Η κουλτούρα στο εργασιακό περιβάλλον αποτελεί τον σημαντικότερο λόγο που οι γυναίκες εγκαταλείπουν τις δουλειές τους στην τεχνολογία, σύμφωνα με νέα έκθεση.
Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν λιγότερο από έναν στους πέντε εργαζόμενους στον κλάδο της τεχνολογίας στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έκθεση που προειδοποιεί ότι το έμφυλο χάσμα μπορεί να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο χωρίς παρεμβάσεις, ιδιαίτερα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το 2025, οι γυναίκες αντιστοιχούσαν στο 19% των εργαζομένων σε βασικούς τεχνολογικούς ρόλους σε όλη την Ευρώπη, ποσοστό μειωμένο κατά τρεις μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, σύμφωνα με νέα έκθεση της συμβουλευτικής εταιρείας McKinsey & Company.
Η πτώση αυτή δείχνει ότι οι προσπάθειες αντιμετώπισης της διαχρονικής υποεκπροσώπησης δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο, αναφέρει η έκθεση.
«Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τους ρόλους και τη δημιουργία αξίας στην τεχνολογία, τα υπάρχοντα έμφυλα χάσματα ενδέχεται να διευρυνθούν, αν δεν υπάρξει συνειδητή δράση», σημειώνει η έκθεση.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια συγκυρία όπου οργανισμοί στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη έχουν αρχίσει να περιορίζουν τις πρωτοβουλίες για ποικιλομορφία, ισότητα και ένταξη (DEI), οι οποίες σε μεγάλο μέρος της δεκαετίας του 2010 ενθάρρυναν τις γυναίκες να εισέλθουν σε παραδοσιακά ανδροκρατούμενους κλάδους, όπως η επιστήμη, η τεχνολογία, η μηχανική και τα μαθηματικά (STEM).
Πού ξεκινά το έμφυλο χάσμα;
Η έρευνα ανέλυσε 4 εκατομμύρια προφίλ στο LinkedIn σε τεχνολογικούς ρόλους σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα συνέδεσε με δεδομένα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και στοιχεία εργατικού δυναμικού από την πλατφόρμα προσλήψεων με χρήση AI Findem.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι γυναίκες αρχίζουν να απομακρύνονται από τους κλάδους που γειτνιάζουν με την τεχνολογία σχεδόν αμέσως μετά την αποφοίτησή τους από το σχολείο. Τα κορίτσια υπερέχουν οριακά έναντι των αγοριών στα μαθήματα STEM στο δημοτικό και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά μόλις το 32% των φοιτητριών επιλέγει να εγγραφεί σε προπτυχιακές σπουδές που σχετίζονται με την τεχνολογία.
Μεταξύ όσων συνεχίζουν σε ανώτερες σπουδές, οι γυναίκες έχουν ελαφρώς περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να αποκτήσουν διδακτορικό σε αντικείμενο STEM. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 19% των εργαζομένων στον τομέα της τεχνολογίας είναι γυναίκες.
Ένα ακόμη μεγάλο εμπόδιο για τις γυναίκες είναι η επαγγελματική εξέλιξη. Η συμμετοχή τους στο τεχνολογικό εργατικό δυναμικό μειώνεται έως και κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες πριν φτάσουν σε θέσεις διοίκησης, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να κατέχουν μόλις το 13% των διευθυντικών θέσεων στις τεχνολογικές εταιρείες.
Αυτές οι αρχικές απώλειες «οξύνουν το έμφυλο χάσμα στα ανώτερα κλιμάκια», συνεχίζει η έκθεση, καθώς μόλις το 8% των ανώτατων διευθυντικών ή εταιρικών θέσεων κατέχεται από γυναίκες.
Το χάσμα είναι ακόμη πιο έντονο σε ορισμένους τεχνολογικούς κλάδους. Στις εταιρείες λογισμικού, η διαφορά μεταξύ του ποσοστού των γυναικών σε θέσεις αρχικής βαθμίδας και εκείνων που φτάνουν τελικά σε κορυφαία διοικητικά πόστα φτάνει τις 15 ποσοστιαίες μονάδες.
Συγκεντρωμένες σε λιγότερους ρόλους
Οι γυναίκες συγκεντρώνονται επίσης σε ένα περιορισμένο φάσμα τεχνολογικών θέσεων που πλήττονται από απολύσεις.
Αποτελούν το 39% των εργαζομένων στη διαχείριση προϊόντος και το 54% στον σχεδιασμό. Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι αυτές οι θέσεις σπάνια οδηγούν σε ανώτατες διοικητικές θέσεις και αντιστοιχούν σε μικρό τμήμα του συνολικού τεχνολογικού εργατικού δυναμικού της Ευρώπης.
Ακόμη και στους κλάδους όπου οι γυναίκες είναι πολυπληθέστερες, συχνά έχουν περιορισμένη επιρροή στην κατεύθυνση, τη διακυβέρνηση και τον σχεδιασμό του ευρύτερου τεχνολογικού τομέα, διαπιστώνει η έκθεση.
Υποεκπροσωπούνται επίσης στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιεί η έκθεση. Οι άνδρες καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο των θέσεων εισαγωγικού επιπέδου στην AI, τα δεδομένα και την ανάλυση.
Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική εν μέσω της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνει η έκθεση, καθώς εγκυμονεί τον κίνδυνο «στένωσης των οπτικών γωνιών ακριβώς στα επίπεδα όπου πρέπει να αντιμετωπιστούν η μεροληψία, η λογοδοσία και ο κοινωνικός αντίκτυπος».
Η έκθεση διαπιστώνει επίσης ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζουν το τεχνολογικό έμφυλο χάσμα ακόμη και σε χώρες που κατά μέσο όρο τα πηγαίνουν καλύτερα στην ισότητα των φύλων, όπως η Φινλανδία και η Σουηδία, όπου οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 36% και το 23% των εργαζομένων στην τεχνολογία, αντίστοιχα.
Γιατί οι γυναίκες εγκαταλείπουν την τεχνολογία
Η κουλτούρα στον χώρο εργασίας είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο οι γυναίκες εγκαταλείπουν τις δουλειές τους στην τεχνολογία, σύμφωνα με την έκθεση.
Σύμφωνα με την έρευνα της McKinsey, σχεδόν οι μισές γυναίκες δήλωσαν ότι βίωσαν σεξισμό ή προκατάληψη τον τελευταίο χρόνο, ενώ το 82% ανέφερε ότι πρέπει να αποδεικνύουν πολύ περισσότερο την αξία τους σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους.
Αυτό οφείλεται στο ότι οι γυναίκες συχνά νιώθουν απομονωμένες στον ρόλο τους, καθώς είναι συχνά οι «μοναδικές» γυναίκες στο δωμάτιο, συνεχίζει η έκθεση.
Οι γυναίκες είναι επίσης πιο πιθανό από τους άνδρες να αναλαμβάνουν επιπλέον, απλήρωτη εργασία στον χώρο εργασίας, όπως η επίλυση συγκρούσεων στην ομάδα ή ο συντονισμός εκδηλώσεων, επειδή θεωρούνται «το κοινωνικό συνεκτικό στοιχείο» των ομάδων τους.
Κατά μέσο όρο, μια γυναίκα αφιερώνει 200 ώρες τον χρόνο σε αυτού του τύπου τις «δουλειές του γραφείου», σύμφωνα με την έκθεση.
Οι πολιτικές που έχουν σχεδιαστεί για να στηρίζουν τους γονείς, όπως οι ευέλικτες ή εξ αποστάσεως μορφές εργασίας, μπορεί επίσης να επιβραδύνουν την επαγγελματική εξέλιξη ορισμένων γυναικών, διαπιστώνει η έκθεση.
Πώς μπορούν οι εταιρείες να κλείσουν το χάσμα
Η βελτίωση της εργασιακής κουλτούρας είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση του έμφυλου χάσματος, καθώς αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα πρόβλεψης για το αν οι γυναίκες θα παραμείνουν σε τεχνολογικούς ρόλους, αναφέρει η έκθεση.
Οι εταιρείες θα πρέπει να θέτουν σαφείς στόχους εκπροσώπησης και να τους επανεξετάζουν σε τριμηνιαία βάση, προτρέπει η έκθεση.
Προτείνει επίσης οι αποφάσεις για την επαγγελματική ανέλιξη να συνδέονται πιο στενά με την πραγματική απόδοση κάθε εργαζομένου, κάτι που θα «συμβάλει στην εξισορρόπηση των όρων» για τις γυναίκες.
Η καθοδήγηση (mentoring) θα πρέπει επίσης να αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα για τις εταιρείες. Η σύζευξη γυναικών μέσης καριέρας με ανώτερα στελέχη μπορεί να προσφέρει πρότυπα και πιο σαφείς διαδρομές προς θέσεις ηγεσίας, επισημαίνει η έκθεση, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη θα πρέπει παράλληλα να επενδύσει σε επανεκπαίδευση με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ως «νέα ράμπα εισόδου» για τις γυναίκες στην τεχνολογία.
Με «στοχευμένη επανεκπαίδευση και συνειδητά σχεδιασμένες διαδρομές εξέλιξης» οι γυναίκες θα μπορούσαν να καταλάβουν πολλές από τις θέσεις μεσαίου και ανώτερου επιπέδου που θα ανοίξουν λόγω της αναδιάρθρωσης της αγοράς εργασίας από την AI.
Οι οργανισμοί μπορούν να το πετύχουν είτε βοηθώντας γυναίκες με μεσαία εμπειρία στον χώρο της τεχνολογίας να μετακινηθούν σε συναφείς μεσαίου ή ανώτερου επιπέδου ρόλους στην AI, είτε δημιουργώντας περισσότερες διαδρομές από τους κλάδους του προϊόντος και του σχεδιασμού προς ανώτατες διοικητικές θέσεις.
«Η επιτάχυνση της ανόδου των γυναικών σε αυτούς τους κρίσιμους για το μέλλον ρόλους δεν είναι παράπλευρη ατζέντα· είναι ένα από τα πιο απτά εργαλεία της Ευρώπης για να χτίσει την ηγεσία που απαιτεί σήμερα η AI και να ενισχύσει την καινοτομία, τη διακυβέρνηση και την ανταγωνιστικότητα σε ολόκληρη την περιοχή», καταλήγει η έκθεση.