Ο Γερμανός αξιωματούχος της AfD Φάμπιαν Κόιμπελ σχολιάζει τις εκδηλώσεις στο Βερολίνο για την επέτειο της Εξέγερσης της Βαρσοβίας, αποκαλεί τους συμμετέχοντες «διψασμένα για λύπηση αιώνια θύματα» και τους Πολωνούς «Αφροαμερικανούς της Ευρώπης».
Την Κυριακή 1η Αυγούστου, ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Nowa Nadzieja, Σλαβομίρ Μέντσεν, συγκέντρωσε μια ομάδα υποστηρικτών για να τιμήσει την 82η επέτειο από το ξέσπασμα της Εξέγερσης της Βαρσοβίας. Συγκεντρωμένοι μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου κρατούσαν κόκκινες φωτοβολίδες και πανό με συνθήματα στα αγγλικά· το ένα υπενθύμιζε τις χιλιάδες παιδιών που σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, το άλλο έγραφε «Ποτέ δεν θα ξεχάσουμε».
Στον ήχο του πολωνικού εθνικού ύμνου, ύψωσαν αγγελτήρια θανάτου με τα ονόματα ανήλικων θυμάτων των γερμανικών εγκλημάτων του Αυγούστου 1944, φωνάζοντας συνθήματα προς τιμήν των εξεγερμένων, όπως «Τιμή και δόξα στους ήρωες». Σημαντικό είναι ότι η εκδήλωση είχε καθαρά αυθόρμητο χαρακτήρα, δεν αποτελούσε μέρος των επίσημων κρατικών τελετών και ήταν αποκλειστικά πρωτοβουλία του ηγέτη της Nowa Nadzieja.
Κόιμπελ: «πακέτο χαρτομάντιλα ως αποζημίωση»
Η εκδήλωση που οργάνωσε ο Σλαβομίρ Μέντσεν προκάλεσε σχόλια μεταξύ Γερμανών πολιτικών, μεταξύ των οποίων και του στελέχους της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), Φάμπιαν Κόιμπελ. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ υποστήριξε ότι «οι Αφροαμερικανοί της Ευρώπης επιστρέφουν πάλι στη ρουτίνα του θύματος», χαρακτηρίζοντας το σύνολο της σκηνής «εξευτελιστική στιγμή» για τη γερμανική πρωτεύουσα.
Κατηγόρησε επίσης τους συμμετέχοντες στη διαδήλωση για έλλειψη αξιοπρέπειας, γράφοντας: «Αυτοί οι σοβινιστές-θύματα (...) δεν έχουν καμία αίσθηση αξιοπρέπειας και αληθινού μεγαλείου, ούτε καν ντρέπονται γι’ αυτό. Να τους δώσουμε ένα πακέτο χαρτομάντιλα ως πολεμικές αποζημιώσεις;».
Σε ξεχωριστή ανάρτηση, που περιείχε βίντεο το οποίο είχε δημοσιεύσει νωρίτερα ο ίδιος ο Μέντσεν, ο Κόιμπελ αποκάλεσε τους διαδηλωτές «αιώνια θύματα που διψούν για οίκτο». Υποστήριξε επίσης ότι καμία αντίστοιχη διαδήλωση δεν θα οργανωνόταν στη Μόσχα και πρόσθεσε ότι οι Πολωνοί υποφέρουν από «σύμπλεγμα κατωτερότητας».
Όχι για πρώτη φορά
Δεν είναι η πρώτη εκδήλωση αυτού του είδους ρητορικής από τον Κόιμπελ. Παρόμοιες τοποθετήσεις είχαν εμφανιστεί και νωρίτερα, μεταξύ άλλων τον Νοέμβριο του 2025, για τις οποίες είχε ενημερώσει τότε και το Euronews. Σε μία από τις αναρτήσεις του στην πλατφόρμα Χ είχε δηλώσει, ότι «οι Πολωνοί αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως ένα μεγάλο, αξιολύπητο θύμα της ευρωπαϊκής ιστορίας. Είναι απλώς οι Αφροαμερικανοί της Ευρώπης».
