Ουγγαρία: Αλλαγές στους κανόνες υιοθεσίας για μονογονεϊκές και ομόφυλα ζευγάρια εξήγγειλε ο Μάγιαρ

Η ουγγρική κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα μια έκθεση 220 σελίδων για την προστασία των παιδιών, σύμφωνα με την οποία το σύστημα βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Το έγγραφο αποτελεί βάση για την αναμόρφωση των κανόνων υιοθεσίας, εξέλιξη που προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις στα κόμματα της αντιπολίτευσης.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα αλλάξει το πλαίσιο που διέπει τις υιοθεσίες από μόνους γονείς και ζευγάρια του ίδιου φύλου, καθώς το ισχύον σύστημα είναι μη βιώσιμο.

Τόνισε ότι η απόφαση για το ποιος μπορεί να υιοθετήσει παιδί δεν θα έπρεπε να είναι πολιτική, αλλά να ανήκει σε ειδικούς (ψυχολόγους, εμπειρογνώμονες παιδικής προστασίας). Οι πολιτικοί πρέπει, όπως είπε, να αποσυρθούν από αυτό το πεδίο.

Ο Μάγιαρ πρόσθεσε ότι το σύστημα στην παρούσα κατάσταση δεν λειτουργεί αποτελεσματικά και ότι ο βασικός στόχος πρέπει πάντα να είναι το παιδί να μεγαλώνει σε μια οικογένεια που το αγαπά.

Σημείωσε ότι η κυβέρνηση εργάζεται ήδη για την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας (που είχε θεσπίσει παλαιότερα το Fidesz, ευνοώντας τα παντρεμένα ζευγάρια και επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στις δυνατότητες μονογονεϊκών και ζευγαριών του ίδιου φύλου).

Η ανακοίνωση προκάλεσε έντονη ανταπόκριση στα μέσα ενημέρωσης: τα αντιπολιτευόμενα έντυπα άσκησαν σκληρή κριτική στην κίνηση, υποστηρίζοντας ότι ο πρωθυπουργός «υποχωρεί στο λόμπι ΛΟΑΤΚΙ», ενώ ο ανεξάρτητος Τύπος την παρουσίασε ως υπόσχεση για αποκατάσταση της επιστημονικής προσέγγισης.

Σαφής ιδεολογική και πολιτική ρήξη με την κληρονομιά Όρμπαν

Η ανακοίνωση του Πέτερ Μάγιαρ σηματοδοτεί σαφή ιδεολογική και πολιτική ρήξη με την κληρονομιά των κυβερνήσεων Όρμπαν της περιόδου 2010–2026 και αποτελεί, από την αλλαγή κυβέρνησης τον Απρίλιο του 2026, μία από τις σημαντικότερες κινήσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών στη χώρα.

Η κυβέρνηση Όρμπαν, τον Δεκέμβριο του 2020, αυστηροποίησε το ουγγρικό Σύνταγμα και τον νόμο περί υιοθεσίας. Ορίστηκε ότι η μητέρα είναι γυναίκα, ο πατέρας άνδρας, και ότι η υιοθεσία γίνεται κατά κανόνα αποκλειστικά από παντρεμένα ζευγάρια.

Καθώς στην Ουγγαρία τα ζευγάρια του ίδιου φύλου δεν μπορούν να παντρευτούν (μόνο σύμφωνο συμβίωσης μπορούν να συνάψουν), μέχρι τότε μπορούσαν να υιοθετήσουν με τον έναν από τους δύο να καταθέτει την αίτηση ως μονογονεϊκή οικογένεια.

Με τον νόμο του 2020, το Fidesz έκλεισε αυτό το παράθυρο: οι μόνοι γονείς μπορούσαν να υιοθετήσουν μόνο με προσωπική υπουργική άδεια (αρχικά της Καταλίν Νοβάκ και στη συνέχεια του αρμόδιου για την οικογενειακή πολιτική υπουργού), κάτι που στην πράξη απέκοψε πλήρως τα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας από τη δυνατότητα απόκτησης παιδιού.

Το Κόμμα Τίσα και οι διεθνείς πιέσεις

Αφού το Κόμμα Τίσα κέρδισε τις εκλογές τον φετινό Απρίλιο και έβαλε τέλος στη 16ετή διακυβέρνηση του Fidesz, διεθνείς και εγχώριες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων περίμεναν άμεσα μέτρα για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ. Η πίεση εντάθηκε και επειδή το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λίγο πριν από τις εκλογές, έκρινε ότι ο προηγούμενος ουγγρικός «παιδοπροστατευτικός/ομοφοβικός» νόμος παραβιάζει σοβαρά το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Η δήλωση του Πέτερ Μάγιαρ («θα αλλάξουμε αυτό το σύστημα») έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφαιρεί την αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων από τα χέρια των πολιτικών.

Σύμφωνα με το αφήγημα της κυβέρνησης, το ισχύον σύστημα είναι μη βιώσιμο επειδή, ενώ πολλοί ανήλικοι ζουν σε κρατική μέριμνα, οι πολιτικοί φραγμοί και η απαίτηση υπουργικής έγκρισης εγκλωβίζουν κατάλληλους υποψήφιους γονείς (είτε είναι μόνοι γονείς είτε ζουν σε σχέση με άτομο του ίδιου φύλου) μέσα στη διαδικασία.

Η κίνηση επαναφέρει ουσιαστικά το σύστημα αξιολόγησης με επαγγελματικά κριτήρια που ίσχυε πριν από το 2020 και δείχνει ότι η νέα κυβέρνηση θέλει να αντιμετωπίσει με πραγματισμό και τεχνοκρατική προσέγγιση κοινωνικά ζητήματα τα οποία στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν ως συμβολικά πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης.