«Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο ανακοίνωσε σήμερα (19 Αυγούστου) η Ελλάδα και το οποίο καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα επιφέρει καμία έννομη συνέπεια για την Τουρκία« δήλωσε εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε στην ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης για το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που ανακοίνωσε η Ελλάδα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Οντζού Κετσελί, σχολίασε πως «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο ανακοίνωσε σήμερα (19 Αυγούστου) η Ελλάδα και το οποίο καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα επιφέρει καμία έννομη συνέπεια για την Τουρκία, όπως ισχύει και με άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες της Ελλάδας, στο πλαίσιο των αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν παραχωρήθηκε στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.
Όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένως, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, καθώς και άλλες παρόμοιες ενέργειες, δεν πρόκειται να επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας ως προς τα ζητήματα του Αιγαίου.
Επαναλαμβάνουμε ότι θα πρέπει να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, και ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών σε τέτοιες θάλασσες. Υπογραμμίζουμε για ακόμη μία φορά ότι η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, παραμένει έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα.
Στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών περί Φιλικών Σχέσεων και Καλής Γειτονίας, της 7ης Δεκεμβρίου 2023, η Τουρκία εμμένει στη θέση της ότι για την επίλυση των ζητημάτων θα πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και συνολική προσέγγιση, με βάση το διεθνές δίκαιο, την αρχή της ευθυδικίας και τις σχέσεις καλής γειτονίας».
Τι αναφέρει το ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ
Σε ισχύ τέθηκε από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ της Ελλάδας), το οποίο επικαιροποιεί το καθεστώς χωροθέτησης έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης, με αυστηρότερα κριτήρια για την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου, της πολιτιστικής κληρονομιάς και των τοπικών κοινωνιών. Το νέο πλαίσιο, που αντικαθιστά εκείνο του 2008 και έχει ορίζοντα τους ενεργειακούς στόχους της χώρας έως το 2050, διαμορφώθηκε έπειτα από δημόσια διαβούλευση και γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων θεσμικών οργάνων.
Για τα φωτοβολταϊκά προβλέπονται εκτεταμένες ζώνες αποκλεισμού, μεταξύ άλλων σε περιοχές NATURA 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, υγροτόπους, εθνικούς δρυμούς, προστατευόμενα τοπία και περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, καθιερώνεται ανώτατο όριο κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς στο 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Μετά τη δημόσια διαβούλευση προστέθηκαν επιπλέον περιοχές αποκλεισμού και ειδικά κριτήρια για εγκαταστάσεις σε θάλασσα και λίμνες.
Αντίστοιχα, για τα αιολικά πάρκα θεσπίζονται σαφέστεροι περιορισμοί, με απαγόρευση εγκατάστασης, μεταξύ άλλων, στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, σε υγροτόπους Ραμσάρ, προστατευόμενα τοπία και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης. Περιορισμοί προβλέπονται επίσης για νησιά έκτασης κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης. Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου NATURA 2000, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών θα επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό συγκεκριμένες περιβαλλοντικές και τεχνικές προϋποθέσεις.
Οι προβλέψεις για θαλάσσιο και νησιωτικό χώρο
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ εισάγει αυστηρότερους κανόνες για τη χωροθέτηση έργων σε ολόκληρη τη χώρα, με ειδικές προβλέψεις για τον θαλάσσιο και νησιωτικό χώρο. Το πλαίσιο καλύπτει, μεταξύ άλλων, φωτοβολταϊκά και αιολικά έργα, καθώς και μονάδες αποθήκευσης, με στόχο την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050.
Σε ό,τι αφορά στον θαλάσσιο χώρο, θεσπίζονται ειδικά κριτήρια για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ. Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τα αλιευτικά πεδία, τα οποία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη χωροθέτηση εγκαταστάσεων στη θάλασσα, μαζί με την τήρηση των απαραίτητων αποστάσεων ασφαλείας. Για τα πλωτά φωτοβολταϊκά προβλέπονται επίσης περιοχές αποκλεισμού, όπως καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα. Το νέο πλαίσιο εντάσσει ευρύτερα τις θαλάσσιες ΑΠΕ στον συνολικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας.
Ειδικοί κανόνες προβλέπονται και για τη νησιωτική χώρα. Στα νησιά τίθενται περιορισμοί για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων, ιδιαίτερα σε όσα έχουν έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., ενώ κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου. Το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Παράλληλα, διευρύνονται οι ζώνες προστασίας και αποκλεισμού για έργα ΑΠΕ, με προβλέψεις για μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, ακτές κολύμβησης, απάτητες παραλίες, περιοχές NATURA 2000 και άλλες περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες. Συνολικά, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ διαμορφώνει κανόνες όχι μόνο για τη χερσαία και νησιωτική επικράτεια αλλά και για τον υπεράκτιο θαλάσσιο χώρο.
Γιατί αντιδρά η Άγκυρα;
Η αντίδραση της Άγκυρας εστιάζει στη χωρική διάσταση του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ στο Αιγαίο. Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει προβλέψεις για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ στον θαλάσσιο χώρο, καθώς και ειδικούς κανόνες για τα νησιά. Η Τουρκία συνδέει τις προβλέψεις αυτές με τις πάγιες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ως προς τις τουρκικές θέσεις και επαναφέροντας, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της κυριαρχίας επί γεωγραφικών σχηματισμών.