Ο Ιταλός καλλιτέχνης Μαουρίτσιο Κατελάν παρουσιάζει στο Βερολίνο την πρώτη μεγάλη ατομική έκθεσή του στη Γερμανία, εξερευνώντας την εξουσία, τη βία, τον θάνατο, την πίστη και την αβεβαιότητα.
Night, στη Neue Nationalgalerie, συγκεντρώνει ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα του Μαουρίτσιο Κατελάν μαζί με πιο πρόσφατες δημιουργίες, μεταμορφώνοντας το τεράστιο μοντερνιστικό μουσείο της Γερμανίας σε έναν κόσμο ανησυχητικών εικόνων και απρόσμενων αντιπαραθέσεων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Χίτλερ γονατιστός
Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά έργα είναι το Him, ένα γλυπτό του 2001 που απεικονίζει τον Αδόλφο Χίτλερ γονατιστό στο πάτωμα, σαν να προσεύχεται. Από μια γωνία, η φιγούρα μοιάζει με ένα μικρό, αθώο παιδί. Καθώς όμως οι επισκέπτες το περιδιαβαίνουν, αποκαλύπτεται το πρόσωπο του Χίτλερ.
Το Him δημιουργήθηκε πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια και πουλήθηκε σε δημοπρασία το 2016 για 15 εκατομμύρια ευρώ.
Η συνεπιμελήτρια της έκθεσης Night, Λίζα Μπότι, λέει ότι το έργο εξακολουθεί να έχει πολλά να πει για τη σημερινή κοινωνία: «Το γλυπτό είναι στην πραγματικότητα του 2001, δεν είναι καινούριο, αλλά δυστυχώς παραμένει επίκαιρο στην εποχή μας».
Παιγνιώδης και προκλητικός όπως πάντα, ο Κατελάν αφήνει συνειδητά ανοιχτό το νόημα της μορφής. «Δεν ξέρεις πραγματικά αν προσεύχεται για συγχώρεση ή όχι», προσθέτει η Μπότι. «Μένει κάπου στη μέση. Έχει αυτή τη δύναμη να σε ταράζει, χωρίς όμως να σου δίνει βεβαιότητα».
Τα μνημεία του Βερολίνου αποκτούν νέο νόημα
Η έκθεση παίζει επίσης με οικεία σύμβολα. Στο Purgatory, ο Κατελάν παρουσιάζει μια μικρών διαστάσεων εκδοχή της Πύλης του Βρανδεμβούργου στο Βερολίνο, ενώ στο People εκατοντάδες ταριχευμένα περιστέρια μοιάζουν να καταλαμβάνουν το ταβάνι πάνω από τα κεφάλια των επισκεπτών.
Ένα ακόμη έργο, το Novecento, δείχνει ένα εξαντλημένο άλογο να κρέμεται από το ταβάνι. Για τη Μπότι, το ζώο συμβολίζει τόσο τη δύναμη που συνδέθηκε με τον 20ό αιώνα όσο και την τελική της κατάρρευση.
«Τα άλογα είναι πάντα σύμβολο ευγενών, του στρατού, της νίκης», λέει. «Εδώ όμως συμβαίνει το αντίθετο: είναι αδύναμο, εξαντλημένο».
Έξω από το μουσείο, στο έργο Never, ένα μηχανικό αγόρι χτυπά τύμπανο στην ταράτσα, εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα «Το τενεκεδένιο ταμπούρλο» του Γκύντερ Γκρας. Η εικόνα μπορεί να εκληφθεί είτε ως προειδοποίηση είτε ως κάλεσμα αφύπνισης.
Από μια χρυσή τουαλέτα μέχρι μια μπανάνα-εκατομμυριούχο
Ο Κατελάν έχει χτίσει τη φήμη του πάνω σε έργα που αμφισβητούν τις συμβατικές αντιλήψεις για την τέχνη, την αξία και το γούστο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Comedian, μια μπανάνα κολλημένη στον τοίχο με μονωτική ταινία, η οποία πουλήθηκε σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη το 2024 για 5,2 εκατομμύρια ευρώ.
Η χρυσή τουαλέτα του, το America, κλάπηκε το 2019 από το Μπλένχαϊμ Παλάς στην Αγγλία. Το έργο παρουσιάστηκε ως σάτιρα της υπερβολικής χλιδής και είχε προηγουμένως εκτεθεί στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ της Νέας Υόρκης.
Ωστόσο, η Night ακολουθεί πιο σκοτεινό και στοχαστικό τόνο. Ο τίτλος παραπέμπει στο σκοτάδι και στον χρόνο του στοχασμού, ενώ ταυτόχρονα υποδηλώνει την υπόσχεση ενός νέου πρωινού.
Η έκθεση διαρκεί στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου έως τον Μάρτιο του 2027.