Τα drones φέρνουν καινοτομία, αλλά η ευρωπαϊκή γεωργία μένει πίσω: οι κανονισμοί κρατούν τις νέες τεχνολογίες καθηλωμένες στο έδαφος
Αν πηγαίνατε σε μια αγροτική έκθεση πριν από 20 χρόνια, θα βλέπατε το κλασικό σκηνικό: τα πιο καινούρια τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές και άροτρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σήμερα, αυτές οι εκθέσεις θυμίζουν όλο και περισσότερο τεχνολογικές εκδηλώσεις, με εταιρείες λογισμικού και υλικού υψηλής τεχνολογίας να παρουσιάζουν λύσεις τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση των αποθεμάτων ή της υγείας των ζώων. Και drones, πολλά, πάρα πολλά drones.
Η Ιαπωνία και η Κίνα είναι οι βασικοί κατασκευαστές εξοπλισμού γεωργικών drones, όμως και οι ευρωπαϊκές εταιρείες κατέχουν σημαντικό μερίδιο αγοράς. Αυτό ίσως προκαλεί κάποια έκπληξη, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να ακολουθεί μια προσέγγιση "όχι, αλλά ίσως" στα drones, αντί για "ναι, και".
Η χρήση drones στην ΕΕ ρυθμίζεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (πηγή στα Αγγλικά) (EASA), και οι περισσότερες περιπτώσεις χρήσης εντάσσονται είτε στην κατηγορία κανόνων "Open" είτε στην "Specific". "Open" θεωρούνται, για παράδειγμα, οι χρήσεις όπου ένα drone αξιοποιείται για να κινηματογραφήσει μια σκηνή σε αγροτική περιοχή. Ωστόσο, επειδή η χρήση drones στη γεωργία μπορεί να περιλαμβάνει τον ψεκασμό φυτοφαρμάκων, δεν αποτελεί απλώς μια αυστηρά ρυθμιζόμενη περίπτωση "Specific", αλλά διέπεται επίσης από την Οδηγία 2009/128/ΕΚ, η οποία θεσπίζει το πλαίσιο για δράση σε επίπεδο ΕΕ με στόχο τη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων και, στο πλαίσιο αυτό, την απαγορεύει.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η έγκριση για ψεκασμό φυτοπροστατευτικών προϊόντων με drones είναι επίπονη διαδικασία και εξαρτάται από κάθε κράτος μέλος. Απαιτεί από τους χειριστές να διαθέτουν ειδικές άδειες και εγκρίσεις, αλλά ακόμη κι όταν τις έχουν, τα περισσότερα φυτοφάρμακα που χρειάζονται δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται από αέρος στην Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ το σύστημα επιτρέπει τη χρήση drones με τις κατάλληλες ομοσπονδιακές και πολιτειακές πιστοποιήσεις, ενώ στην Ευρώπη αυτή απαγορεύεται εξ ορισμού και επιτρέπεται μόνο αν "δεν υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές". Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι μόνο αγρότες που αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως πολύ απότομους αμπελώνες μπορούν να λάβουν εξαίρεση.
Αυτή η παράλειψη και η έλλειψη καινοτομίας δεν είναι απλώς διαπίστωση κάποιων εξωτερικών παρατηρητών. Στην αμφιλεγόμενη Οδηγία για τη Βιώσιμη Χρήση της προηγούμενης θητείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Μπερλεμόν είχε συμπεριλάβει μια συνολική αναθεώρηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τη χρήση drones στη γεωργία.
Ωστόσο, επειδή το νομοθέτημα αυτό απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στη συνέχεια αποσύρθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την έντονη πολιτική αντίδραση και την αντίδραση των αγροτών, δεν προχώρησε. Σε επιστολή (πηγή στα Αγγλικά) με πρωτοβουλία της Πορτογαλίας και τη στήριξη ακόμη 14 κρατών μελών, στα τέλη του 2024, αναφέρεται:
"Δεδομένων των τεχνολογικών εξελίξεων των τελευταίων ετών στον τομέα των εργαλείων γεωργίας ακριβείας, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν τα drones, επιτρέποντας μια συνδυασμένη δράση μεταξύ παρακολούθησης, διαχείρισης και ανάλυσης δεδομένων και λήψης αποφάσεων, συμβάλλοντας έτσι στη βιωσιμότητα του κλάδου σε περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο και στη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων."
Η χρήση drones για ψεκασμούς έχει σημαντικά οφέλη. Όχι μόνο βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της χρήσης αυτών των χημικών, αλλά μειώνει και την έκθεση των επαγγελματιών που εργάζονται στο χωράφι. Ως μέσο βελτίωσης της αξιοποίησης της τεχνολογίας στη γεωργία, και μόνο αν συγκριθούμε με τους εμπορικούς μας εταίρους, είναι απαραίτητη.
Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας.