Το υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης δαπάνησε πάνω από 22 εκατ. για τον εκσυγχρονισμό 11 Canadair, αλλά δεν πρόλαβε την προθεσμία της ΕΕ ενώ η χώρα πλήττεται από ιστορικά κύματα πυρκαγιών.
Η προθεσμία έληγε στις 30 Ιουνίου. Δέκα ημέρες αργότερα, στις 10 Ιουλίου, το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης κήρυξε τη σύμβαση άκυρη. Στο μεταξύ, κανένα εκσυγχρονισμένο αεροσκάφος.
Η ιστορία ξεκίνησε το 2022. Η κυβέρνηση χαρακτήρισε «επείγουσα» την αναβάθμιση των Canadair CL-215T, των παλαιότερων υδροπλάνων του κράτους, και εξασφάλισε για τον σκοπό αυτό 22,8 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια. Τα χρήματα προορίζονταν για τον σχεδιασμό, την πιστοποίηση και την εγκατάσταση 11 κιτ εκσυγχρονισμού. Το ίδιο υπουργείο είχε προειδοποιήσει τότε ότι η μη υλοποίηση του σχεδίου θα μπορούσε να μειώσει «σημαντικά» την ικανότητα της Ισπανίας να καταστέλλει πυρκαγιές.
Στόχος: τουλάχιστον δέκα εκσυγχρονισμένα αεροσκάφη
Η δέσμευση αυτή εντάχθηκε επίσης ως ένα από τα ορόσημα του ευρωπαϊκού Σχεδίου Ανάκαμψης: έπρεπε να υπάρχουν τουλάχιστον δέκα εκσυγχρονισμένα αεροσκάφη πριν από τον Ιούνιο του 2026. Η προθεσμία έφτασε και δεν είχε αναβαθμιστεί κανένα. Δέκα ημέρες αργότερα, το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης έκλεισε τον φάκελο. Τα χρήματα που θα χρησιμοποιούνταν για τον εκσυγχρονισμό του στόλου θα κατευθυνθούν τώρα σε άλλα έργα, αυτή τη φορά για τη βιοποικιλότητα.
Γιατί απέτυχε; Το υπουργείο αποδίδει την ευθύνη στον κατασκευαστή, ο οποίος ζήτησε επιπλέον δύο εκατομμύρια ευρώ πέραν όσων είχαν συμφωνηθεί, κάτι που θεωρούν παράνομο βάσει της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων. Επιπλέον, μία από τις εταιρείες του έργου προσέφυγε κατά αλλαγών που είχαν ενταχθεί στη σύμβαση και οι οποίες, όπως υποστηρίζει, δεν προβλέπονταν από την αρχή.
Ο ισπανικός στόλος
Στο μεταξύ, ο πραγματικός στόλος πληρώνει το τίμημα. Η Ισπανία διαθέτει 14 υδροπλάνα: δέκα CL-215T (τα παλαιά που επρόκειτο να εκσυγχρονιστούν) και τέσσερα νεότερα CL-415. Όμως για μεγάλο μέρος του καλοκαιριού μόλις επτά ήταν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η έλλειψη αεροσκαφών ανάγκασε τη χώρα να ζητήσει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση: η Ιταλία και η Ελλάδα έστειλαν τέσσερα Canadair CL-415, δύο η κάθε χώρα, για να ενισχύσουν το ισπανικό δυναμικό στη διάρκεια της αντιπυρικής εκστρατείας.
Και η οριστική λύση θα αργήσει χρόνια να έρθει. Τα πρώτα νέα υδροπλάνα που έχει παραγγείλει η Ισπανία δεν πρόκειται να παραδοθούν πριν από το 2028, και τα τελευταία δεν αναμένονται πριν από το 2031. Με άλλα λόγια, από την ακύρωση του εκσυγχρονισμού μέχρι την άφιξη των νέων αεροσκαφών θα μεσολαβήσουν αρκετά χρόνια, στη διάρκεια των οποίων η Ισπανία θα συνεχίσει να βασίζεται σε έναν στόλο που η ίδια η κυβέρνηση είχε χαρακτηρίσει, πριν από τέσσερα χρόνια, ως επείγον αντικείμενο αναδιάρθρωσης.