Για τον άνθρωπο είναι ακίνδυνα, η παρουσία τους όμως μπορεί να δείξει πολλά για την κατάσταση της Βόρειας Θάλασσας.
Στη Σύλτ, την Κυριακή και τη Δευτέρα, 23 και 24 Αυγούστου, ξεβράστηκαν αρκετές υποτροπικές μέδουσες. Σύμφωνα με τη Schutzstation Wattenmeer (πηγή στα Γερμανικά) πρόκειται για τον πρώτο καταγεγραμμένο εντοπισμό του είδους στη Γερμανία.
Τα ζώα, που έχουν μήκος μόλις λίγων εκατοστών, έχουν ασυνήθιστη εμφάνιση: πάνω σε ένα επίπεδο, γαλαζωπό σώμα υψώνεται μια διάφανη, ιστιοειδής δομή. Με αυτήν αφήνονται να τα παρασύρει ο άνεμος στην επιφάνεια της θάλασσας. Το επιστημονικό τους όνομα Velella velella το οφείλουν στο ιδιαίτερο σχήμα τους: «Velella» προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει κατά προσέγγιση «μικρό ιστίο».
Ταξιδεύουν με τον άνεμο πάνω από τον Ατλαντικό
Οι ιστιοφόρες μέδουσες ζουν συνήθως σε θερμότερες θαλάσσιες περιοχές και εκεί μπορεί να εμφανίζονται σε μεγάλα σμήνη. Σε αντίθεση με πολλές άλλες μέδουσες, δεν κινούνται στο νερό με τις δικές τους δυνάμεις. Το χαρακτηριστικό τους «ιστίο» συλλαμβάνει τον άνεμο και μεταφέρει τα ζώα πάνω στην επιφάνεια.
Το σμήνος που έφτασε τώρα μέχρι τη Σύλτ είχε ήδη διανύσει μια ασυνήθιστα μεγάλη διαδρομή. Στα μέσα Ιουλίου ιστιοφόρες μέδουσες εντοπίστηκαν στις ακτές της Σκωτίας και στις αρχές Αυγούστου ακολούθησαν ευρήματα στη Δανία.
Οι ιστιοφόρες μέδουσες συναντώνται, μεταξύ άλλων, σε υποτροπικές και τροπικές περιοχές, μεταξύ των οποίων ανοικτά των ακτών της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, του Μαρόκου, των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας.
Ένδειξη για την υπερθέρμανση των θαλασσών;
Για τον θαλάσσιο βιολόγο Ράινερ Μπόρχερντινγκ από τη Schutzstation Wattenmeer, το εύρημα είναι αξιοσημείωτο. Όπως αναφέρει, οι ιστιοφόρες μέδουσες χρειάζονται τον χειμώνα θερμοκρασίες νερού γύρω στους 14 βαθμούς Κελσίου, που στη Βόρεια Θάλασσα συνήθως δεν παρατηρούνται. Η εμφάνισή τους μπορεί επομένως να ερμηνευθεί ως ένδειξη της αυξανόμενης υπερθέρμανσης των θαλασσών.
Κατά την εκτίμηση των ειδικών, η ανακάλυψη δεν σημαίνει ωστόσο ότι η ιστιοφόρος μέδουσα θα εγκατασταθεί πλέον μόνιμα στη Βόρεια Θάλασσα. Σύμφωνα με τη Schutzstation, τα νερά είναι υπερβολικά ρηχά για να μπορέσει το είδος να αναπαραχθεί με επιτυχία.
Οι θαλάσσιοι βιολόγοι παρατηρούν πάντως εδώ και χρόνια ότι είδη που αγαπούν τη ζέστη προχωρούν ολοένα πιο βόρεια. Με την άνοδο της θερμοκρασίας του νερού, οι βιότοποι ψαριών, καρκινοειδών, οστράκων και άλλων θαλάσσιων οργανισμών φαίνεται να μετατοπίζονται.
Οι λουόμενοι δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Οι ιστιοφόρες μέδουσες διαθέτουν μεν κεντρίσματα, σύμφωνα όμως με τη Schutzstation Wattenmeer είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο. Για το οικοσύστημα της Βόρειας Θάλασσας δεν αναμένεται κάποιος άμεσος κίνδυνος από τα ζώα που ξεβράστηκαν τώρα.
Η ουσιαστική προειδοποίηση των θαλάσσιων βιολόγων δεν αφορά όμως τόσο την ίδια τη μέδουσα. Ο Μπόρχερντινγκ τη θεωρεί μάλλον πιθανό προάγγελο της εξάπλωσης άλλων θερμόφιλων ειδών. Ως παραδείγματα αναφέρει την πορτογαλική γαλέρα και τη μεσογειακή φωσφορίζουσα μέδουσα, των οποίων τα κεντρίσματα είναι για τον άνθρωπο σαφώς πιο επώδυνα. Το αν και πότε τέτοια είδη θα φτάνουν τακτικά στις γερμανικές ακτές της Βόρειας Θάλασσας δεν μπορεί να προβλεφθεί.
Σε δικό μας θέμα: δείτε την πρόσφατη αποκλειστική ανταπόκριση του Euronews «Γερμανοί στρατιώτες στη Λιθουανία: άρματα, drones, αποτροπή». (πηγή στα Γερμανικά)