Η Άγκυρα ζητούσε επιτακτικά την έκδοσή τους αλλά με αποφάσεις της ελληνικής δικαιοσύνης που επικυρώθηκαν από Άρειο Πάγο και Συμβούλιο της Επικρατείας, δεν εκδόθηκαν ποτέ - Το Euronews ερευνά πού βρίσκονται σήμερα δέκα χρόνια μετά την αποτυχημένη απόπειρα εναντίον του Ερντογάν
Δέκα χρόνια συμπληρώθηκαν το πρωί της Πέμπτης από την ημέρα που οκτώ Τούρκοι στρατιωτικοί εισήλθαν παράνομα με ελικόπτερο στον ελληνικό εναέριο χώρο, προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης και ζήτησαν πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα, λίγες ώρες μετά την απόπειρα πραξικοπήματος κατά Ερντογάν που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 15ης Ιουλίου του 2016 στην Τουρκία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παρά την έντονη απαίτηση της Άγκυρας να εκδοθούν για να δικαστούν στην Τουρκία με την κατηγορία ότι είχαν ενεργό ρόλο στην απόπειρα πραξικοπήματος και ιδίως στις αιματηρές συμπλοκές εκείνης της νύχτας στις γέφυρες του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη, η ελληνική δικαιοσύνη ουδέποτε επέτρεψε την έκδοσή τους.
Αν και τα δικαστήρια της Θράκης τους έκριναν ενόχους για παράνομη είσοδό στην χώρα επιβάλλοντάς τους ποινές φυλάκισης (χωρις ποτέ ουσιαστικά να εκτελεστούν), ακόμα και σε επίπεδο Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι οι «οκτώ» δεν θα είχαν πιθανά μια δίκαιη δίκη στην Τουρκία και έτσι δεν εκδόθηκαν ποτέ στην Άγκυρα, παρά την ασφυκτική πίεση που άσκησε η πλευρά Ερντογάν στην τότε ελληνική κυβέρνηση, αλλά αντίθετα τους χορηγήθηκε πολιτικό άσυλο.
Κανείς από τους οκτώ που κατηγορήθηκαν από την Τουρκία ως πραξικοπηματίες, δεν αποδέχθηκε την κατηγορία. «Δεν υπήρξαμε ούτε πραξικοπηματίες ούτε τρομοκράτες και δεν είχαμε οποιαδήποτε τύπου ανάμειξη με την οργάνωση του Φετουλάχ Γκιουλέν», έλεγαν άπαντες στα ελληνικά δικαστήρια, μέσω των υπομνημάτων που κατέθεταν οι δικηγόροι τους.
Παράλληλα, ακόμα και έτσι να ήταν, σε κάθε περίπτωση υπήρχε η γενικευμένη εκτίμηση, που εκφράστηκε και από τις εισαγγελικές εισηγήσεις και εν τέλει δικαστικές αποφάσεις, ότι δεν θα είχαν «δίκαιη δίκη» και δεν θα εφαρμοζόταν στο πρόσωπό τους το τεκμήριο της αθωότητας.
«Ήταν μια πολύ δύσκολη στον χειρισμό της υπόθεση με πολλές προεκτάσεις και η απόφαση που εν τέλει έλαβε η Ελληνική Δικαιοσύνη κόντρα στα θέλω της τότε κυβέρνησης ήταν μια νίκη για τον Ελληνικό νομικό πολιτισμό», λέει σήμερα στο Euronews ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νίκος Αλιβιζάτος, ο οποίος ήταν μεταξύ των δικηγόρων που είχαν εκπροσωπήσει τους «οκτώ» ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, έχοντας ως αντίδικο το Ελληνικό Κράτος που συντασσόμενο με το αίτημα του Τουρκικού είχε ζητήσει την ακύρωση του ασύλου που τους είχε χορηγηθεί ώστε να παραδοθούν στην Άγκυρα και να δικαστούν από τις τουρκικές αρχές.
«Η Άγκυρα θεωρητικά εμφανιζόταν να ζητάει τη δίωξη τους μεταξύ άλλων για απόπειρα δολοφονίας του Ερντογάν, κατηγορία που εφόσον ευσταθούσε θα μπορούσε να παρακάμψει την προστασία τους με βάση τις προβλέψεις στο δίκαιο του ασύλου, αλλά καταφέραμε να αποδείξουμε ότι οι αιτούντες ουδέποτε επιχείρησαν κάτι τέτοιο, δεν έβγαιναν οι χρόνοι της δήθεν απόπειρας σε σχέση με το σημείο όπου βρισκόταν βάσει φωτογραφιών το ελικόπτερό τους, το οποίο ήταν μεταγωγικό, κυρίως για αεροδιακομιδές ασθενών, όχι για επιθέσεις».
Το γεγονός της μη έκδοσης των «οκτώ» σταθερά αποτελούσε ένα ισχυρό αγκάθι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις για αρκετά χρόνια. «Καταδικάζουμε την απόφαση που εμποδίζει την παραπομπή των ατόμων αυτών που είχαν ενεργό συμμετοχή στην απόπειρα πραξικοπήματος, που είχε στόχο τη συνταγματική νομιμότητα, κατά την οποία σκοτώθηκαν 248 πολίτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, τραυματίστηκαν δε 2.193 πολίτες, αλλά και απείλησαν τη ζωή του Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώπιων της ανεξάρτητης τουρκικής Δικαιοσύνης», ανέφερε μια οργισμένη ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ όταν είχε αποριφθεί το αίτημα έκδοσής τους.
