Από τις μάχες για το δικαίωμα στην άμβλωση και τα δικαιώματα των γυναικών έως τη δέσμευση για την Ευρώπη και τα ανθρώπινα δικαιώματα: Η πολιτική διαδρομή της Έμμα Μπονίνο
Η Έμμα Μπονίνο, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της ιταλικής και ευρωπαϊκής πολιτικής και πρωταγωνίστρια επί μισό αιώνα στους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα, πέθανε σε ηλικία 78 ετών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας και Ευρωπαία Επίτροπος, η ιστορική φυσιογνωμία του Ριζοσπαστικού Κόμματος συνέδεσε το όνομά της με τις μάχες για το δικαίωμα στην άμβλωση και την αντισύλληψη, τα δικαιώματα των γυναικών, την κατάργηση της θανατικής ποινής και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η Μπονίνο έφυγε από τη ζωή έπειτα από επιδείνωση της υγείας της, που τις τελευταίες εβδομάδες είχε οδηγήσει σε επανειλημμένες νοσηλείες.
Τις προηγούμενες ημέρες είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο Santo Spirito της Ρώμης έπειτα από αναπνευστική κρίση. Είχε μεταφερθεί σε μονάδα εντατικής θεραπείας και, μετά από αρχική βελτίωση, στις 10 Σεπτεμβρίου μεταφέρθηκε σε ιδιωτική δομή. Η κατάσταση της υγείας της παρέμενε σοβαρή.
Η ασθένεια και οι τελευταίες νοσηλείες
Το 2015 η Μπονίνο είχε ανακοινώσει ότι έπασχε από καρκίνο στον αριστερό πνεύμονα. Για χρόνια υποβαλλόταν σε θεραπεία, χωρίς να εγκαταλείψει την έντονη πολιτική της δραστηριότητα.
Το 2023 είχε ανακοινώσει ότι είχε ξεπεράσει την ασθένεια.
Τα επόμενα χρόνια, ωστόσο, αντιμετώπισε νέα προβλήματα υγείας. Το φθινόπωρο του 2024 είχε νοσηλευτεί στη Ρώμη με αναπνευστικά προβλήματα, ενώ τον Νοέμβριο του 2025 υπέστη ακόμη ένα σοβαρό επεισόδιο που οδήγησε σε νοσηλεία στη μονάδα εντατικής θεραπείας.
Τότε οι γιατροί είχαν αποκλείσει υποτροπή του καρκίνου και είχαν αποδώσει το πρόβλημα σε μεταβολικά αίτια.
Μια ζωή αφιερωμένη στους αγώνες των Ριζοσπαστών
Για περισσότερο από μισό αιώνα η Έμμα Μπονίνο υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του ιταλικού ριζοσπαστικού κινήματος.
Από το δικαίωμα στην άμβλωση και την αντισύλληψη μέχρι την αποποινικοποίηση των ναρκωτικών και τον αγώνα κατά της θανατικής ποινής, συνέδεσε το όνομά της με πολλές από τις σημαντικότερες μάχες για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα.
Γεννήθηκε το 1948 στην Μπρα, στην επαρχία του Κούνεο. Εντάχθηκε σε νεαρή ηλικία στο Ριζοσπαστικό Κόμμα και το 1976 εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Πριν ακόμη μπει στο Κοινοβούλιο, είχε ιδρύσει το 1975 το Κέντρο Πληροφόρησης για τη Στείρωση και την Άμβλωση (CISA), αγωνιζόμενη για την πρόσβαση των γυναικών στην Ιταλία σε ασφαλή και προσιτή άμβλωση.
Η πολιτική της δράση την οδήγησε να εκτεθεί και προσωπικά. Άφησε να συλληφθεί προκειμένου να στρέψει την προσοχή στις συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες που κατέφευγαν σε παράνομες αμβλώσεις.
Ήταν μία από τις εκστρατείες που συνέβαλαν ώστε η Μπονίνο να εξελιχθεί σε μία από τις κεντρικές φυσιογνωμίες του ιταλικού φεμινιστικού και ριζοσπαστικού κινήματος.
Από την Ιταλία στην Ευρώπη
Το 1979 εξελέγη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Από τις Βρυξέλλες επικεντρώθηκε κυρίως στους αγώνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και κατά των αυταρχικών καθεστώτων.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 στήριξε το κίνημα Αλληλεγγύη, Solidarność, στην Πολωνία και συνελήφθη και απελάθηκε από τη χώρα.
Τα επόμενα χρόνια συνελήφθη επίσης στη Νέα Υόρκη, κατά τη διάρκεια εκστρατείας για τη διανομή αποστειρωμένων συρίγγων, αλλά και στο Αφγανιστάν, όπου οι Ταλιμπάν την κράτησαν επειδή είχε φωτογραφίσει γυναίκες.
Παράλληλα, η δράση της επεκτάθηκε σε μεγάλα διεθνή ζητήματα: τα εγκλήματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία και τη Ρουάντα, τον αγώνα κατά της θανατικής ποινής και τη δημιουργία ενός διεθνούς συστήματος ποινικής δικαιοσύνης.
Υπήρξε μία από τις υποστηρίκτριες της δημιουργίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο ιδρύθηκε το 2002.
Η ευρωπαϊκή της πορεία και οι αμφιλεγόμενες επιλογές
Από το 1994 έως το 1999 η Μπονίνο ήταν Ευρωπαία Επίτροπος, με αρμοδιότητες μεταξύ άλλων για την ανθρωπιστική βοήθεια, την αλιεία και την πολιτική καταναλωτών.
Εκείνα τα χρόνια παρακολούθησε στενά και την κρίση στα Βαλκάνια και κατήγγειλε τις ευθύνες και τις συνέπειες της βίας στη Βοσνία.
Η στήριξή της στη δυτική στρατιωτική επέμβαση στα Βαλκάνια αποτέλεσε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες επιλογές της πολιτικής της σταδιοδρομίας και την έφερε σε σύγκρουση με τμήμα του ειρηνιστικού κινήματος.
Τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 συνέχισε να ασχολείται ενεργά με τα δικαιώματα των γυναικών.
Στήριξε εκστρατείες κατά του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, υπέρ της προστασίας των γυναικών στο Αφγανιστάν και για την αναγνώριση των δικαιωμάτων των γυναικών στην Αφρική.
Υπουργός και πρωταγωνίστρια της ιταλικής πολιτικής
Η Μπονίνο επέστρεψε στην κυβέρνηση το 2006 ως υπουργός Διεθνούς Εμπορίου και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στη δεύτερη κυβέρνηση Πρόντι.
Το 2013 έγινε υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Ενρίκο Λέτα.
Κατά τη διάρκεια της πολιτικής της σταδιοδρομίας εξελέγη επτά φορές στη Βουλή και δύο φορές στη Γερουσία.
Η κοινοβουλευτική της πορεία πέρασε μέσα από διαφορετικούς πολιτικούς σχηματισμούς, αν και παρέμεινε κυρίως συνδεδεμένη με τον ριζοσπαστικό, φιλελεύθερο και ευρωπαϊστικό χώρο.
Το 2017 ήταν μεταξύ των πρωταγωνιστών της δημιουργίας του +Europa, ενός φιλελεύθερου και φιλοευρωπαϊκού πολιτικού σχηματισμού, ο οποίος μετατράπηκε σε κόμμα το 2019.
Ακόμη και τα τελευταία χρόνια συνέχιζε να παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο για τα δικαιώματα, την Ευρώπη και τη διεθνή πολιτική.
Μια ριζοσπαστική φωνή για μισό αιώνα
Με τον θάνατο της Έμμα Μπονίνο φεύγει μία από τις προσωπικότητες που άφησαν το ισχυρότερο αποτύπωμα στην ιταλική πολιτική του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα και των πρώτων δεκαετιών του 21ου.
Στο πλευρό του Μάρκο Πανέλα, με τον οποίο μοιράστηκε δεκαετίες πολιτικών αγώνων, η Μπονίνο έφερε τόσο στους δρόμους όσο και στους θεσμούς ζητήματα που συχνά, όταν τα έθετε, βρίσκονταν ακόμη στο περιθώριο της πολιτικής συζήτησης.
Η παρουσία της εξελίχθηκε με τα χρόνια σε μέρος της σύγχρονης ιταλικής ιστορίας: μαχητική, διχαστική για ορισμένους, αλλά δύσκολο να αγνοηθεί.
Από τις μάχες για το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι την κατάργηση της θανατικής ποινής, από το Αφγανιστάν και τα Βαλκάνια μέχρι τη σταθερή της προσήλωση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η Έμμα Μπονίνο οικοδόμησε την πολιτική της διαδρομή γύρω από μία πεποίθηση που παρέμεινε σταθερή: τα δικαιώματα, για να είναι πραγματικά δικαιώματα, πρέπει να μπορούν να υπερασπίζονται ακόμη και όταν αυτό είναι άβολο.