Το στίγμα της επερχόμενης Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ

Το στίγμα που θα επιδιώξει να δώσει η Ελλάδα, όταν σε λιγότερο από ένα χρόνο θα αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, παρουσίασε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, στα μέλη της επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της ελληνικής Βουλής.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Είναι ευκαιρία για την Ελλάδα να επαναβεβαιώσει την προσήλωσή της στο ευρωπαϊκό ιδεώδες. Την ίδια στιγμή ωστόσο θα πρέπει να επιλέξουμε με σύνεση και να παρέμβουμε με επίγνωση, σε πεδία πολιτικής που ανταποκρίνονται και εξυπηρετούν ταυτόχρονα και ευρωπαϊκές αλλά και εθνικές επιδιώξεις», σημείωσε μεταξύ άλλων στην ομιλία του ο Έλληνας υφυπουργός Εξωτερικών.

Σύμφωνα με τον Τάσο Χατζηβασιλείου, οι κατ΄αρχήν βασικές προτεραιότητες είναι θεματικές στις οποίες έχει συμβάλει η ελληνική task force (διυπουργική), στην οποία εκλήθησαν και καταθέσουν τις προτάσεις τους τα υπουργεία. Αυτές θα εξελίσσονται και θα συμπληρώνονται όσο θα πλησιάζει η ώρα της ανάληψης της Προεδρίας με βάση και τις διεθνείς εξελίξεις.

Οι βασικές προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας

1. Ασφάλεια και Άμυνα: Στόχος η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας της αμυντικής βιομηχανίας, μέσω της διαμόρφωσης ισχυρής ενιαίας αγοράς για την άμυνα. Τόνωση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων. Ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Έμφαση στην επιχειρησιακή ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ.

2. Ανταγωνιστικότητα: Ενίσχυση της βιομηχανικής πολιτικής στη βάση των καθαρών τεχνολογιών και της καινοτομίας. Εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς με βάση τον οδικό χάρτη One Europe One Market. Αντιμετώπιση προκλήσεων στην ενεργειακή ασφάλεια-αγορά ενέργειας-ενίσχυση συνδεσιμότητας. Ιδίως η ενίσχυση της συνδεσιμότητας πρέπει να διαλαμβάνει όχι μόνο τον τομέα της ενέργειας αλλά και την ψηφιακή τεχνολογία και τις μεταφορές. Έμφαση στην ισόρροπη και δίκαιη μετάβαση με όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, μέσω δομημένης πολιτικής συνοχής, στο πλαίσιο του υπό διαπραγμάτευση πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Έμφαση στους ίσους όρους ανταγωνισμού στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ειδική πρόνοια για όσες είναι τουριστικού χαρακτήρα. Μείωση γραφειοκρατίας και διοικητικών βαρών. Ισότιμη πρόσβαση όλων των επιχειρήσεων και των πολιτών στη σύγχρονη τεχνολογία.

3. Ανθεκτικότητα: Οι στόχοι έχουν σχέση και με την κοινωνική ανθεκτικότητα και με την αυξανόμενη ετοιμότητας έναντι φυσικών και εξωτερικών απειλών. Έμφαση σε ευέλικτες αποτελεσματικές και διασυνδεδεμένες, με την αγορά, πολιτικές εκπαίδευσης και δεξιοτήτων, διασφάλιση επαγγελματικών δικαιωμάτων, πνευματικής ιδιοκτησίας, έμφαση στο περιβάλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Επανεξέταση των όρων πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Προσιτή στέγαση. Δημογραφικό. Κοινωνικές προκλήσεις γενικότερα. Ενίσχυση δυνατότητας ταχείας αντίδρασης της Ένωσης έναντι συρράξεων αλλά και άλλων αναδυόμενων απειλών (φυσικές, υβριδικές, υγειονομικές απειλές, κυβερνοαπειλές κ.ο.κ.). Αξιοποίηση της τεχνολογίας με έμφαση στην ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών. Προστασία πολιτικής κληρονομιάς.

