Αντι-drone τεχνολογίες δοκιμάζονται στην Ουκρανία: το πρόγραμμα ξεκινά με 10 εκατ. ευρώ και μπορεί να φτάσει τα 50, συμμετέχουν και ιταλικές εταιρείες
Η Ουκρανία μετατρέπεται σε πεδίο δοκιμών για τις antidrone τεχνολογίες του ΝΑΤΟ. Και η ιταλική αμυντική βιομηχανία προσπαθεί επίσης να μπει στο παιχνίδι, όπως εξηγεί το il Fatto Quotidiano (πηγή στα Ιταλικά).
Έντεκα ιταλικές εταιρείες έχουν επισημανθεί ως δυνητικά ενδιαφερόμενες για το πρόγραμμα UNITE – Brave NATO , την πρωτοβουλία μέσω της οποίας η Βορειοατλαντική Συμμαχία και το Κίεβο συνδυάζουν βιομηχανία, τεχνολογία και εμπειρία που έχει αποκτηθεί στο πεδίο της μάχης.
Το σχέδιο έχει πλέον περάσει στη φάση της πρακτικής εφαρμογής και ο πρώτος διαγωνισμός αφορά ένα από τα προβλήματα που έχουν γίνει κεντρικά στη σύγκρουση στην Ουκρανία: πώς εντοπίζονται, παρεμβάλλονται και καταρρίπτονται τα drones, από τα FPV μέχρι τα συστήματα της οικογένειας Shahed.
Ουκρανία: πεδίο δοκιμών για τον πόλεμο των drones
Η λογική του προγράμματος είναι απλή: ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατρέψει τα drones σε ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της σύγκρουσης και έχει παράγει, σε κάτι παραπάνω από τέσσερα χρόνια, μια τεράστια εμπειρία γύρω από τη χρήση τους και τις τεχνολογίες αντιμετώπισής τους.
Το ΝΑΤΟ θέλει λοιπόν να αξιοποιήσει άμεσα αυτό το κεφάλαιο επί του πεδίου. Όχι μόνο να σχεδιάζει συστήματα στα εργαστήρια, αλλά να τα δοκιμάζει στην Ουκρανία και να διαπιστώνει γρήγορα τι λειτουργεί πραγματικά.
Ο πρώτος διαγωνισμός του UNITE – Brave NATO, που ξεκίνησε το 2026, είναι αφιερωμένος στην άμυνα απέναντι σε μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα και στην αντιαεροπορική άμυνα. Το πρόγραμμα προβλέπει, μεταξύ άλλων, συστήματα προστασίας από FPV drones, λύσεις κατά των Shahed, τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου και συλλογής σημάτων, συστήματα πλοήγησης ικανά να λειτουργούν ακόμη και όταν το δορυφορικό σήμα παρεμβάλλεται, καθώς και τεχνολογίες αυτόνομης καθοδήγησης και πλατφόρμες μεγάλου ύψους.
Πρόκειται για σημαντική αλλαγή οπτικής: το Κίεβο δεν είναι μόνο η χώρα που λαμβάνει δυτικές τεχνολογίες, αλλά γίνεται και το μέρος όπου αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να δοκιμαστούν στην πράξη.
Στο τραπέζι 10 εκατ. ευρώ, με προοπτική να φτάσουν τα 50
Η πρώτη φάση χρηματοδότησης ανέρχεται σε περίπου 10 εκατ. ευρώ. Τα επιλεγμένα έργα μπορούν να λάβουν έως και 1 εκατ. ευρώ το καθένα, με τη χρηματοδότηση να απευθύνεται σε ομάδες που αποτελούνται από μία ουκρανική εταιρεία και μία εταιρεία χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Ο μηχανισμός έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των δύο βιομηχανιών: μια ουκρανική εταιρεία και ένας εταίρος από χώρα της Συμμαχίας πρέπει να υποβάλουν από κοινού τη λύση.
Το συνολικό πρόγραμμα είναι ωστόσο πολύ πιο φιλόδοξο. Μετά το πρώτο πιλοτικό στάδιο, ΝΑΤΟ και Ουκρανία προβλέπουν τη δυνατότητα να αυξήσουν έως και σε 50 εκατ. ευρώ τις χρηματοδοτήσεις για το UNITE – Brave NATO μέσα στο 2026. Το μερίδιο του ΝΑΤΟ χρηματοδοτείται μέσω του Comprehensive Assistance Package για την Ουκρανία, ενώ το Κίεβο δεσμεύει ισόποσο κονδύλι.
