά ταύτα, επικριτές υποστηρίζουν ότι η απαίτηση επαλήθευσης ταυτότητας πριν από την πρόσβαση σε ορισμένες διαδικτυακές υπηρεσίες θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μεγαλύτερο έλεγχο της χρήσης του διαδικτύου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αμφισβητεί αυτήν τη διατύπωση, υποστηρίζοντας ότι ο μοναδικός σκοπός του συστήματος είναι να εμποδίσει τους ανήλικους κάτω των 18 ετών να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο και υπηρεσίες που μπορεί να τους βλάψουν, διατηρώντας παράλληλα την ιδιωτικότητα των χρηστών μέσω επαλήθευσης μόνο της ηλικίας.
Τα VPN δεν απαγορεύονται
Ένας ακόμη ισχυρισμός που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο είναι ότι η ΕΕ σκοπεύει να απαγορεύσει ή να μπλοκάρει τα VPN, προκειμένου να επιβάλει το νέο σύστημα επαλήθευσης ηλικίας.
Το Cube έχει ήδη αποδομήσει αυτό το αφήγημα. Προέρχεται από έκθεση ενημέρωσης της Υπηρεσίας Ερευνών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPRS) (πηγή στα Αγγλικά), η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο και εξέτασε πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα VPN για την παράκαμψη διαδικτυακών συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας.
Η έκθεση πυροδότησε εικασίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να σφίξουν τον κλοιό γύρω από τα VPN, με ορισμένους χρήστες να επισημαίνουν αποσπάσματα που τα περιγράφουν ως πιθανά «παραθυράκια» στα μέτρα επαλήθευσης ηλικίας.
Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία είναι παραπλανητική. Το έγγραφο δεν εκφράζει επίσημη πολιτική της ΕΕ, αλλά αποτελεί ενημερωτική μελέτη που συντάχθηκε για να ενημερώσει τους ευρωβουλευτές και το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Δεν προτείνει ούτε συστήνει περιορισμούς στη χρήση των VPN.
Οι εικασίες επανήλθαν μετά την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας στα τέλη Απριλίου. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, η Χέννα Βίρκουνεν, επίτροπος της ΕΕ αρμόδια για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, ρωτήθηκε πώς σκοπεύει η ΕΕ να εμποδίσει τους ανήλικους να χρησιμοποιούν VPN για να παρακάμπτουν το σύστημα.
Η Βίρκουνεν αναγνώρισε ότι καμία τεχνολογική λύση δεν είναι απολύτως αδιάβλητη, αλλά είπε ότι το εργαλείο επαλήθευσης ηλικίας αποτελεί μέρος των ευρύτερων προσπαθειών της ΕΕ να ενισχύσει τις δικλείδες ασφαλείας για τους ανήλικους που έχουν πρόσβαση σε διαδικτυακό περιεχόμενο.
Αργότερα, σε συνέντευξή της στο φινλανδικό οικονομικό ενημερωτικό πρόγραμμα Talousaamu (πηγή στα Αγγλικά), διευκρίνισε ότι ο στόχος είναι να καταστεί δυσκολότερη η παράκαμψη των μέτρων επαλήθευσης ηλικίας, όχι να απαγορευθούν τα VPN.
Το γραφείο της επιβεβαίωσε επίσης στο Cube ότι δεν υπάρχει «σε καμία περίπτωση καταστολή των VPN».
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε επίσης ότι η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη στη διατήρηση ενός ελεύθερου και ανοικτού διαδικτύου, ενώ βελτιώνει την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο.
Βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για τον τρόπο εφαρμογής της διαδικτυακής επαλήθευσης ηλικίας από την Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένων ερωτημάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητά της και τον χρόνο που χρειάστηκε η Επιτροπή για να την υλοποιήσει.
Ωστόσο, παρά τις εύλογες επικρίσεις, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Επιτροπή εισάγει «διαβατήριο ίντερνετ» για την πρόσβαση στο διαδίκτυο ή ότι απαγορεύει τα VPN.