Το σχέδιο μυστικής διαμονής και ο φόβος της απαγωγής
Για τα πρώτα χρόνια μετά την έλευσή τους στην Ελλάδα, οι οκτώ είχαν συλληφθεί και παρέμεναν προσωρινά κρατούμενοι είτε στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση είτε στα κρατητήρια άλλων τμημάτων, υπό αυστηρά πρωτόκολλα και μέτρα ασφαλείας, ενώ το πιο μεγάλο διάστημα το πέρασαν στο Κέντρο Κράτησης Αλλοδαπών της Ελληνικής Αστυνομίας στην Αμυγδαλέζα, στην περιοχή των Θρακομακεδόνων. Στη συνέχεια οι ελληνικές αρχές (υπό την εποπτεία και της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών) είχαν εκπονήσει ένα ειδικό σχέδιο για την ασφαλή διαμονή τους σε μυστικές τοποθεσίες, ιδίως της Αττικής, καθώς υπήρχε ο φόβος ότι πράκτορες της τουρκικής ΜΙΤ θα επιχειρούσαν να τους απαγάγουν, στα πρότυπα της υπόθεσης Οτσαλάν. Στην ίδια λογική, σε διάφορους κύκλους εκφραζόταν ο φόβος ότι μπορεί να η Ελλάδα να επιδίωκε η ίδια, υπό την πίεση των συνεχόμενων επιθετικών ανακοινώσεων του τουρκικού ΥΠΕΞ αλλά και των συχνών δημοσιευμάτων στον τουρκικό Τύπο, να τους παραδόσει είτε απευθείας είτε μέσω τρίτης χώρας, όπως υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά συνέβη το 1999 με τον Κούρδο ηγέτη μέσω Κένυας.
Ωστόσο όλη αυτή η παραφιλολογία διαψεύστηκε. Ακόμα και απέναντι σε εκπεφρασμένες πολιτικές επιθυμίες, οι οκτώ Τούρκοι υπήκοοι έλαβαν εν τέλει απόλυτη προστασία από τις ελληνικές αρχές και ελάχιστοι ήταν εκείνοι που επί χρόνια γνώριζαν την πραγματική τους ταυτότητα και τους τόπους των κατοικιών τους, έχοντας προφανώς αναλάβει την επιτυχή έκβαση του σχεδίου της προστασίας τους. Μάλιστα, οκτώ χρόνια πριν είχε φημολογηθεί ότι κάποιοι από αυτούς διέμεναν σε κατασκήνωση στο Μάτι και κινδύνευσαν στην πολύνεκρη προ 8ετίας πυρκαγιά. Ποτέ κανείς δεν έμαθε αν αυτό ήταν αλήθεια και γενικά πού φυλάσσονταν οι οκτώ μετά την ολοκλήρωση της προσωρινής κράτησής τους, ορισμένοι από τους οποίους στο πέρασμα των ετών επανενώθηκαν και με μέλη των οικογενειών τους. Αυτό που είναι γνωστό ωστόσο σήμερα και επιβεβαιώνεται από τους δικηγόρους τους, είναι ότι εδώ και σχεδόν τέσσερα με πέντε χρονια κανείς τους δεν διαμένει πλέον στην Ελλάδα, καθώς δεν αισθάνονταν ασφαλείς στην χώρα.
Ούτως ή άλλως όλοι τους, στα υπομνήματα που είχαν καταθέσει σε Άρειο Πάγο και Συμβούλιο Επικρατείας για τις υποθέσεις τους, πέρα από την σταθερή άρνηση οποιαδήποτε κατηγορίας τους είχε αποδοθεί από την Τουρκία, επεσήμαιναν ότι δεν επιθυμούσαν να μείνουν μόνιμα στην Ελλάδα αλλά σκόπευαν εφόσον πάρουν άσυλο από τις ελληνικές αρχές, να φύγουν σε άλλες χώρες (μπαίνοντας πιθανά σε ειδικό πρόγραμμα για την προστασία τους, βάσει του οποίου θα τους δινόντουσαν άλλες ταυτότητες και θα έχτιζαν σε νεους τόπους μια νέα ζωή). Οι πιο πολλοί φέρονται να έφυγαν από την Ελλάδα εντός ΕΕ κυρίως για το Βέλγιο, δευτερευόντως για τη Γερμανία και ορισμένοι για τον μακρινό Καναδά, χωρίς κανείς να γνωρίζει σήμερα αν αυτοί ήταν οι τελικοί προορισμοί τους ή μόνον οι αρχικοί, μετά από τους οποίους θα χάνονταν για λόγους ασφαλείας ακόμα και για τις αρμόδιες υπηρεσίες τα Ίχνη τους.
Αν και έχει χαλαρώσει κάπως τα τελευταία χρόνια, η Άγκυρα συχνά - πυκνά φροντίζει με ανακοινώσεις του υπουργείου Εξωτερικών της να υπενθυμίζει την μη συνεργασία των τότε ελληνικών αρχών στο αίτημα που εξ αρχής είχε κατατεθεί για την παράδοση των «οκτώ». Έκτοτε και στο πέρασμα μιας ολόκληρης δεκαετίας από τότε, εκτιμάται ότι πιθανά να ανέρχονται και σε... δεκάδες χιλιάδες τα πρόσωπα που αυτοαποκαλούνται «αντικαθεστωτικοί» και με διάφορους τρόπους κατάφεραν να φύγουν από τον Τουρκία και να έρθουν στην Ελλάδα, αρκετά από τα οποία (περίπου ένας στους δύο) σπεύδουν να ζητήσουν από την Ελλάδα άμα τη αφίξει τους πολιτικό άσυλο, προκαλώντας συχνά εντάσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.