Τότε αφορμή για την κριτική του ήταν η υπόθεση του Βολοντίμιρ Ζουράβλοφ, ενός Ουκρανού που η γερμανική εισαγγελία υποψιαζόταν για συμμετοχή στην ενέργεια δολιοφθοράς των αγωγών Nord Stream τον Σεπτέμβριο του 2022, του οποίου την έκδοση στη Γερμανία η Πολωνία είχε αρνηθεί.
Ο Κόιμπελ υποστήριζε τότε ότι η Πολωνία αποτελεί για τη Γερμανία απειλή «μεγαλύτερη από τη Ρωσία ή οποιονδήποτε άλλον» και ότι είναι η χώρα με την πιο «αντιγερμανική ρητορική και πρακτική». Επικαλούνταν μάλιστα προηγούμενη δήλωση του συμπροέδρου της AfD, Τίνο Κρουπάλα, ο οποίος σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο ZDF είχε προειδοποιήσει για μια πιθανή απειλή από την πλευρά της Πολωνίας.
Τότε, μιλώντας στο Euronews, είχε σχολιάσει την υπόθεση ο Τόμας Φρέλιχ, Γερμανός πολιτικός της AfD πολωνικής καταγωγής και ευρωβουλευτής (Ομάδα Κυρίαρχων Εθνών). Είχε δηλώσει τότε:
«Διαφωνώ απολύτως με αυτή τη δήλωση. Οι Πολωνοί είναι ένα έθνος με πλούσια ιστορία, για την οποία θα έπρεπε να είναι περήφανοι. Αυτή η ιστορία περιλαμβάνει τόσο θριάμβους όσο και ήττες. Ωστόσο, οι θριάμβοι θα έπρεπε να παίζουν τον κύριο ρόλο στην πολιτική μνήμης, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με την Πορεία της Ανεξαρτησίας. Η τάση προς τη μαρτυρολογία είχε άλλωστε ήδη επικριθεί από τον Ρομάν Ντμόφσκι στο έργο του “Σκέψεις ενός σύγχρονου Πολωνού”», είχε δηλώσει ο Τόμας Φρέλιχ στο Euronews.
Αποστασιοποίηση από τον κομματικό του συνάδελφο
Ο ευρωβουλευτής Τόμας Φρέλιχ αντιμετώπισε με μεγαλύτερη απόσταση την εκδήλωση που διοργάνωσε ο Μέντσεν στο Βερολίνο. Κατά την άποψή του, η τιμή στα θύματα γεγονότων που εκτυλίχθηκαν σε μια συγκεκριμένη πρωτεύουσα θα πρέπει να αποτίεται ακριβώς εκεί και όχι στο εξωτερικό:
«Όσοι τιμούν τα θύματα της δικής τους πρωτεύουσας δεν θα έπρεπε να το κάνουν σε μια ξένη πρωτεύουσα. Με αυτόν τον τρόπο η μνήμη εκφυλίζεται γρήγορα σε μια πρόκληση χωρίς πολιτική αξία, μόνο για μερικά κλικ και like. Όταν είσαι στη Ρώμη, να πράττεις όπως οι Ρωμαίοι».
Σε άλλο σχόλιο, γραμμένο στα πολωνικά, ανέφερε ότι κατάγεται από οικογένεια συμμετεχόντων στην Εξέγερση της Βαρσοβίας και τόνισε ότι αυτή η κοινότητα απευθύνει κάθε χρόνο έκκληση για αξιοπρεπή τιμή της επετείου.
Το Euronews ζήτησε από τον Τόμας Φρέλιχ σχόλιο τόσο για τις τελευταίες δηλώσεις του Φάμπιαν Κόιμπελ όσο και για την εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σλαβομίρ Μέντσεν στην Πύλη του Βρανδεμβούργου. Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, ωστόσο, δεν είχαμε λάβει απάντηση.
Ο Φάμπιαν Κόιμπελ (το πραγματικό του όνομα είναι Küble) δεν κατέχει επίσημη θέση στα ομοσπονδιακά όργανα της AfD ούτε διαθέτει κοινοβουλευτική έδρα. Η πολιτική του εμπειρία περιορίζεται κυρίως στη δράση του στη νεολαία του κόμματος στη Σαξονία, τη Junge Alternative. Σήμερα επικεντρώνεται στην τοπική πολιτική στη Δρέσδη, ενώ ταυτόχρονα είναι ιδιαίτερα δραστήριος σχολιαστής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.