Επίθεση με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας και άλλες υβριδικές, συμβατικές δράσεις κατά της Γερμανίας πληθαίνουν. Ο υπ. Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντομπρίντ μιλά για νέα απειλή.
«Έχουμε να κάνουμε με μια υβριδική απειλή». Με αυτά τα λόγια, ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ (CSU) κατέστησε σαφές, μετά τον εντοπισμό ενός drone φορτωμένου με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας, πόσο σοβαρά αξιολογούν οι αρχές ασφαλείας την παρούσα κατάσταση.
Προς το παρόν παραμένει ασαφές ποιος βρίσκεται πίσω από την πιθανή απόπειρα επίθεσης. Ο Ντόμπριντ μιλά μέχρι στιγμής μόνο για «ξένες δυνάμεις». Οι έρευνες συνεχίζονται. Ωστόσο, ειδικοί σε θέματα ασφάλειας και πολιτικοί υποψιάζονται ότι η Γερμανία ενδέχεται να βρίσκεται όλο και περισσότερο στο στόχαστρο ενός ρωσικού «σκιώδους πολέμου».
«Γίνεται σίγουρα πιο επιθετικό», λέει ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Χανς-Γιάκομπ Σίντλερ στο Euronews. «Κατά την εκτίμησή μου, αυτό οφείλεται στο ότι, παρά όλη τη ρητορική, τα πράγματα δεν πηγαίνουν ιδιαίτερα καλά για τη Ρωσία στην Ουκρανία». Γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ανακοινωθούν επιτυχίες.
Ο Σίντλερ υπενθυμίζει τα «εξευτελιστικά πλήγματα στην υποδομή» της Ρωσίας από ουκρανικούς πυραύλους και drones τις τελευταίες εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων logistics, σε ορισμένες περιπτώσεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο. «Και αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να είναι η απάντηση, δηλαδή: μπορείτε να χτυπάτε εκεί, εμείς θα χτυπάμε παντού».
Για την επίθεση στη Λειψία, ο ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας Πίτερ Νόιμαν εξέφρασε, μέσω podcast της BILD, την έκπληξή του που ο Ντόμπριντ δεν κατονόμασε ρητά τη Ρωσία. Όταν οι αρχές ασφαλείας μιλούν για «υβριδικές απειλές», στις περισσότερες περιπτώσεις εννοούν τη Ρωσία, υποστήριξε ο Νόιμαν.
Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας Χανς-Γιάκομπ Σίντλερ δεν συμμερίζεται αυτή την απογοήτευση. «Δεν υπάρχει ακόμη καμία απόδειξη ότι πρόκειται για τη Ρωσία». Αν δεν καταστεί δυνατή η ταυτοποίηση των χειριστών του drone, για παράδειγμα μέσω υποκλοπής επικοινωνίας, τότε «θα είναι δύσκολο να αποδοθεί με τρόπο που να στέκει δικαστικά το περιστατικό στη Ρωσία».
«Γι’ αυτό και είναι απολύτως κατανοητή η μεγάλη επιφυλακτικότητα του υπουργού Εσωτερικών», συνεχίζει ο Σίντλερ. «Αν ο υπουργός Εσωτερικών πει ‘Ρωσία’, το ερώτημα που τίθεται αυτομάτως είναι: επίθεση στη Γερμανία, επίθεση στο ΝΑΤΟ, Άρθρο 4, ναι ή όχι; Επομένως, οι πολιτικές συνέπειες μιας δήλωσης προς αυτή την κατεύθυνση, από έναν πολιτικό αρμόδιο για το θέμα, θα ήταν τεράστιες».
Όταν ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ θεωρεί ότι η ασφάλειά του απειλείται, μπορεί βάσει του Άρθρου 4 να ζητήσει διαβουλεύσεις στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, κάτι που δεν ισοδυναμεί ακόμη με στρατιωτική συνδρομή σύμφωνα με το Άρθρο 5.
Σειρά ύποπτων περιστατικών;
Το αεροδρόμιο της Λειψίας δεν είναι η μόνη υπόθεση που εγείρει αυτή τη στιγμή ερωτήματα. Μέσα σε λίγες ημέρες πολλαπλασιάστηκαν τα περιστατικά με σύνδεση στη Γερμανία.
Στη Μαύρη Θάλασσα, το φορτηγό πλοίο «Emil» γερμανικής (αμβουργιανής) ναυτιλιακής εταιρείας δέχτηκε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, επίθεση από ρωσικά drones. Το πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες και το πλήρωμα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σκάφος. Η Ρωσία επιβεβαίωσε επιθέσεις εναντίον φορτηγών πλοίων στην περιοχή, ισχυρίστηκε όμως ότι μετέφεραν στρατιωτικό υλικό προς την Ουκρανία. Μέχρι στιγμής αυτό δεν μπορεί να επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Σχεδόν ταυτόχρονα, ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις στην Ουκρανία κατέστρεψαν αποθήκες γερμανικών εταιρειών. Μεταξύ άλλων επλήγησαν οι Bosch, Liqui Moly και Puma. Η κεντρική αποθήκη της Liqui Moly, μάρκας που ανήκει στον όμιλο Würth, στο Κίεβο καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά. Η Liqui Moly παράγει, μεταξύ άλλων, λιπαντικά κινητήρων και σημαντικά βιομηχανικά λιπαντικά για μηχανήματα.