4. Διεύρυνση: Η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστήσει, μέσα από όλες τις Προεδρίες, στη διαδικασία αυτή και επιθυμεί να συνεχιστεί η πορεία της διεύρυνσης σύμφωνα με τις καθιερωμένες αρχές και πρακτικές της μεθοδολογίας που ισχύουν από το 2020, με έμφαση, πέρα από την Ουκρανία και τη Μολδαβία, στα δυτικά Βαλκάνια. Ειδικά για την Ελλάδα, θα ήταν επιθυμητή η ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με μια τουλάχιστον υποψήφια χώρα, στη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας. Με όρους ετοιμότητας, σήμερα πιο μπροστά βρίσκεται το Μαυροβούνιο.

5. Συνολική Προσέγγιση Μετανάστευσης: Έμφαση στην εξωτερική διάσταση αυτού του πολύ σοβαρού ζητήματος, για την Ελλάδα, ειδικά σε συνεργασία με τρίτες χώρες προέλευσης και διέλευσης, για την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης. Συζήτηση για το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου το οποίο έχει τεθεί σε εφαρμογή εδώ και ένα μήνα, να αξιολογηθεί ώστε να διερευνηθούν πιθανά σημεία βελτιώσεων και προσαρμόσεων για είναι πιο αποδοτικό. Συζήτηση για ένα κοινό αποτελεσματικό σύστημα επιστροφών, που αφορά όλες τις χώρες που έχουν εξωτερικά σύνορα, όπως είναι η Ελλάδα. Ασφάλεια συνόρων. Καταπολέμηση οργανωμένου εγκλήματος. Human Trafficking. Δυνατότητες ελεγχόμενης νόμιμης μετανάστευσης.

6. Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική - Θαλάσσια Ασφάλεια: Στην προμετωπίδα τίθεται η προάσπιση του διεθνούς εμπορίου, των κρίσιμων υποδομών, του θαλάσσιου οικοσυστήματος, της ενεργειακής ασφάλειας και γεωπολιτικής σταθερότητας, βάσει του διεθνούς δικαίου και της σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Έμφαση στην αντιμετώπιση πολυσχιδών απειλών στη Θάλασσα. Ανάδειξη της ναυτιλίας, ως στρατηγικού καταλύτη, για την ανταγωνιστικότητα, ανθεκτικότητα, ασφάλεια μέσα στην ΕΕ. Μετασχηματισμός λιμένων της ΕΕ σε κόμβους γαλάζιας οικονομίας, βιώσιμου και ασφαλούς εμπορίου. Προστασία της νησιωτικότητας με έμφαση σε πολλαπλούς τομείς, όπως η συνδεσιμότητα, οι επενδύσεις, η ενεργειακή ασφάλεια, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι στον σχεδιασμό για την Ελληνική Προεδρία, έχει περιληφθεί και η προβολή της Ελλάδας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με όρους ενός εθνικού και ταυτόχρονα βαθιά ευρωπαϊκού αφηγήματος. Δηλαδή, «ένα αφήγημα που θα προβάλλει την αφοσίωση της χώρας στην ευρωπαϊκή ιδέα, την επιτυχή της πορεία και τα επιτεύγματα των τελευταίων χρόνων, σε επίπεδο δημοσιονομικών στόχων και αναπτυξιακής δυναμικής, να δείξει την ικανότητά της να υπηρετεί με συνέπεια τους μεγάλους κοινούς ευρωπαϊκούς στόχους».

Όπως διευκρίνισε ο υφυπουργός Εξωτερικών, οι προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας θα παρουσιαστούν στο πρώτο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, δηλαδή αφού ξεκινήσει η Ελληνική Προεδρία, ήτοι στις αρχές Ιουλίου 2027.

Όσον αφορά την εκπόνηση των εθνικών προτεραιοτήτων του προγράμματος της Ελληνικής Προεδρίας, στις τελευταίες συναντήσεις της TASK FORCE (διυπουργική), όλα τα υπουργεία εκλήθησαν να υποβάλουν τις συνεισφορές τους, ούτως ώστε να ξεκινήσει και η επεξεργασία του εθνικού προγράμματος. «Έχουμε καταλήξει στις βασικές θεματικές βασιζόμενοι πάντοτε στο 18μηνο πρόγραμμα του τρίο» (σ.σ. οι τρεις προεδρίες του 18μηνου Ιρλανδία-Λιθουανία-Ελλάδα), τόνισε ο υφυπουργός Εξωτερικών.

