Ο ευρωπαϊκός στόχος για μια «γενιά χωρίς καπνό» έως το 2040: πάνω από 16% άνω των 16 ετών καπνίζουν και ατμίζουν καθημερινά· ποιοι είναι οι πιο επίμονοι καπνιστές στην ΕΕ;
Είναι ευρέως γνωστό ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία και η χρήση τσιγάρων στην Ευρώπη καταγράφει μια αργή αλλά σταθερή μείωση.
Το 2025, ένας στους έξι κατοίκους της ΕΕ ηλικίας 16 ετών και άνω έκανε καθημερινή χρήση καπνού και συναφών προϊόντων, όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα και φακελάκια νικοτίνης, σύμφωνα με την Eurostat.
Η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ ανέφερε ότι το 20,8% των ανδρών κάπνιζε καθημερινά, έναντι 12,6% των γυναικών.
Ωστόσο, και τα δύο ποσοστά μειώθηκαν ελαφρώς σε σύγκριση με το 2022, όταν το 22,2% των ανδρών και το 13,1% των γυναικών κάπνιζε σε καθημερινή βάση.
Ο καπνός σκοτώνει 1,1 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη κάθε χρόνο, με 153.000 από αυτούς να πεθαίνουν λόγω έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
Επιπλέον, οι θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα που αποδίδονται στη χρήση καπνού ανέρχονται σε 71% για τους άνδρες και 46% για τις γυναίκες.
Καθώς ο καπνός αποτελεί τόσο συχνή αιτία εμφάνισης καρκίνου, η ΕΕ έχει θεσπίσει μέτρα για τον περιορισμό της χρήσης του, μεταξύ των οποίων και ο στόχος να μειωθεί κάτω από το 5% του πληθυσμού έως το 2040, στο πλαίσιο του σχεδίου «Beating Cancer». (πηγή στα Αγγλικά)
Η χρήση καπνού διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία, αν και όχι ιδιαίτερα. Σύμφωνα με την Eurostat, τα υψηλότερα ποσοστά (21,3%) καθημερινής χρήσης καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και συναφών προϊόντων καταγράφηκαν στην ηλικιακή ομάδα 35 έως 49 ετών.
Ακολουθούν οι ηλικίες 25 έως 34 ετών με ποσοστό 19,9% και 50 έως 64 ετών με 19,8%.
Ποιες χώρες καπνίζουν περισσότερο;
Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, η Βουλγαρία (26,3%), η Σουηδία (23,9%) και η Κροατία (23,6%) καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά καθημερινής χρήσης καπνού και συναφών προϊόντων.
Ελλάδα και Κύπρος ακολουθούν με 22,6%.
Αντίθετα, η Ολλανδία (9,9%), η Ιρλανδία (11,7%), το Βέλγιο (13,6%) και το Λουξεμβούργο (13,8%) εμφανίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά.
Σε 17 χώρες της ΕΕ, το ποσοστό των πολιτών που χρησιμοποιούν καθημερινά καπνό και συναφή προϊόντα μειώθηκε την περίοδο 2022-2025.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στην Ισπανία και το Λουξεμβούργο, ενώ η Κροατία και η Λιθουανία σημείωσαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις.
Γνωρίζουν οι πολίτες τις συνέπειες του καπνίσματος;
Παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα εφαρμογής πολιτικών ελέγχου του καπνίσματος, τις προειδοποιήσεις με εικόνες και τις εκστρατείες δημόσιας υγείας για τους κινδύνους του καπνίσματος, το ιατρικό περιοδικό BMJ Open διαπίστωσε ότι η ενημέρωση για τις επιπτώσεις του στην υγεία έχει βελτιωθεί ελάχιστα τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Πάνω από το 90% των ερωτηθέντων γνώριζε ότι το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα.
Ωστόσο, μόλις περίπου το 80% αναγνώρισε την καρδιοπάθεια ως συνέπεια του καπνίσματος, και ακόμη λιγότεροι γνώριζαν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, καθώς και τους κινδύνους του παθητικού καπνίσματος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, στην ίδια χρονική περίοδο, η επίγνωση πως το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα αυξήθηκε σημαντικά στην Ολλανδία, αλλά μειώθηκε σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ρουμανία.