Προστίθενται αναφορές για πιθανά σχέδια επιθέσεων εναντίον γερμανικών αμυντικών εταιρειών. Όπως έγινε τώρα γνωστό, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας παραγωγής drones Donaustahl φέρεται να παρακολουθήθηκε από ύποπτους ρώσους πράκτορες.
Στη δημόσια σφαίρα, τα περιστατικά με υποτιθέμενη ρωσική εμπλοκή φαίνονται να πληθαίνουν. Πλησιάζει όντως η απειλή από τη Μόσχα πιο κοντά σε εμάς;
«Αυτό το κύμα υβριδικής πολεμικής δράσης χτίζεται στην πραγματικότητα από το 2014, αργά αλλά σταθερά, με ολοένα και μεγαλύτερη επιθετικότητα. Το 2014 ξεκίνησε με παραπληροφόρηση και δυσφήμιση, καθώς και με κυβερνοεπιθέσεις. Μετά το 2022 προστέθηκαν σαμποτάζ, ‘αναλώσιμοι πράκτορες’, αποσταθεροποίηση της πολιτικής υποδομής, επιθετική κατασκοπεία με drones», λέει ο Χανς-Γιάκομπ Σίντλερ.
Ο ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας θυμίζει επίσης την επίθεση με δέμα-βόμβα στο αεροδρόμιο της Λειψίας το 2024. Το δέμα εξερράγη πριν φορτωθεί σε αεροσκάφος της DHL. Διαφορετικά, θα μπορούσε να έχει οδηγήσει σε συντριβή.
Για αυτό το περιστατικό η Ρωσία θεωρείται με μεγάλη πιθανότητα υπεύθυνη, σύμφωνα με τον Σίντλερ. Στις βαλτικές χώρες δικάζονται άτομα «που φέρονται να ευθύνονται γι’ αυτό και φαίνεται να έχουν σχέσεις με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών».
Βρέθηκαν γερμανοί μάνατζερ στο στόχαστρο;
«Να μην ξεχνάμε την ‘προετοιμασμένη δολοφονική επίθεση εναντίον της Rheinmetall’», σημειώνει ο Σίντλερ. Το 2024, δυτικές μυστικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει για επίθεση που φερόταν να σχεδιάζει η Ρωσία εναντίον του διευθύνοντος συμβούλου της Rheinmetall, Άρμιν Παπέργκερ. Σύμφωνα με τις γερμανικές και αμερικανικές αρχές, το σχέδιο φέρεται να αποτράπηκε προτού υλοποιηθεί.
Ιδιαίτερα ευαίσθητες είναι τώρα οι αναφορές για πιθανά σχέδια επίθεσης εναντίον ενός ακόμη γερμανού στελέχους της αμυντικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με έρευνες της εφημερίδας ZEIT, ο διευθύνων σύμβουλος του κατασκευαστή drones Donaustahl φέρεται να παρακολουθήθηκε επί μήνες από υποτιθέμενους ρώσους πράκτορες. Οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν την υποψία ότι προετοιμαζόταν επίθεση. Ο μάνατζερ βρίσκεται πλέον υπό αστυνομική προστασία.
Πολλοί ύποπτοι συνελήφθησαν στη Γερμανία, την Ισπανία και στα σύνορα Σερβίας–Ουγγαρίας. Εναντίον τους διεξάγονται έρευνες, μεταξύ άλλων, για υποψία κατασκοπείας υπέρ ξένης μυστικής υπηρεσίας.
Τι σημαίνει «υβριδικός πόλεμος»;
Ειδικοί κάνουν λόγο εδώ και χρόνια για τον λεγόμενο υβριδικό πόλεμο. Πρόκειται για επιθέσεις κάτω από το κατώφλι μιας ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Σε αυτές περιλαμβάνονται σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, κατασκοπεία, παραπληροφόρηση ή επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.
Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ μίλησε στη Λειψία σε αυτό το πλαίσιο και για μια «κούρσα εξοπλισμών». Τα σύγχρονα drones αναπτύσσονται σκόπιμα έτσι ώστε να παρακάμπτουν τα υφιστάμενα αμυντικά συστήματα. Σύμφωνα με την ένωση αεροδρομίων ADV, αρκετά μεγάλα γερμανικά αεροδρόμια εξακολουθούν να περιμένουν τα εξαγγελθέντα συστήματα για την ανίχνευση και αντιμετώπιση drones.
Ειδικοί σε θέματα ασφάλειας, όπως ο Χανς-Γιάκομπ Σίντλερ, προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι ο πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο μέτωπο της Ουκρανίας. Το πού ακριβώς περνά η γραμμή ανάμεσα στην κλασική κατασκοπεία, το σαμποτάζ και μια υβριδική επίθεση αναμένεται να αποτελέσει θέμα πολιτικής συζήτησης τις επόμενες εβδομάδες.