Η Ελληνική Προεδρία θα δώσει έμφαση στις έξι προαναφερόμενες ξεχωριστές θεματικές, αν και, όπως διευκρίνισε, όσα παρουσιάστηκαν σήμερα δεν είναι οριστικά ούτε υποδηλώνεται κάποια ιεράρχηση μεταξύ τους. «Είναι σε γενικές γραμμές οι προτεραιότητές μας που θα εξειδικευθούν όσο θα περνάει ο καιρός και θα πλησιάζουμε στην έναρξη του δικού μας εξαμήνου και με βάση της τρέχουσες εξελίξεις διεθνώς», είπε ο Τάσος Χατζηβασιλείου.

Κοινό πρόγραμμα προτεραιοτήτων του «τρίο»

Αναφερόμενος στην εκπόνηση του κοινού προγράμματος προτεραιοτήτων της τριάδας, των επομένων προεδριών -Ιρλανδία, Λιθουανία, Ελλάδα-, ο υφυπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων ότι ακολούθησε επεξεργασία μεταξύ των τριών κρατών και σε επίπεδο Βρυξελλών και με τη συμβολή της ΓΓ του Συμβουλίου της Κομισιόν αλλά και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. Η επεξεργασία του κοινού προγράμματος ολοκληρώθηκε σε επίπεδο των τριών χωρών τον περασμένο Μάιο ενώ το τελικό κείμενο παρουσιάστηκε από τους τρεις υπουργούς τον περασμένο Ιούνιο.

Το κοινό πρόγραμμα του «τρίο» έχει τρεις βασικές θεματικές «ελεύθερη και δημοκρατική ευρώπη-ισχυρή και ασφαλής Ευρώπη -ευημερούσα και ανταγωνιστική Ευρώπη».

«Κάθε κράτος καταρτίζει τις βασικές οριζόντιες δικές του προτεραιότητες και το αναλυτικότερο εξαμηνιαίο πρόγραμμα με τις ειδικότερες στοχεύσεις στη δική του προεδρία. Με τον καθορισμό των προτεραιοτήτων, δίνεται η δυνατότητα στην εκάστοτε προεδρία να προωθήσει δράσεις στις οποίες αποδίδει ιδιαίτερη σημασία και να θέσει, ως ένα βαθμό, τη δική της σφραγίδα στην ενωσιακή πορεία, πάντα με προσήλωση στην κοινή ευρωπαϊκή ιδέα», είπε ο υφυπουργός Εξωτερικών. Αυτές οι βασικές προτεραιότητες, σημείωσε, συγκεκριμενοποιούνται στο πρόγραμμα της προεδρίας στο οποίο λαμβάνεται εξίσου υπόψη και η ροή του νομοθετικού προγραμματισμού και έργου της ΕΕ αλλά και η διεθνής συγκυρία, με μια απαραίτητη ευελιξία, «διότι υπάρχουν διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες που υποχρεώνουν την προεδρία κάθε φορά να αναπροσαρμόζει το στόχο της».

Ιδίως για τις μεταβαλλόμενες συνθήκες και πως αυτές επηρεάζουν κάθε προεδρία, ο υφυπουργός Εξωτερικών επικαλέστηκε την περίπτωση της Κυπριακής Προεδρίας η οποία ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία. «Οι αδελφοί μας Κύπριοι κλήθηκαν να διαχειριστούν και έκτακτες συνθήκες (πόλεμος στη Μ. Ανατολή) και το έπραξαν χωρίς να χαθεί ο προσανατολισμός της Προεδρίας τους. Αυτό είναι πολύ σημαντικό και αξίζουν τα θερμά μας συγχαρητήρια», τόνισε ο κ. Χατζηβασιλείου.