Και εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η Ιταλία
Μεταξύ των αμυντικών επιχειρήσεων από χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν επισημανθεί ως πιθανοί συμμετέχοντες περιλαμβάνονται 11 ιταλικές εταιρείες. Στα ονόματα που αναφέρονται στα έγγραφα συναντάμε τις Leonardo, Thales Alenia Space, Beretta, GmSpazio και Progetti Italiani Speciali, μαζί με άλλους φορείς του κλάδου.
Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η παρουσία στον κατάλογο των δυνητικά ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων δεν σημαίνει πως όλες έχουν ήδη υποβάλει προσφορά ή ότι έχουν επιλεγεί. Ο διαγωνισμός βρίσκεται ακόμη στη φάση συλλογής προτάσεων.
Η διαδικασία του ΝΑΤΟ έχει περάσει στη καθοριστική φάση τον Αύγουστο. Η NATO Communications and Information Agency (NCIA) είχε ορίσει την 18η Αυγούστου ως προβλεπόμενη ημερομηνία δημοσίευσης της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και την 8η Σεπτεμβρίου ως προθεσμία για την κατάθεση των προτάσεων.
Για τις ιταλικές εταιρείες η αναμέτρηση παραμένει ανοιχτή: θα πρέπει, σε συνεργασία με ουκρανό εταίρο, να διαμορφώσουν λύση ικανή να ανταποκριθεί σε πολύ συγκεκριμένες ανάγκες που έχουν αναδειχθεί από τον πόλεμο.
Από τα εργαστήρια στο μέτωπο
Αυτό είναι, στην ουσία, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του προγράμματος. Το ΝΑΤΟ επιχειρεί να μειώσει όσο γίνεται την απόσταση ανάμεσα σε ένα πρωτότυπο που αναπτύσσεται στη βιομηχανία και σε μια τεχνολογία που μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο.
Η Brave1, ο ουκρανικός πόλος αφιερωμένος στις τεχνολογίες άμυνας, και το ΝΑΤΟ έχουν δομήσει το πρόγραμμα πάνω στη συνεργασία μεταξύ εταιρειών των δύο πλευρών. Οι λύσεις που θα φτάσουν στον τελικό γύρο πρέπει να υποβληθούν σε δοκιμές στην Ουκρανία: το πεδίο της μάχης μετατρέπεται έτσι και σε τεχνολογικό χώρο δοκιμών.
Και η κούρσα δεν αφορά μόνο τα Shahed. Το ΝΑΤΟ θεωρεί πλέον τα drones στοιχείο ικανό να αλλάξει τον ίδιο τον τρόπο διεξαγωγής των πολεμικών επιχειρήσεων. Γι’ αυτό, παράλληλα με την πρωτοβουλία UNITE – Brave NATO, τρέχει και το NATO's Drone Edge, το πρόγραμμα που ανακοινώθηκε στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας το 2026 και προβλέπει επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων σε συστήματα αντι-drone την επόμενη πενταετία.
Η κατεύθυνση είναι η δημιουργία μιας νέας αλυσίδας στην αμυντική βιομηχανία: περισσότερα drones, αλλά κυρίως περισσότερες τεχνολογίες για τον εντοπισμό, την παρεμπόδιση και την εξουδετέρωσή τους.
Και σε αυτή την κούρσα η Ουκρανία έχει εξελιχθεί στο πιο χειροπιαστό εργαστήριο που έχει στη διάθεσή του το ΝΑΤΟ. Για την ιταλική βιομηχανία, με 11 εταιρείες ανάμεσα σε όσες εμφανίζονται ως δυνητικά ενδιαφερόμενες για τον πρώτο διαγωνισμό, πρόκειται και για ευκαιρία να δοκιμάσει δεξιότητες που εκτείνονται από τους αισθητήρες και τα ηλεκτρονικά μέχρι το διάστημα και τον ηλεκτρονικό πόλεμο.